Foto van Harmke Atsma: Mijn pake en Oate Atsma. Jan Atsma en Harmke Atsma-de Groot. Naar haar ben ik vernoemd, net zoals nog twee nichten van mij. Van mijn pake en Oate weet ik dat ze in de vierde Parkstraat woonden. Mijn Oate is vrij oud geworden. Wel in de negentig. Mijn pake was ook een man van de hoed en de sigaar. Zo herinner ik me hem. Ik kreeg de mooie sigarenbandjes. En de viskar natuurlijk. Ik heb hem een poosje een thermoskan (of hoe dat toen heette) met koffie gebracht.

Dat gaf mijn Oate mij dan mee. En dan bleef ik een tijdje in de kar zitten en zag hem haring schoonmaken. En ik kreeg een paar dubbeltjes voor de moeite. Voor de spaarpot. Hun jongste zoon Jan Paulus, is nog de enige die leeft. Hij woont met zijn gezin in Workum en heeft daar een DA-winkel. Eén van zijn zoons heeft een zelfde soort winkel in Bolsward.

Op 13 en 14 juli 1929 werd in Lemmer een gekostumeerde kinderoptocht gehouden, met leerlingen van de drie lagere scholen. Op de foto van links naar rechts, de toen 11-jarige Luite de Wreede, later in Rotterdam wonend, de 9-jarige Hielkje de Wreede, later Mevr. de Vries en de 13-jarige Sjoerd de Wreede.

Thomas de Wreede, uit Rotterdam verteld. Hielkje de Wreede, is op 1 mei 1947 getrouwd met Schelte de Vries. Zij kregen 2 dochters en 1 zoon. Hielkje is geboren op 9 juli 1920. Luite is op 17 maart 1918 geboren, en trouwde in 1942 met Trijntje Hooiring, en verhuisde later naar Rotterdam. Zij hebben 2 kinderen (Bauke (woont in Delft) en Gerda in Rotterdam).

Sjoerd de Wreede, tenslotte moet dan de broer van Luite zijn. Hij is 25 november 1916 geboren en trouwde in 1944 met Mette Visser. Sjoerd is in 2002 overleden. Voor zover mij bekend leeft Mette nog en woont ergens in of bij De Zuiderzeestraat. Sjoerd en Mette kregen 4 kinderen: 3 dochters (Corrie, Roelie en Fransje) en 1 zoon: Bauke. De laatste is naar mijn weten nog lid geweest van de gemeenteraad in Lemmer voor de PvdA. De onderlinge leeftijdsverschillen kloppen dus wel met de foto.

Hun vader Bauke de Wreede (gehuwd met Korneliske Middendorp) was een jongere broer van mijn pake Thijs de Wreede (zie foto hieronder).

LEMMER- (krant van 1992) De man kijkt furieus en spuwt op de grond: "Port Lemmer giet troch". Een andere man gaat fel tegen hem in. "Nee hear, wy krije hjir in nije boargemaster. Dat is in siler. It haw heard dat dizze man tsjin is. It giet dus net troch". De anderen knikken opgelucht. Zo, weer een probleem dat door de Lemster 'krinkjespuiers' is opgelost.

De zon breekt af en toe door de wolken. De brugwachter heeft het druk met de plezierbootjes, die in een onafgebroken stroom het dorp binnenvaren.
"Nee, der is wier neat mear oan. De âlde gloarje fan Lemmer is fuort. Se hawwe it hiele doarp fernield. Nim no dat yndustryterrein. Dat hàwwe se der sa delskyten. En net ien dy't der hinne wol. Ik sis jimme dat dat in bulte sinten kostet".

Traag kabbelt de monoloog van de man verder. Hij vindt dat een industrieterrein niet op een weiland hoort, maar aan een kanaal. "Dan wolle de bedriuwen der hinne. No net. Nee, dêr hat de gemeente in grutte flater mei makke".

De anderen reageren niet. Ze kijken naar de toeristen, draaien een shagje en gapen. "Lemmer is ús Lemmer net mear. Jo moatte fjouwer talen kinne as jo jo fersteanber meitsje wolle. En as Port Lemmer trochgiet, krije jo noch mear bûtenlanders hjir. Ik haw neat tsjin Dútsers hear, mar wat. hawwe wy as gewoane arbeiders deroan?"
"De gewoane man wurdt neat frege", beaamt zijn buurman.

"Op it gemeentehûs dogge se mar wat. Se soene in list meitsje moatte wêrop eltsenien mei de namme derby syn miening sizze kin. Dan soenen se der fuortendaliks mei ophalde, want tachtich persint fan de Lemsters is tsin" .
De man wijst met een grote haal naar de overkant van het water, naar de terrasjes, viswinkels en restaurants.. "De middenstân is der natuerlik foar. Hja tinkè dat se der in pear sinten oan oer hâlde kinne.. Dat mei fan my wol, mar ik haw der sels neat oan".

Iedereen is het er over eens dat het vroeger veel mooier was in het dorp. "Froeger hiene wy gjin toeristen nedich. Doe hiene wy de fiskersfloat mei 120 skippen.
Mei it fisken koene wy in protte fertsjinje. Mar dat is oèr.
No moatte wy it fertsjinje mei de toeristen. Ik bin net jaloersk, ik wol it de middenstan wol ta hawwe, mar der komme hjir aloan mear toeristen. Der hawwe noch nea sa'n protte west as dit jier"

Een enkele 'krinkjespuier' houdt het, voor gezien. Hij staat op, drukt de hoed stevig op zijn hoofd, mompelt een groet en stapt op zijn fiets. Zijn plaats wordt vrijwel direct ingenomen door, een andere man, die al een tijdje aan de reling van de kade heeft staan hangen. "De gemeente soe jild spandearje moatte foar de tjoertoer", zegt één van de mannen. "Dat prachtige ding hawwe se weihelle. Gjin jild foar Port Lemmer, mar foat de fjoertoer. Dat is myn miening".

"Dêr komt nochris by dat it skûtsjesilen foar us doarp ferlern giet, as de plannen trochgeane. En dat mei ût noch iep net. Mar myn miening docht der net ta. Ik begryp der neat fan wat der troch de gemeente.allegearre bekonkelewurdt"
"Mar ik haw eins gjin miening oer dizze dingen.De helte fan de mannen hjir is tsjin Port Lemmer. En de oarehelte hat krekt as ik gjin miening".