|
|
|
Kortestreek Lemmer.
Hwa't him sels net sa great achtet is faeck folle mear as er sels leaut.
Kortestreek, Lemmer. Voor vragen over het schilderij;
Foto van
Foto van
Foto van Jan Wouter Jellema: Deze foto is genomen op de
Kortestreek te Lemmer, (Ter hoogte van de muziektent) van de
onafhankelijkheidsfeesten in de Lemmer, op 27 augustus 1913.
De tekst achterop de kaart is van de afzender, die het feest
zelf meemaakte en daar nogal opgetogen over was.
Volgens de verhalen van Oud-Lemsters, is dit mijn vader (Sake Visser) verkleed op de fiets.
Hier zien we Sjoerd van de Bles en Anton Beljon op de
tandem. Toeschouwers: Eelke Feenstra (schilder) bijnaam "De
Moskjeferwer" en Wieke Stuur (met hoed).
1972: Dinsdag is het slopersbedrijf, Fa. de Vries en Steeginga uit Oosterzee, begonnen met de afbraak van de twee panden Kortestreek 1 en 2, genaamd de Tweelinghuisjes. De P.E.B. heeft inmiddels de elektrische kabels naar de beide woningen verwijderd. Naar verwacht wordt, zal het slopersbedrijf over ongeveer een maand de beide panden volledig hebben afgebroken. Daarna kunnen de gemeentelijke plantsoenendienst en de stratenmakers, beginnen met de aanleg van trottoirs en plantsoen, zodat vóór het toeristenseizoen op de wonde van de afbraak de pleister van een verzorgde nieuwe aanblik kan worden gelegd.
1948, de Kortestreek in Lemmer.
Johannes de Vries verteld: De tweelinghuisjes.
Dan bedenk je ineens dat er veel van onze tegenwoordige
inwoners zijn, die niet weten wat hiermee bedoeld wordt.
Nu, dat waren twee aan elkaar gebouwde huisjes voor de
hervormde kerk. Hierbij plaats ik een heel bekende foto
van dat hoekje met een turfschip in het Dok. In het
linker gedeelte woonde Wiebe Poppe, met zijn
schildersbedrijf en bijbehorende winkel. Nadat Poppe met
zijn bedrijf gestopt was en verhuisd, is er nog een
winkel in feestartikelen in geweest. Naar ik meen van
Koornstra. In het rechter huisje was ook een schilder
gevestigd, Willem van Slageren. Op deze foto zien we een
ladder aan de muur hangen. Direct achter het huis staat
een gebouwtje, dat was de verfwinkel van Van Slageren.
De schilder zelf heb ik niet gekend. Toen ik klein was
woonde zijn weduwe er nog met haar dochter, die ook al
jong weduwe was geworden. Haar zoontje IJme speelde wel
met Willem, zoon van Chris van Slageren en mij, achter
bij zijn oom en tante hier tegenover. IJme is in Indië
gesneuveld, Willem is op de dag van de Bevrijding
gestorven aan de verwondingen die hij bij het gooien van
een Pantzerfaust door de Duitsers had opgelopen. Deze
familie is niets bespaard gebleven.
Idem foto, maar links en rechts is iets meer van de huizen te zien. Aanvulling van Wiebe Poppe: "Mijn oom en mijn vader hadden in het linkerhuisje inderdaad een schildersbedrijf /annex verfwinkel. Ik heb er vaak gelogeerd....In het verhaaltje over de tweelinghuisjes mis ik bij het gedeelte over het rechterhuisje (volgens mij voordat He-as er een bloemenzaak in kreeg), dat er destijds ook een rijwiel,(herstel),bedrijfje, in was gevestigd van de familie Dijken (later zoon Bertus) die verhuisde later met zijn rijwielbedrijf later naar het midden van de Kortestreek in een nieuw pand (naast de oude MULO school.)"
1924.
Winkels op de achtergrond, Bakker, W. de Bruin, daarnaast 2 bedrijfspanden van Van Putten, links kachelmakerij, rechts hoefsmederij. Hendrik Ponne, schildert de muziektent.
