|
Foarwurd.
Net fan brea
allinne sil de minske libje, mar fan alles wat ut
Gods mille komt.
Matt.
4
- 4.
Om dat mear as brea
allinne is it weest dat us foaralden yn
1909 yn
Ychtenbrêge en omkriten in feriening oprjochten om
te kommen ta it halden fan in skoalle foar
Kristelik ftnderwiis. Dat is no 75 jier lyn en it is
omtrint 72 jier lyn dat dy skoalle iepene waard en
oant hjoed de dei ta syn wurk docht. Dat is wat er
dwaan moat, want mear noch as in segen is in
Kristelike skoalle in talint derft wy mei arbeidsje
moatte.
It boekje dat jo yn
hannen hawwe is gearstald by dit 75 jierrich
betinken. It is net in boekje dat by alle jierren en
elke feroaring
stil stiet, mar wy hawwe jimme yn foto's en ferhalen
en inkelde dokuminten wat sjen en hearre litte
wollen fan de sfear en de leafde dy't der wie foar
de skoalle.
Alle minsken dy't
foto's stjûrden, sizze wy hertlik tank en ek de
minsken dy't skriftelik meiwurken. Harren nammen
fine jo by harren bijdragen. It stik fan de al
ferstoarne ald-foarsitter Albert Koopman is foar de
feriening fan greate wearde, om't fan foar
1944
gjin
notulen bewarre bleaun binne. Dy binne mei de bran
fan de pleats fan Pen ferlern gien.
Wy hoopje dat jimme
mei nocht dit boekje lêze en besjen sille.
Wiebe Klijnsma.
Lute Poorte.
Oprichting
Christelijke School te Echtenerbrug.
Op 15 maart 1909 in
het Geref. kerkgebouw te Echten waren aanwezig
33
personen om te
bespreken het oprichten van een vereniging voor
Chr. schoolonderwijs. De vergadering wordt geopend
door de Weled. Heer H.W. Henschen
godsdienstoefenaar bij de Geref. Kerk te Echten.
De vraag wordt naar voren gebracht of het wenselijk
is om tot op- richting ener Chr. schoolvereniging
over te gaan.
Bij monde van een
der aanwezigen die verklaart zich tegen de
oprichting. Spreker zegt dat het kind op de
Staatsschool voldoende ontwikkeling geniet om later
de Maatschappij in te gaan en hij meent dat voor de
Christelijke belangen de Zondagschool alsmede de
Cathegesatie dient, ten tweede dat er vanuit
Delfstrahuizen weinig belangstelling zal bestaan,
omdat het Hoofd van de Staatsschool aldaar met 1
1/2 jaar pensioen heeft te vorderen. Naar zijn
oordeel zullen de ingezetenen van Delfstrahuizen
zolang wachten met toetreding. M.H. Henschen ziet
ook enige bezwaren omreden wij zo arm zijn en niet
in staat zullen zijn de nodige gelden bij elkaar te
krijgen. Uit verschillende monden wordt de eerste
spreker medegedeeld dat zij met hem van mening
verschillen, omreden de ouders bij de Doop de
belofte uitspreken het kind te zullen opvoeden en te
doen helpen onderwijzen naar Gods Woord. Leer de
kinderen de eerste beginselen naar Gods Woord en
ouder geworden zijnde zullen zij daarvan niet
afwijken. Na enige besprekingen wordt voorgesteld
dat diegene die voor de oprichting is zullen
opstaan en hieruit blijkt dat van de
33
aanwezigen, 28 personen opstaan die allen voor de
oprichting zijn.
De overige vijf verwijderen zich. Hierna volgt ene
verkiezing van een bestuur en gekozen zijn: P.H.
Slump, H.Muurling, Thijs de Boer, J.J. Slump Sr.,
J.H. Slump en A. Koopman, alzo 6 leden. De concept
statuten worden artikelgewijze behandeld en
vastgesteld.
Door het bestuur
worden benoemd als voorzitter A. Koopman, als
secretaris J.H. Slump en als penningmeester P.H.
Slump. Deze eerste vergadering wordt met dankzegging
gesloten door de Heer
W. Kroes.
In de algemene vergadering van 31 mei 1909 waren
aanwezig 22 leden. De voorzitter doet verslag en
zegt dat door het bestuur een collectant is
aangesteld om in Nederland te collecteren voor de op
te richten school. Door de ingezetenen is f 500,--
getekend.
