Deze foto werd vroeger de zogenaamde bakkershoek
genoemd. Hier zien we de hele bebouwing die
heeft moeten wijken voor het gemeentekantoor.
Links zien we de comestibleswinkel van Babois,
(kruidenierswinkel) Klaasje de Vries, zuster van
de alom bekende Evert de Vries, was hier
dienstbode. Daarnaast de bakkerij van Haveman.
De gevel van Havenman zijn pand, werd in 1940
vernieuwd en de winkel naar de rechterkant
overgebracht. Aan de andere kant van de ingang
naar het Achterom, zien we de winkel van Haaije
Schotsman met daarnaast de klompenwinkel van
Boonstra en op het hoekje de winkel en woning
van Bernard Bijlhout. Bijlhout en zijn zoon
Wienke konden mooi spelen en zingen, vooral het
versje over het parochiehuis. "Je zult het
beleven, dan moet je wat geven; wie niets wil
geven die blijft maar liever thuis, want wij
sparen voor een nieuw parochiehuis". Er stonden
altijd veel mensen onder de ramen te luisteren.
Toen Haaije Schotsman de school verliet werd hij
aangenomen bij een drukkerij in Lemmer. Toen hij
daar een paar weken aan het werk was, kwam hij
op een keer thuis en vertelde dat hij ontslag
had genomen. "Want ik wil niet langer tussen
vier muren zitten". Hij huurde een kar, kocht op
krediet sigaren en sigaretten en stond 's
zaterdags met zijn handel bij de brug. Bij zijn
moeder in de kamer werd een tafeltje met wat
snoep neergezet, voor de verkoop aan
schoolkinderen tegen halve en soms hele centen.
Het ging goed, langzaam breidde de zaak zich
uit. In alle soorten handel zag hij licht en zo
boerde hij mooi voorruit.
Zoals het meestal met jonge mensen gaat kreeg
hij verkering en trouwde met Hendrikje Rippen.
Zij kwamen in het middelste huis op de foto.
Alles liep geweldig en het huis werd te klein.
Toen werd bij de brug een groot huis gekocht
waarin de familie Brandenburg had gewoond. In
het Achterom kregen ze een magazijn omdat er
voor de steeds groeiende omzet veel voorraad
achter de hand moest zijn. Dat pakhuis was in
het gebouw, dat ook later werd gebruikt in de
jaren '40-'45 als distributiekantoor. Uit het
huwelijk van Schotsman werden vier kinderen
geboren, twee jongens en twee meisjes, Kerst en
Ieke en de twee meisjes Jantje en Minke. De
kinderen werden groter, gingen weg om te leren
en tenslotte vertrok de gehele familie naar
Leeuwarden. In de winkel kwam Noppert, ook een
echte koopman, die daar jaren zijn brood heeft
verdiend.
Familie A.
Noppert.
Hier zien we Schotsman's bazaar bij de brug. De
vrouw links bij de voordeur was de schoonmoeder
van Evert de Vries, mevr Schirm. Voor haar
trouwen werkte zij bij Schotsman, die een oom
van haar was, in de winkel. In de deur met het
kindje (Minke) op de arm is Ieke, een broer van
Haaie. Op de klip zien we de lange boom van een
lier. Dit materiaal werd gebruikt bij hoog water
om de vloeddeuren te sluiten. Deze vloeddeuren
moesten wel eens dicht terwille van de schepen
die van zee kwamen en door de Jeltebrug moesten.
Doordat deze beide bruggen zo dicht bij elkaar
waren was de stroom soms zo erg, dat de schepen
niet door de Jeltebrug konden komen. Door de
vloeddeuren te sluiten, werd dit dan wel mogelijk
gemaakt. Naast de zaak van Schotmans zien we de
winkel in rookartikelen van Jan Kokje.
Foto van René Berg: Ook de huisjes op de Markt,
met o.a. een boekdrukkerij en een herberg met
stalling zijn niet meer terug te vinden. Deze
panden moesten wijken voor het ombuigen van de
Rien. Dankzij die verandering hoefden de schepen
nog maar door één brug om de Binnenhaven in te
varen, in plaats van via twee bruggen, een sluis
en nog een brug. De Zeesluis werd in dat jaar
ook verplaatst naar de plaats waar nu nog de
Lemstersluis ligt. Kijk hoe grappig de toer er
boven uit steekt. (is er wel bijgetekend) Op het
bord staat, Logement en Stalling biljart Rotiné, op het bord links staat; Binderij en
Landmeter.
Idem, maar zonder
vrouwtje en nog een paar kleine verschillen.
Op
deze foto zien we links in het water een soort
rad met een zwenkhendel?. Het verkeersbord
rechts was voor die tijd ook goed geregeld, maar
ik denk dat niemand eraan dacht om in de Schans,
in te gaan halen.
Lemmer 1900: V.l.n.r slagerij Koning,
bloemisterij Keuning, tapijtwinkel Jelte de Jong
(tevens brugwachter) sigarenwinkel P. Zwart.
Opvallend veel mensen op straat, het maken van
foto's was toen nog een unieke gebeurtenis.
V.l.n.r. Stoffel Zandstra, Roeje? Bos, Riekele
de Wilde en Siebe de Boer.
Lemmer 1958: De Markt word inmiddels Burg.
