Sletten blinen, toarre rountjes, kyn-en klok-en hammerspul, letterlappen, wettermountsjes, idioom fan anno nul; tipdoek, flodder, sulvren beugel, bredskie, stove en loderein, folkloredeun fan road-road, en reugelnimst yn ivichheit gjin ein?

| 1 | 2 |

De 'Blokjesbrege' met daarachter de winkel van Schotsman, die jarenlang in dit pand zat. Tegenwoordig is er een sportzaak gevestigd. Daarnaast een sigarenwinkel, die jarenlang door Piet Zwart (o.a. voorzitter van de voetbalclub en speler in het eerste elftal) werd gedreven. De naam 'Blokjesbrege' is ontstaan toen de bevloering uit houten blokjes bestond. Tegenwoordig heeft de brug een andere bevloering, maar veel Lemsters gebruiken de naam nog steeds.

 

Hier wringt zich een zeiljacht door de Truitjezijlbrug. Voor de brug wacht men gelaten tot de brug weer neergaat. Maar o wee de arme brugwachter, wanneer dit om twaalf uur gebeurde. Dan stonden de arbeiders van de Houtmolen en scheepswerf te trappelen om bij de warme te komen. Dan werden ook wel de nodige opmerkingen over en weer gemaakt.

 

 

 

 

Een foto van Oudesluis en omgeving die in 1936 uit Lemmer naar Munnikenburen werd verstuurd. We zien hier op de linkerkant een deel van de vroegere Andringastate. Het gedeelte dat door mevr De Vries werd bewoond, later de winkel van Expert-Bijlhout. De bakkerswinkel van De Haan met reclame van Ringers aan de muur. De drogisterij van Boonstra met de steen van de watersnoodramp van 1881. Nog altijd moeten we Siemen v.d. Wal dankbaar zijn dat hij die steen uit het puin heeft gered en gezorgd dat die weer in de nieuwbouw van de Amro Bank werd geplaatst.

Op de hoek van de Schulpen en Oudesluis de sigarenzaak van Propsma die meteen schippersbeurs was. Daarnaast de bakkerij van de familie Oldendorp en het pand van Beljon. Toen waarschijnlijk nog als fietsenzaak. Dan de bakkerswinkel van Van der Geest en het pand van steenkolenhandel Wierda. Duidelijk is te zien dat het daarvoor nog breder was. De Tijsselings zouden wel willen dat het nog zo was, dan hadden zij ruimte voor een groter terras.

In de oorlogsjaren werd de doorvaart daar verbreed. Opdat de schepen van de bezetters meer ruimte zouden hebben. Hun nakomelingen hebben daar nog iedere zomer genot van. Van de Kortestreek is de hoek van de smederij van Van Putten te zien met daarnaast het gymnastieklokaal en de ULO school. Aan de waterkant de oude muziektent, de voorganger van de tent die later aan het eind van de straat werd gebouwd. Het huis van Th. Visser, de latere SNS Bank, is nog net te zien.

Aan de andere kant van de Oudesluis alweer een bakkerszaak, die van Loen. De doorvarende schepen met vaak grote gezinnen waren graag geziene klanten. Geen wonder dat de bakkers zich het liefst rond de vaarweg vestigden. Er werd dan wel eens gezegd dat je vanaf de bruggen een stuk of acht bakkers met een steen kon raken. Immers even verder op de Kortestreek was dan nog De Bruin te vinden, vooraan in de Schans Jan Koopmans, aan de Vissersburen zijn broer Pieter Koopmans en hier vooraan op de Nieuwburen mijn Grootvader, Johannes Schirm.

Naast de bakkerij van Loen staat nog een hokje. Naar ik meen was dat in het verleden het onderkomen van de nachtwachten. In later jaren werd dit gebouwtje voor 50 gulden door Hendrik van Loen van de Gemeente Lemsterland gekocht. Voor een beter uitzicht en een wat groter tuintje. Dan zien we Noppert's bazaar, een zaak waar praktisch geen nee te koop was. Op de hoek van de sigarenzaak van Piet Zwart, met de toepasselijke naam "t Hoekje" Daar kon men ook terecht voor sportartikelen. Dat zal in die jaren wel hoofdzakelijk het tenue van de V.V. Lemmer zijn geweest en misschien een paar voetballen.

Voor de deur van Zwart loopt iemand met een viskar. Dat lijkt mij Andries Visser (Oom van Roelie) op weg naar zijn standplaats naast de brug op de Schulpen. Op de voorgrond het brugwachterhokje met wat mensen er omheen. De beide mannen aan de waterkant zouden wel eens twee van de gebroeders Rottiné kunnen zijn. Aan de walmuur hangt een ladder om gebruikt te worden voor het geval er eens iemand te water zou raken. Men was toen nog beter op een ongeval voorbereid dan tegenwoordig, want vorige week hoorde ik dat bij de brug helemaal geen reddingsmiddelen voorradig zijn.

De brug is nog de oude Blokjesbrug die uit twee kleppen bestond. Aan de mechaniek van die brug mankeerde nog al eens wat en Van Putten was daar de vaste onderhoudsman. Vaak heb ik de opmerking gehoord dat de man daar wel van kon bestaan. Geregeld werk voor de Gemeente, mooier kon het immers haast niet. Evert de Vries.

