Er kwam een
omslag in die handel. Voor mijn gevoel heel lang geleden- het zou
nog wel eens voor de oorlog geweest kunnen zijn - viel het besluit
dat het nieuwe kanaal niet bij Stavoren maar bij Lemmer in het
IJsselmeer zou uitmonden. De vlaggen gingen uit om dat Lemmer deze
slag gewonnen had. Dit zou onze redding worden na de terug gang van
de visserij als gevolg van de afsluiting van de Zuider-zee.
Toen de
vaarverbinding na verloop van vele jaren uitgevoerd werd viel het
tegen. De afstand naar Lemmer was te groot. De provincie wilde ook
niet te veel handelaren op de sluis. Voor de melkhandel kregen de
broers Roel en Siemen Hoekstra toestemming. Van de bakkers werd het
Pieter Frankema, zij kregen een winkeltje op de Prinses
Margrietsluis, waar zij om beurten aanwezig waren.
Toen Frankema
zijn bakkers zaak verkocht had gingen de Hoekstra’s verder met de
inmiddels vrij uitgeroeide handel. Tot dat de provincie besloot dat
het afgelopen moest zijn met deze soort verkoop. Er kwam toen een
ark nabij de sluis te liggen. Dit sloeg niet aan bij de schippers,
die de oude toestand hadden willen behouden. Hun oude bekende waren
vervangen door mensen uit de omgeving van Amsterdam die daar een
jachthaven beheerd hadden. Beste mensen, maar de meeste schippers
wilde hun reis zo vlak voor of na de sluis er niet voor onderbreken.
De Ark was dan ook weer snel verdwenen.
Ondertussen zijn
er al weer heel wat jaren verstreken en bij de Margrietsluis is ook
weer het nodige veranderd. De brug over het kanaal is vervangen door
een hogere en met de gratis pasage is dit nu de grootste concurrent
voor de doorvaart door Lemmer voor de pleziervaart geworden. Het is
nu maar de vraag wie of indertijd de meeste rede hebben gehad om de
vlag uit te steken de winnende Lemsters of de verslagen inwoners van
Stavoren.
Hier bij een
afgebeelde foto van sluis en brug - in 1952 verstuurd- is in mijn
ogen nog niet echt oud, maar toch is het voor een deel een opname
van iets dat alweer tot de historie behoort.
Evert de Vries.
Voor meer
informatie kunt u bellen met de afdeling communicatie en kabinet van
de
provincie Groningen, tel. 050 316 4129 of de perslijn van de
afdeling Communicatie van de
provincie Fryslân, tel. 058 – 292 57 35. Dit persbericht is ook te
vinden op internet:
www.provinciegroningen.nl
en
www.fryslan.nl
Groningen, 20 maart 2006, 100 biografen schrijven biografie van
vaarweg Lemmer-Delfzijl
Aan de oevers
van de vaarweg Lemmer-Delfzijl schrijven op vrijdag 1 september 2006
100 biografen de Biografie van de vaarweg Lemmer-Delfzijl. Als
landschapsschilders van het woord bemensen 100 schrijvers één dag
100 observatieposten langs de hele vaarweg. Onder hen bevinden zich
bekende, landelijk opererende schrijvers, maar ook regionale en
lokale specialisten, Friestalige- en Groningstalige schrijvers. De
observaties die aan het papier worden toevertrouwd, worden gebundeld
in de Biografie van de vaarweg Lemmer –Delfzijl, die eind 2006
verschijnt. De biografie is een project van grafisch vormgever
Vanessa van Dam en beeldend kunstenaar / publicist Sjaak Langenberg.
Het is een onderdeel van het kunstproject WOORDENSTROOM dat in
opdracht van de provincies Groningen en Fryslân wordt uitgevoerd, de
organisatie van het project wordt ondersteund door Keunstwurk. De
Biografie van de vaarweg Lemmer-Delfzijl schept een caleidoscopisch
beeld van de vaarweg. In 100 verhalen wordt de reikwijdte van de
vaarweg zichtbaar gemaakt, in details of vogelvluchtperspectief. De
biografie wordt in één dag geschreven. De biografie is een
momentopname, een panoramafoto van de vaarweg. De inhoud van de
biografie wordt in
belangrijke mate bepaald door de locaties aan de vaarweg waar
geschreven wordt en de bagage van de schrijvers. Sommige schrijvers
bezitten specifieke (historische) kennis over de vaarweg. Anderen
zien de vaarweg voor het eerst, maar vanuit hun beroep of
fascinaties
wordt affiniteit met één of meerdere aspecten van de vaarweg
verondersteld.
