Parkstraat Lemmer.

In vroeger dagen kende Lemmer wel vijf Parkstraten, die gemakshalve met Eerste Tweede Derde Vierde en Vijfde werden aangeduid. De uit 1920 stammende Vijfde Parkstraat, moest begin jaren zeventig wijken voor nieuwbouw. De vijfde Parkstraat, die eindigde aan de Tramdijk en het uiterste punt was van de plaats Lemmer in noordwestelijke richting.

Bijzonder was het in vroeger jaren, dat als je over de Tramdijk ging, je direct in een prachtig natuurgebied stapte met veel weide vogels en met op de achtergrond de Brekken, het Murker hûske, de boerderij van Keulen, de Mutserd en de verschillende boerderijen in de Brekkenpolder. Aan de horizon verhieven zich de torens van Wyckel, Tjerkgaast en even noordelijker de grote toren van Sint Nicolaasga.

De 4e parkstraat, geschilderd door Lammert Sloothaak.

Vragen over dit schilderij

LC-21-08-1968. -Minister begint afbraak van Lemster krottenwijk.

De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, ir W. F. Schut begon gisteren te Lemmer, hoogstpersoonlijk aan de afbraak van een gehele wijk. Dat lijkt vreemd voor een bewindsman, die graag zoveel mogelijk in zijn beleid doet. Maar weest gerust de goede man - diende met dit destructieve karweitje, niettemin de vooruitgang. Hij begon namelijk met de sloop van de Pietersbuurt een collectie krotten, die niet meer past in de moderne tijd en allesbehalve kan dienen tot hetgeen wij wonen noemen.
Er ging dan ook een gejuichje onder de omstanders op toen de minister met behulp van een grote bulldozer een dakkapel naar beneden trok. Na dit officiële begin, mogen de slopers aan het werk gaan en de afbraak die de lieve jeugd ook al min of meer ter hand had genomen voltooien. De buurt die de aannemer Pieter Martens de Vries, (vandaar de naam) ongeveer honderd jaar geleden bouwde, bestaat uit ruim tachtig percelen. Negentien daarvan zijn al in handen van de gemeente, slechts een paar worden nog bewoond. Het is de bedoeling de gehele buurt in etappes tegen de vlakte te gooien en op het vrijkomende terrein te zijner tijd een kinderspeelplaats aan te leggen en garages te bouwen. Met de sanering van de Pietersbuurt verdwijnt een oud stukje Lemmer, maar niemand voelde gisteren de behoefte om een traantje weg te pinken. Integendeel..

Huis dicht.

Even later in de Parkstraat zag men ook allemaal blije gezichten toen de minister hier een ongeveer vijftig jaar oude woningwetwoning  dichttimmerde. Ook de huizen in deze straat voldoen niet meer aan de eisen en het is verheugend dat ze zo langzamerhand aan de bewoning wordt onttrokken, zoals dat heet. Vlak voordat de minister de hamer hanteerde verlieten de bewoners het pand en zij deden dat kennelijk met alle genoegen. De hulpbrugwachter Jan Sloothaak en zijn
vrouw Lipkje Mulder, maakten een praatje met de bewindsman, die hun alle succes toewenste in hun  nieuwe huis in de Urkerstraat.

Minister Schut spijkert het luik voor de ramen van de woning Parkstraat 102 te Lemmer, die gisteren officieel aan de bewoning werd onttrokken. De bewoners  de hulpbrugwachter Jan Sloothaak en zijn vrouw Lipkje Mulder, die gisteren dit huis verlieten kijken toe.
 

Een van de oudste projecten van de woningbouwvereniging Volksbelang waren de Parkstraten. In de volksmond werd het vooral in de laatste jaren, wel eens de "Lange Jammer" genoemd, maar het was in die tijd dat dit gebouwd werd, toch een hele vooruitgang voor de bewoners meest arbeiders, afkomstig uit veel slechtere behuizingen. Aan de kant van Nieuwburen was aan beide kanten van de eerste straat een winkel gebouwd. Rechts een kruideniers winkel, gedreven door de familie Douma, en links een manufacturenzaak, waarin de Beersma′s zich een bestaan probeerde op te bouwen. Zoals in die jaren veelal gebruikelijk werden de inkomsten van de winkel aangevuld door de opbrengst van het venten met textiel. De lange gele kar van Beersma was een bekende verschijning die je eigenlijk altijd we ergens in Lemmer tegen kwam. Geheel links op de foto is de bovenkant te zien van de oude boerderij waarin bussen van de Zuid -Westhoek werden gestald en waarin ook enkele woningen waren onder gebracht. Later werd dit pand bij garage Witteveen getrokken en vervangen door nieuwbouw.