 

 

 

Dit is een opname van de openstaande Flevobrug en omgeving. Er gaat een schip door de brug. Aan de wal voor de brug liggen de melkbootjes van Van der Meer en Klaas Deinum die aan het roer staat. Aan de overkant van het water staat de oude muziektent nog. Dan de vroegere boerderij die door meerdere gezinnen werd bewoond. Onder andere door de familie van Jan de Haan. Eigenlijk ging het hier dus ook al om het probleem van de leegstaande boerderijen. Nu in het buitengebied toen in de dorpen. De kerk van de gereformeerde gemeente staat er nu nog bij zoals op de foto. Alleen is het gebruik naar een andere groepering overgegaan. Ook aan het pand van Koop Gaastra is eigenlijk niets veranderd. Daarnaast de bakkerij van Teake Boonstra. Het volgende blok huizen is allang met de grond gelijk gemaakt. De melkbootjes werden, zoals we nu zouden zeggen, multifunctioneel gebruikt. De voornaamste taak was het ophalen van de melk van de boeren in de Brekkenpolder, elk voor een andere fabriek. Daarnaast werden ook schoolkinderen en kerkgangers van en naar het gebied vervoerd. Hij voorzag de bewoners van brood en groente, maar als ik de doos met brood in de kajuit zette gebeurde het ook dat er een kalf in lag dat naar de slager moest. Klaas staat hier achter het roer, waarschijnlijk om achter het schip door de brug te gaan. Tussen de melkbussen staat een fiets daarnaast de broodmand.

 

 

Dit is een foto van de oude haven en omgeving. Op de voorgrond de brug naar de Schans. In het hoekje waar het geld geďnd moest worden met hengel en klompje, staat Jelte de Jong, brugwachter en stoffeerder in de linkerhelft van het pand  wat later van Van der Wal was. In de haven en de Sluis is zoals altijd het nodige scheepvaartverkeer. Links zien we een herberg in het pand waar nu "Het Hoekje" gevestigd is. Hier heeft de geschiedenis zich dus herhaald. Na de Albino-winkel is het pand weer in de horeca terechtgekomen. De noodwoningen zijn hier nog niet gebouwd en zo hebben we een vrij gezicht op de haven, de sluiswoningen en een sluishokje. Aan de Prinsessekade zien we het huis van familie de Rook, later Eerdmans. Daarnaast het huis dat ook de praktijk van dokter de Vries huisveste. De derde woning werd bewoond door de dames Katsma en moest later ruimte maken voor de nieuwbouw van Schirm.

 

Deze foto is van 1884 en is de Hottinga's brug. Deze brug was geel geverfd en stak over naar de Nieuwburen en werd verwijderd toen de Rien werd gedempt. Hier volgt nog een uitleg van Johannes de Vries: Zo goed als ik weet lag Hottinga's brug hier vlakbij de bakkerij op de Nieuwburen,in de tijd dat de Gedempte Gracht nog open was. De brugwachter zou toen in ons huis hebben gewoond. Aan de andere kant, waar je van de Kortestreek naar de Oudesluis gaat, lag ook een brug, Plug's brug genoemd. Plug was slager. Mijn grootvader heeft vaak verteld dat Plug ook probeerde wat aan de schipperij te verdienen. Het verhaal was dan, dat hij aan een schipper vroeg of die vlees moest hebben. Als het antwoord dan nee was, vroeg hij: 'Nou, smoar (vet) dan?' waarop de schipper antwoordde: 'Smoor zelf, kerel'.

 

De binnenhaven naar een sepiatekening van J.Bulthuis uit 1790.

 

Deze foto is van het centrum van Lemmer rond de blokjesbrug. De oude uitvoering van die brug nog. Het is een kaart die in 1908 voor 2˝ cent door de PTT van Lemmer naar Broek bij Joure werd gebracht. Op de linkerkant zien we een deel van Andringa State. In het rechterdeel zal toen waarschijnlijk de Fam. Boonstra al een drogisterij hebben gehad. Misschien is het witte vlak boven de deur wel een gaper geweest.

Er naast is een deel van de bakkerij van Blessinga te zien. Gaan we verder naar rechts dan zien we de gevels die nu nog herkenbaar zijn. Propsma, de bakkerij van Oldendorp, Beljon, en de bakkerij van Van der Geest of toen waarschijnlijk nog Peereboom. Als laatste het pand van Wierda, toen misschien nog drukkerij. Dat zou ik kunnen na zien in het boek van Jelle de Jong over oude sluis Nr 9.

Aan de overkant van het Dok, zien we alweer een bakkerij, die van Jan Knol. Een stukje van de Smederij van Van Putten, en dan de oude muziektent voor de openbare school. Helemaal op links op het hoekje de bakkerij van- Loen voor een groot deel aan het zicht onttrokken door het hokje van de nachtwachten dat daarvoor stond. Duidelijk is te zien dat de bakkers zich met oog op passerende schepen allemaal rond de sluis en de Rien hadden gevestigd. In het huis waar vroeger de Fam. Brandeburg gewoond had, is hier al Schotsman's Bazar gevestigd en helemaal rechts zal Kokje zijn zaak hebben gehad, op het zonnescherm staat tenminste vermeld: Sigaren, Prentbriefkaarten, Boekhandel. Overigens ademt alles nog de rust van het begin van deze eeuw. 

 

 

De Langebrug lag tegenover wat nu bardancing Dockside (voorheen napoleon) is, deze brug is destijds vervangen door de Flevobrug welke het waaigat en de Flevostraat met elkaar verbindt.

 

| 1 | 2 |

Home

Niets uit deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt  of op andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.