Het publiek
krijgt op 1 september 2006 de gelegenheid over de schouders van de
biografen mee te kijken. Vele disciplines zijn vertegenwoordigd in
het bonte gezelschap van schrijvers: een schrijvende
binnenvaartschipper die geëmigreerde Friezen in Paraguay, Brazilië,
Canada, Zuid-Afrika en Nieuw-Zeeland bezocht, een schrijver die
Lemmer opnam in 'De Topografie van de Domheid', een stadsdichter die
sluiswachter was te Delfzijl, een oud topschaatser, journalist die
vanuit het Kouvorderhûs aan de vaarweg rondvaarten verzorgt en
een schrijver/psychiater die sinds zijn eerste zwemles water haat.
WOORDENSTROOM
De Biografie
van de Vaarweg Lemmer-Delfzijl is onderdeel van het kunstproject
WOORDENSTROOM dat in opdracht van de provincies Groningen en Fryslân
is ontwikkeld. Aanleiding voor het kunstproject zijn de
verbeteringswerken; de vaarweg wordt verbreed en verdiept en de
doorvaarhoogte van bruggen wordt vergroot. De Vaarweg
Lemmer-Delfzijl, hoofdzakelijk bedoeld voor de beroepsvaart, maakt
deel uit van de hoofdvaarweg Amsterdam-Delfzijl, en is een
belangrijke schakel in het Europese vaarwegennet. Haar rol voor de
aan- en/of afvoer van goederen is ook voor de regio van grote
betekenis. Het project WOORDENSTROOM voorziet in het realiseren van
dertien kunstwerken waarin
via taal aandacht wordt gevestigd op de onderscheiden aspecten van
de vaarweg. Taal, beeld (typografie) en landschap moeten daarbij tot
een aansprekend geheel worden gebracht. Om het beeld van een
ononderbroken stroom te benadrukken zullen de voorgenomen werken één
van de entrees tot het eind van de vaarweg, elkaar, volgens een
lineair principe, in tijd en ruimte opvolgen. De vaarweg is in
twaalf tracés verdeeld, zes in Groningen en zes in Fryslân. In
totaal worden12 taalkunstprojecten langs de gehele vaarweg
gerealiseerd door koppels, geformeerd uit enerzijds
typografen/kunstenaars en anderzijds uit dichters/schrijvers. Het
dertiende project van Vanessa van Dam en Sjaak Langenberg is een
overkoepelend project voor de hele vaarweg. Inmiddels is de helft
van de opdrachten verstrekt. Het totale project zal naar verwachting
medio 2007 afgerond worden.
Op dit moment
worden schrijvers benaderd voor het project. Schrijvers die hun
medewerking hebben toegezegd zijn:
Hans Aarsman
Kader Abdolah
Jan Abrahamse
Carla Alma
Mowaffk Al-Sawad
Maria Barnas
Vincent Bijlo
Wim Boetze
Johannes Boonstra
Matthijs van Boxsel
Martin Bril
Joris van Casteren
Maria van Daalen
Fred Feddes
Jan Glas
Tijs Goldschmidt
Wietze de Haan
Willem van der Ham
Jan Heida
Haro Hielkema
Sietse van der Hoek
Theodor Holman
Ultsje Hosper
Edward Houting
Atte Jongstra
Peter Karstkarel
Annemarie Kok
Marga Kool
Douwe Kootstra
Saskia Kunst
Nicolaas Matsier
Tracy Metz
Peter Middendorp
Ineke Noordhoff
Ronald Ohlsen
Jannie Regnerus
K. Schippers
Huib Schreurs
Meindert Schroor
Steven van Schuppen
Albertina Soepboer
Hylke Speerstra
Aafke Steenhuis
Arie Storm
Meindert Talma
Willem Tjerkstra
Willem van Toorn
Henk van der Veer
Pieter Verhoeff
Abe de Vries
Piet Vollaard
Marjoleine de Vos
Annejet van Zijl
Gerrit Jan Zwier.
Global - Warmingmonument' te Lemmer onthuld.