Op de voorgrond zien we de muziektent nog op de oude plaats. Op de hoeken van de tent zijn schoolkinderen te zien. In het Dok liggen twee turfschepen, waarschijnlijk van de gebroeders Booi. Deze venten de turf in Lemmer uit. Op de achtergrond zien we de openbare school, de smederij en de woning van Van Putten, de bakkerij van Jan Knol (later Wieger de Bruin, en Anton Kroes, nog later het woonhuis van Henk Kroes) en het notarishuis, waar toen notaris Elzer woonde. Vlakbij de muziektent kreeg oud Lemster en columnist Evert de Vries, in 1903 een standplaats voor de verkoop van vis. 's Avonds was er in de school, nog de visserij en avondschool, voor jongens, die er na hun werk nog wat bij wilden leren. Op een avond hoorde Evert een plons en hulpgeroep. Eén van de leerlingen was uit 't licht van de school de donkere straat opgelopen en pardoes te water gevallen. Toen Evert hem op het droge trok, was het Peke Bangma, uit Oosterzee. Jaren later werd Evert op dezelfde plaats met de bakfiets met ijs te water gereden.
Deze foto is op dezelfde plaats genomen. Het kenteken van deze mobiel is afgeven op 30-06-1910. En werd op naam gesteld van Jacob Siebe Glastra, uit Beetsterzwaag. Ook duidelijk is te zien, dat ze de klompjes uitgetrokken hebben, voordat ze in de mobiel stapten. In het boek van Pieter Terpstra - Licht aan de horizon ... komt er ook een gedeelte in voor, dat de dochter van de beheerders van het gebouw van Het Waterschap "De Zeven Grietenijen en de stad Sloten" opgehaald wordt door een jongen uit Beetsterzwaag met een mobiel......
Panden v.l.n.r. 1e helft familie Eisma, 2e helft familie Klijnsma, H. Dijkman later R. Ritsma, familie Luiking + kantoor, Amsterdamse bank. Voor de woningen de z.g bleken. Op het balkonnetje zijn twee dames te zien.
De kaart werd verzonden op 3 augustus 1903, geheel rechts het gymnastieklokaal, verder naar links de twee panden van smederij Van Putten, de bakkerswinkel van De Bruin en de woning annex kantoor van de notaris. De Langebrug, ligt nog halverwege de twee Streken, met aan de rechterkant het hokje van schoenmaker Boterkoper. Links in het Dok een praam van brandstofhandel G. Wierda? De muziektent die later voor het gymnastiek lokaal stond, is op deze foto nog niet aanwezig.
Een foto van de voorganger van De Helling, meteen ook een voorganger van De Dam. Rond de vorige eeuwwisseling in gebruik als openbare lagere school, was dit gebouw later aan de rechterzijde in gebruik als ULO school. De linkerhelft was een gymnastieklokaal. Voor de beide verenigingen (als het er tenminste geen drie waren) en voor de scholen. Het gebouw heeft ook nog onderdak gegeven aan schipperskinderen en een klas van de lagere school. Rechts op de achtergrond zien we de muur van het huis dat indertijd bewoond werd door Visser, een timmerman waar mij de voornaam niet van te binnen wil schieten. Daar vinden we nu het gebouw waar na de spaarbank een makelaardij in zit. Links van het gymnastieklokaal is de smederij van Van Putten. Ik kan mij nog herinneren dat de brandweerauto daarin stond. In het laatst van de oorlog werd in de Centrale Bakkerij hout gedroogd voor de bussen van Bangma. Dat werd gebruikt voor de generatoren waar die bussen op reden. Op een nacht raakte dat spul in brand. Lex Loen, in zijn eentje aan het werk in de bakkerij, moest naar Van Putten draven om de brandweer te waarschuwen. De telefoon was toen al afgesloten. Zonder zijn sloffen kwam Lex bij zijn doel. Helemaal rechts staat de muziektent. Daar stond mijn vader op de winteravonden met zijn visbakfiets. Verlicht door een carbidlamp. Deze muziektent werd kort na de oorlog vervangen door een nieuwe tent aan het eind van de Kortestreek. Johannes de Vries.