Foto van René Beersma: "Hierbij een foto van de gele kar van mijn vader Julius Beersma, waar ik (René) samen met mijn oudere broer (Sjuul) op sta, de foto is ongeveer gemaakt in 1951 voor onze winkel".

Foto van René Beersma: Een foto van sneeuwpret in de Parkstraat in 1951. "Hier staan Sjuul en René samen met hun oudere zussen Nellie en Cilia Beersma".

Foto van Lemsteraak foto Hielke

De Parkstraat, het moet van omstreeks 1913 zijn geweest, want alleen de eerste Parkstraat staat er nog maar op. De vrouw links is de vrouw van Pieter Douma. Met de bakkerskar is bakker Auke Douma. Met lange broek en pet is Harm Rottiné. Daarachter bij de fiets is waarschijnlijk één van de Lemster postbodes. In de deur staat de vrouw van Gooitzen van der Laan. Later woonde Pieter Douma in die winkel en had van der Laan, een winkel aan de Vissersburen.

Hier gaat het om de laatste huizen, van de eerste en de eerste huizen van de tweede Parkstraat. De huizen in de tweede straat waren over het algemeen groter dan die in de andere straten. In het rechterhuis heeft van Commies van der Wal gewoond, aan de linkerzijde woonde de familie Klijnsma en later Liesbeth de Vries en haar man. De man rechts in het portiekje is politieagent Gerardus Wierdsma. De mensen die aan de linkerkant voor het huis staan, zouden de ouders van Chris de Vries kunnen zijn. Deze Siebren de Vries verzorgde de verlichting van de vuurtoren.

1e Parkstraat met kruidenierswinkel van Jetske van Brug en Jelle Douma.

Foto van Roel Verhoeff.

1e Parkstraat.

Van de Parkstraten waren er 5. Eigenlijk was Parkstraat een veel te mooie naam voor deze "Lange jammer". Wel had men een poging gedaan om tussen de verschillende Parkstraten wat struikgewas en bomen te laten groeien, maar zover liet de lieve jeugd het niet komen.

Foto van Gauke Bootsma: Foto genomen in de Parkstraat, waar 1 keer in de week de groenteman langs kwam. 2e van links is Elisabeth Zwaantje Bootsma-Gaal. En waar de weekhuur van een woning in 1920 nog f 1.50,- was.

Winterpret in de Parkstraat, Sippie Schothorst bracht mij (Evert de Vries) deze afgedrukte foto. Zij heeft in de Parkstraat altijd bij Minke de Vries-Schotsman gewoond, een nicht van mijn schoonmoeder (Evert). Toen Minke ouder werd is Sippie zo′n 20 jaar als bejaarde hulp bij haar geweest. ”Sa lang as Sippie my helpt, kin ik hjir wenje bliuwe ” Was Minke haar gezegde altijd, nu drie jaar na overlijden van Minke (die na het verongelukken van haar man ongeveer 65 jaar weduwe is geweest) was Sippie een paar dagen naar Minke haar dochter Nelly in Leerdam geweest. Daar kwam deze foto uit de doos van winterpret in de vierde Parkstraat.. Van links naar rechts zien we hier Jan de Vries, Henk Vleer, Ben de Haan, Gretha de Vries, Hielkje de Haan, Jan Astma en Harm Vleer. Links in de deur kijkt Minke toe hoe haar kinderen (Jan en Gretha) met de anderen in de sneeuw bezig zijn.

Trudy van Eijkel de Haan, schreef het volgende over de foto: De foto waarop ook mijn vader Ben de Haan staat. Ook herkende ik mijn tante Hielkje duidelijk. Zelf ben ik in 1950 geboren en kan nog veel herkennen van de tijd dat ik bij mijn Beppe (Tietje Klaassen) kwam. Helaas is mijn vader al op 21 juni 1999 overleden; hij had deze foto graag gezien!

Bern yn 'e Parkstritte 1928 of 1929.

Dit is een opname van 1928 of '29 van de kinderen die destijds in de Parkstraat woonden. De foto is genomen in de Tweede Parkstraat voor het huis waar Berend en Lolkje Pietersma de Vries woonden.

Onderste rij vlnr: Jan Brandenburg, Sjoerdsje Rottiné, Anny Rottiné. Fimmy Soeten, Iefje Soeten, ?, Tine Brouwer, ? Aukema, Atte Prins, Ate Pietersma, ?, Janny Brouwer, Minne Brouwer, ?, ?, ?Lemstra, ?.

