Deze foto werd vroeger de zogenaamde bakkershoek genoemd. Hier zien
we de hele bebouwing die heeft moeten wijken voor het
gemeentekantoor. Links zien we de comestibleswinkel van Babois,
(kruidenierswinkel) Klaasje de Vries, zuster van de alom bekende
Evert de Vries, was hier dienstbode. Daarnaast de bakkerij van
Haveman. De gevel van Havenman zijn pand, werd in 1940 vernieuwd en
de winkel naar de rechterkant overgebracht. Aan de andere kant van
de ingang naar het Achterom zien we de winkel van Haaije Schotsman
met daarnaast de klompenwinkel van Boonstra en op het hoekje de
winkel en woning van Bernard Bijlhout. Bijlhout en zijn zoon Wienke
konden mooi spelen en zingen, vooral het versje over het
parochiehuis. "je zult het beleven, dan moet je wat geven; wie niets
wil geven die blijft maar liever thuis, want wij sparen voor een
nieuw parochiehuis". Er stonden altijd veel mensen onder de ramen te
luistern Toen Haaije Schotsman de school verliet werd hij aangenomen
bij een drukkerij in Lemmer. Toen hij daar een paar weken aan het
werk was, kwam hij op een keer thuis en vertelde dat hij ontslag had
genomen. "Want ik wil niet langer tussen vier muren zitten". Hij
huurde een kar, kocht op krediet sigaren en sigaretten en stond 's
zaterdags met zijn handel bij de brug. Bij zijn moeder in de kamer
werd een tafeltje met wat snoep neergezet, voor de verkoop aan
schoolkinderen tegen halve en soms hele centen. Het ging goed,
langzaam breidde de zaak zich uit. In alle soorten handel zag hij
licht en zo boerde hij mooi voorruit.
Zoals het meestal met jonge mensen gaat kreeg hij verkering en
trouwde met Hendrikje Rippen. Zij kwamen in het middelste huis op de
foto. Alles liep geweldig en het huis werd te klein. Toen werd bij
de brug een groot huis gekocht waarin de familie Brandenburg had
gewoond. In het Achterom kregen ze een magazijn omdat er voor de
steeds groeiende omzet veel voorraad achter de hand moest zijn. Dat
pakhuis was in het gebouw, dat ook later werd gebruikt in de jaren
'40-'45 als distributiekantoor. Uit het huwelijk van Schotsman
werden vier kinderen geboren, twee jongens en twee meisjes, Kerst en
Ieke en de twee meisjes Jantje en Minke. De kinderen werden groter,
gingen weg om te leren en tenslotte vertrok de gehele familie naar
Leeuwarden. In de winkel kwam Noppert, ook een echte koopman, die
daar jaren zijn brood heeft verdiend.
Hier zien we Schotsman's bazar bij de brug. De vrouw links bij de
voordeur was de schoonmoeder van Evert de Vries, mevr Schirm. Voor
haar trouwen werkte zij bij Schotsman, die een oom van haar was, in
de winkel. In de deur met het kindje (Minke) op de arm is Ieke, een
broer van Haaie. Op de klip zien we de lange boom van een lier. Dit
materiaal werd gebruikt bij hoog water om de vloeddeuren te sluiten.
Deze vloeddeuren moesten wel eens dicht terwille van de schepen die
van zee kwamen en door de Jeltebrug moesten. Doordat deze beide
bruggen zo dicht bij elkaar waren was de stroom soms zo erg dat de
schepen niet door de Jeltebrug konden komen. Door de vloeddeuren te
sluiten werd dit dan wel mogelijk gemaakt. Naast de zaak van
Schotmans zien we de winkel in rookartikelen van Jan Kokje.
Foto van René Berg: Ook de huisjes op de Markt, met o.a. een
boekdrukkerij en een herberg met stalling zijn niet meer terug te
vinden. Deze panden moesten wijken voor het ombuigen van de Rien.
Dankzij die verandering hoefden de schepen nog maar door één brug om
de Binnenhaven in te varen, in plaats van via twee bruggen, een sluis
en nog een brug. De Zeesluis werd in dat jaar ook verplaatst naar de
plaats waar nu nog de Lemstersluis ligt. Kijk hoe grappig de toer er
boven uit steekt. (is er wel bijgetekend) Op het bord staat,
Logement en Stalling biljart Rotini of Rotiné, op het bord links
staat; Binderij en Landmeter.
Idem, maar zonder vrouwtje
en nog een paar kleine verschillen.
Op
deze foto zien we links in het water een soort rad met een
zwenkhendel?. Het verkeersbord rechts was voor die tijd ook goed
geregeld, maar ik denk dat niemand eraan dacht om in de Schans, in
te gaan halen.
Lemmer 1900: V.l.n.r slagerij Koning, bloemisterij Keuning,
tapijtwinkel Jelte de Jong (tevens brugwachter) sigarenwinkel P.
Zwart. Opvallend veel mensen op straat, het maken van foto's was
toen nog een unieke gebeurtenis.
V.l.n.r. Stoffel Zandstra, Roeje? Bos, Riekele de Wilde en Siebe de
Boer.
Lemmer 1958: De Markt word inmiddels Burg. Krijgersplein genoemd.
Door de demping van de Lemster Rien veranderde het straatbeeld in
het centrum van Lemmer aanzienlijk. Er kwam een bushalte en
parkeergelegenheid voor auto's. Ook zitbanken en bloembakken werden
aangebracht. De bebouwing veranderde weinig.. Koning was nog slager.
Alleen de ijsco - kar van Evert moest verhuizen naar de noordkant
van de slagerij.
Een
foto van de oude Markt in Lemmer, nu B.K. Plein waar het
gemeentekantoor staat. Op de voorgrond ziet men nog de basalten
kademuur van het toen nog niet gedempte vaarwater de Rien. Het
eerste pand bij de brug is de Centrakruidenierswinkel van Lienos,
voorheen Albino en daarna restaurant Cor Schaaf. Op de hoek van de
Markt, het hoge pand, schuin tegenover hotel 't Centrum, de
coöperatiewinkel met het bord 'Exelsior' op de gevel en de
bakkerszaak van Haveman met het uithangbord Bakkerij aan de gevel
bij de ingang van het oude Achterom met zijn stegen, een
geliefkoosde speelplaats voor de jeugd van vroeger. Bij Douwe
Thijsseling in de steeg was er een poppenkastvoorstelling van Chris
Dijkstra en Harm Lemstra, entree één 'botster', een stuiter. En 'Katteploegje'
elke dag weer. Overkommertje spelen op de Markt.
De
Markt, het frontgebied van de jongens uit de Parkstraat en de Schans
waar menige veldslag spelenderwijs werd geleverd. De Markt, eens ook
het vertrekpunt van de blauwe Noord-West-Hoek bus met o.a. chauffeur
Albert Bijkerk. De Markt, waar in de oorlog '40-45'een Duitse
soldaat aan een jongen de weg vroeg naar een kapper en de jongen hem
doorverwees naar een slager. De Markt.... en zo zouden wij kunnen
doorgaan maar de .."good old"Markt is er helaas niet meer.
|
1 |
2 |
Home