Kortestreek 1946, links de openbare ULO school, daarvoor de ark "Klein Artis", die in de dertiger jaren ieder jaar naar Lemmer kwam. De schoolkinderen gingen klassikaal naar de ark, om de daar tentoongestelde dieren te bezichtigen. De entreeprijs bedroeg f.0,10. Op de achtergrond, voor de toren van de kerk, twee huisjes, bijgenaamd "De Dweeling" die later ten behoeve van het verkeer afgebroken zijn.
Kortestreek 1925. Links achter het vaartuig de muziektent, die ten behoeve van het verkeer in 1930, werd afgebroken. Ook de hier nog aanwezige bomen werden terzelfder tijd gerooid. Geheel rechts de winkel van de familie Zwart, met daarnaast het gebouw van het waterschap "De Zeven Grietenijen en de stad Sloten", hier nog voorzien van de oorspronkelijke topgevel, later vervangen door een puntdak. Naast het Waterschapsgebouw een winkelpand waar o.a Jamin gevestigd was, vervolgens een woonhuis waarin het Arbeidsbureau onderdak vond en waar later de familie Gorter een juwelierszaak begon.
Op deze foto is goed te zien, dat van het gebouw van het waterschap "De Zeven Grietenijen en de stad Sloten" de oorspronkelijke topgevel eraf gehaald is.
Foto Tresoar: Wat is er indertijd een strijd gevoerd om deze woningen te behouden, de tweelinghuisjes naast de kerk. Maar het mocht niet baten, ze moesten en zouden plat. Jammer dat zulke beslissingen onomkeerbaar zijn. Op het tijdstip waarop deze foto is gemaakt, zat rijwielhandel Dijken, in het rechterpandje en het schildersbedrijf van Poppe in de linkerhelft. Op de hoek van de Gedempte Gracht en Oudesluis, staat het nieuwe pand van Noppert al, kinderwagens en meubelen verkondigen grote letters op de muur. Het woninkje van Steven Bosma, vishandel, nu de Bierstube is nog net te zien. Tussen 'De Tweelingen' en de gebouwen van de Kortestreek, hebben we een mooi gezicht op de oude toren. Om die goed te laten uitkomen was de afbraak ook niet nodig geweest. Van de huizen op de Kortestreek, zien we van de eerste beide alleen het zonnescherm van groentehandel Lemstra en dan de Lemster Boekhandel, de kapperszaak van Van der Horst, de kruidenierswinkel van Johs. Zwart, het gebouw van het 'Waterschap Zeven Grietenijen en Stad Slooten'. Meer op de voorgrond de Jamin winkel (Anna Bosma) en de juwelierszaak van Gorter.
Een uitgebreider gezicht op het Dok en de Kortestreek. Deze foto is van 1915. Voor de tweede Wereldoorlog lagen veel aken ook 'binnen' en dus niet in de Binnenhaven of de Vluchthaven. Voor degenen die dat niet meteen zien...de aken zijn te herkennen aan de kortere masten.
Een opname van een pand, waaraan tot nu toe weinig veranderd is. De bakkerij van Jan Knol aan de Kortestreek, later Wieger de Bruin en Anton Kroes, nu het woonhuis van de familie Henk Kroes. Alleen de zonneblinden zijn in de loop van de tijd verdwenen. De vraag is welke mensen zijn hier afgebeeld. De vrouw met het oorijzer lijkt mij Froukje Knol. Zij woonde later aan de Langestreek, en haar laatste jaren bracht zij door in Suderigge. De andere zullen wel leden van het gezin zijn, er kan ook wel personeel op staan. Ik reken er eigenlijk op dat we deze namen wel boven water krijgen. Aan de linker kant is nog een stukje te zien van het huis van de Notaris. Rechts een stukje van de smederij van Van Putten, met een paar ankers tegen de muur, daar vinden we nu Rijwielhuis Dijken. Johannes de Vries.
|
Niets uit deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt of op andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.