Krijgersplein genoemd. Door de demping van de
Lemster Rien veranderde het straatbeeld in het
centrum van Lemmer aanzienlijk. Er kwam een
bushalte en parkeergelegenheid voor auto's. Ook
zitbanken en bloembakken werden aangebracht. De
bebouwing veranderde weinig.. Koning was nog
slager. Alleen de ijsco-kar van Evert moest
verhuizen naar de noordkant van de slagerij.
Een foto van de oude Markt in Lemmer, nu B.K.
Plein waar het gemeentekantoor staat. Op de
voorgrond ziet men nog de basalten kademuur van
het toen nog niet gedempte vaarwater de Rien.
Het eerste pand bij de brug is de
Centrakruidenierswinkel van Lienos, voorheen
Albino en daarna restaurant Cor Schaaf. Op de
hoek van de Markt, het hoge pand, schuin
tegenover hotel 't Centrum, de coöperatiewinkel
met het bord 'Exelsior' op de gevel en de
bakkerszaak van Haveman met het uithangbord
Bakkerij aan de gevel bij de ingang van het oude
Achterom met zijn stegen, een geliefkoosde
speelplaats voor de jeugd van vroeger. Bij Douwe
Thijsseling in de steeg was er een
poppenkastvoorstelling van Chris Dijkstra en
Harm Lemstra, entree één 'botster', een stuiter.
En 'Katteploegje' elke dag weer. Overkommertje
spelen op de Markt.
De
Markt, het frontgebied van de jongens uit de
Parkstraat en de Schans waar menige veldslag
spelenderwijs werd geleverd. De Markt, eens ook
het vertrekpunt van de blauwe Noord-West-Hoek
bus met o.a. chauffeur Albert Bijkerk. De Markt,
waar in de oorlog '40-45'een Duitse soldaat aan
een jongen de weg vroeg naar een kapper en de
jongen hem doorverwees naar een slager. De
Markt.... en zo zouden wij kunnen doorgaan maar
de .."good old"Markt is er helaas niet meer.
Lemmer 1950: Links op de foto, naast de toegang
tot het Achterom, de woning van de familie
Muurling. Dit was voorheen de woning van Haaye
Schotsman. Daarnaast de winkel van de Coöp
Excelsior, voorheen de klompenwinkel van
Boonstra. Op de hoek de woning van Bernard
Bijlhout, organist van de R.K. Kerk. Rechts
(achter de viskar) de Centra winkel, voorheen
"Albino" van Kromhout van der Meer. De drie
meisjes staan bij de de viskraam van Andries
(panne) Visser.
Foto van Cor
Visser: De viskraam van en met Andries Visser.
Hier wordt
gewerkt aan het verbreden van de Lemster Rien. Doordat
de schepen langzamerhand groter werden begon het voor
sommigen moeilijk te worden deze bocht te nemen. Vandaar
deze werkzaamheden. In het eerste huis links, waar
hoeden in de etalage zichtbaar zijn, woonden de dames
Janke en Fimke v.d. Bijl. Zij hadden daar een dames
hoedenzaak. In de slagerij daarnaast woonde Andries
Koning met vrouw en kinderen. De slagerij werd later
voortgezet door zijn zoon Jan. Diens kinderen zochten
hun toekomst weer in een andere richting en zo werd de
slagerij overgedaan aan R. Sjoukes. Verder zien we ook
hier weer een gedeelte van het gemeentehuis. Nu het
nieuwe gemeentekantoor er is gekomen werd het
gemeentehuis langzaam gerestaureerd en ingericht voor
trouw en vergaderzaal, terwijl ook de VVV en
oudheidkamer er hun onderdak hadden gevonden. In een
gedeelte van de ruimte van de Oudheidkamer, 'de vroegere
waag', heeft het bestuur van de transportarbeiderbond
Jacob Visser en Thomas Tijsseling wel zitting gehad.
Daar konden de leden van de bond, als ze werkloos waren,
zich twee keer daags melden. Zij kregen per jaar
hoogstens zes weken steun, zij ontvingen drie gulden per
dag. Wie geen lid was kreeg niets. Op de foto is een
stukje van de Nieuwburen zichtbaar. Op de hoek met de
Vissersburen zien we de likeurstokerij en drankwinkel
van de Fa. Wed. G. L. Visser, waar later de Friesland
Bank zijn onderkomen vond. In de bakkerswinkel ernaast,
woonde toen de familie Schirm, die opgevolgd werd door
schoonzoon Evert de Vries. Daarnaast zien we de
manufacturenzaak van H. S. van Schoot, later de
schoenenzaak van Dijkstra opgevolgd door de de volgende
generatie Dijkstra. Het werd toen met de grond gelijk
gemaakt en modern herbouwd. Een gedeelte van het
postkantoor is nog te zien, nog compleet met torentje.
Markt, op
de ramen is te lezen stomen, verven, repareren,
Molenberg?, kleding op maat. Rechts is de viskar van
mijn Ome Andries Visser te zien.
De open
brugmond te Lemmer. Het fraaie torentje van de plaats
steekt nog fier boven de daken uit.
Deze foto is onder de hoek genomen, staand links is Harm Urk,
achterzittend links is Leeuwke Zandstra (Toetoet),
rechts Durk Thijsseling (Durk van Fok) zittend links;
Harmen van der Zee, 2e van links is ? Gaal, midden is
Wieger Schotanus (vader van mijn tante Jeltje), 2e van
rechts Thomas Thijsseling en rechts ? Visser.
Home