Tweede rij: Antje van der Wal, Henky van der Wal, Tjalling van der Loon, Hielkje Bakker, Jantsje Hospes, Henny Brouwer, Oane Brouwer, Pieter Hak, Pieter Faber, ? Wiersma, Lutske Gaasbeek, Ulkje Bootsma, Geesje Pietersma, Aly Gaasbeek, ? de Vries.

Derde rij: Treesje Kamminga, Anny Brandenburg, ? twee meisjes Brandenburg, Lute de Wrede, Berend Gaasbeek, ? de Wrede, ? van der Werf, Bernard Pietersma, Renske (Zus) Pietersma, ? (meisje met muts), Renske Verf, Sippy Meester, ?, ?, Geesje Lemstra, ?.

Bovenste rij: Berta Vogelzang, Froukje Brouwer, Alie Faber, Renske Rottiné, Geert Pietersma, Geesje Aukema, Henk Hospes, Tryntsje de Vries, Sipy van der Tuin, Trynke Verf, dan de jongste van Kerst en Aaltsje Brouwer bij Trynke op de arm Johannes van Tette de Vries, dan de moeder van Johannes vrouw van Tette.

Evert de Vries vertelde: Een foto van Tweede en Derde Parkstraat. Dus een beetje in het midden van de vijf delen waaruit de tegenwoordige Parkstraat toen bestond. Als we hier zien welke een lange rij bijna gelijke huizen het waren, kunnen we ons indenken dat de pessimisten dit geheel de "Lange Jammer" noemden. Maar veel beter was de naam waaronder de buurtvereniging zich presenteerde: ‘De Vrolijke Buurt’. Die deed meer recht aan het grootste deel van de mensen die er woonden. Als er aanleiding was om de buurt te versieren was de Parkstraat daar altijd heel goed in. Misschien ook wel omdat de straat zich daarvoor goed leende, juist door die gelijkvormigheid.

Als je op een zomeravond door de Parkstraten kwam dan was het er altijd gezellig. Net zoals we dat ook in het Achterom kenden zetten de mensen hun stoelen op straat en zaten daar gezellig met een krant of een handwerkje terwijl de kinderen er rondom speelden. Achter deze huizen lagen maar heel kleine stukjes grond, vaak gedeeltelijk ingenomen door kippen- konijnen- of fietsenhokjes. Geen wonder dus dat de bewoners hun gezelligheid op straat zochten.

Op de foto staat in de deuropening Tsjamkje, de vrouw van Linze v.d. Tuin, een bekende figuur in Lemmer van die tijd. De vrouw op de fiets zou misschien mevrouw Kuipers – Sloothaak kunnen zijn. Verder staat er op rechts een bakfiets. Het moet wel van een bakker zijn, gezien de manden die bovenop tussen de hekjes staan.

Foto van  Hillebrand Visser 'Mijn zus Eky en Geertje van der Bijl zijn de klaar-overs'.  

Foto van  Hillebrand Visser 'Mijn zus Eky en Geertje van der Bijl zijn de klaar-overs'.  

De oude huisjes aan de eerste Parkstraat bij garage Witteveen zijn verdwenen, en moesten plaats maken voor nieuwbouw woningen.

De eerste Parkstraat veranderde wederom van gedaante. Er was een aanvang genomen met de afbraak van de laatste 13 oude woningen door het Leeuwarder bedrijf Postma. Eén dag voor de sloop verliet de laatste bewoner van de 13 huisjes, de heer Visser, zijn woning. De woningbouwvereniging "Volksbelang" had plannen er onderkomens voor 1- en 2- persoonshuishoudens te stichten. Hoe snel de nieuwbouw gerealiseerd kon worden hing af van het ministerie van Volkshuisvesting vanwaar de subsidies moesten komen.

De ondergang en de opbouw van de Parkstraat.

Restant oude Parkstraten in Lemmer. De woningen waren dermate uit de tijd dat ze rijp waren voor de sanering. De sloop is al een heel eind opgeschoten. Op de voorgrond staat ongeveer de helft van wat er nog van de oude Parkstratenbebouwing over is. Op de achtergrond dringt de veel fraaiere nieuwbouw op. Belangrijk is ook dat thans maar Eén kant van de parkstraat bebouwd wordt De straat was vroeger smal dubbel bebouwd en de woningen stonden bij wijze van spreken  op het trottoir. Een stukje historie van Lemmer verdwijnt op deze manier en daarmee tevens een bevolkingsrijke buurt.