Het huishoudelijk
reglement wordt vastgesteld. De vereniging sluit
zich aan bij Chr. Nationaal onderwijs. Op 26 januari
1910 is in de algemene vergadering de collectant na
een jaar werkzaam te zijn geweest met zijn
goedvinden besloten om met collecteren op te houden
daar er zich grote moeilijkheden voordeden, zozelfs
dat soms de uitgaven de inkomsten overschreden,
temeer daar zich in Utrecht gevestigd heeft een
Centraal Bureau van Weldadigheid waar onze
vereniging zich nu bij aansloot. Op dat Bureau was
nu alle hoop gevestigd, maar het heeft niet veel
opgebracht, de aanvragen waren talrijk.
Wegens bedanken van
de Heer J. Mast als correspondent der Unie. Een
school met den Bijbel werd benoemd E. Schreur.
In ene publieke verkoping van het land, nu eigen aan
Robijn Kool, is dit land gekocht door de vereniging
om daarop een school te bouwen. Maar toen de Notaris
voorlas dat dit stuk land gekocht was door de
Vereniging voor Chr. Schoolonderwijs ging er een
gemompel op in de zaal.
Zo zelfs dat door de ergste tegenstanders aan de
vaklieden het werk werd opgezegd. Aan de voorzitter
die toen ook nog in het vak zat is door één gezegd
dat hij in der eeuwigheid geen werk meer van hem
kreeg. Dat is anders uitgekomen, want God regeert
ook over die dingen.
Even na deze
aankoop kwam er een bestuurslid bij de voorzitter
dat een persoon uit Delfstrahuizen hem had
aangeboden gratis een terrein af te staan om daarop
de school te bouwen zo groot als het terrein van de
openbare school in Oosterzee, 3600M2.
Maar toen dat terrein bezichtigd werd was de gever
niet royaal en wilde niet meer afstaan dan hoogstens
1400 M2. Dit werd aanvaard en door de Notaris
beschreven. Het was dus toen het eigendom
van de Schoolvereniging. Maar er kwam nog meer naar
voren.
De schenker vertelde dat het schoolbestuur hem had
bedrogen, want bij de aanbieding van het bouwterrein
had hij geëist dat de vereniging nu moest zijn niet
Echten - Delfstrahuizen maar Delfstrahuizen - Echten
en dat hij de school niet langs de weg maar in de
lengte van het land gebouwd wilde hebben.
Dat was natuurlijk
niet erg, maar hij wou over het schoolplein naar het
achtergelegen land reed houden. Deze voorwaarden die
later door hem waren naar voren gebracht kon het
bestuur niet aanvaarden.
In de ledenvergadering gehouden 27 maart 1912 is dan
ook besloten met op twee na alle stemmen om het stuk
land terug te geven en de kosten van beschrijving
door de Vereniging te betalen. Dit is geschied en
door de voorzitter hem persoonlijk medegedeeld.
Wij hadden eerst
een bouwterrein en nu het tweede bouwterrein
teruggegeven, zodat wij nu zonder bouwterrein waren.
Maar er kwam al spoedig uitkomst, want bij monde van
de Secretaris J.H. Slump, werd door Mevr. Wed. A.M.
Klijnsma een terrein gratis aangeboden waar nu op
het ogenblik de school staat.
|
Foto
gemaakt door 'H.P.E.
de la Roche Busé', te Heerenveen.
Jikke Klijnsma-Klijnsma. Geb.
1840-1930 overl. |
De
tekeningen voor een woning voor het Hoofd der School
en twee lokalen waren al gereed en de goedkeuring
van de District schoolopziener en van de Gemeente
kwamen spoedig goedgekeurd terug.
De te bouwen school werd door het bestuur opgedragen
aan de voorzitter voor de door hem gegeven begroting
f 8.717,94.
Hierop kwam enig verzet van enkele leden en heeft de
voorzitter geweigerd dit werk uit te voeren.
Hierna volgde een aanbesteding en zijn de briefjes
door twee personen die geheel buiten de Vereniging
stonden geopend. En na opening bleek dat de laagste
inschrijver f 600,-- boven de begroting had
ingeschreven. Wat nu. De vraag wordt gesteld aan de
voorzitter of hij voor de begroting de school nog
wilde bouwen, welke vraag met 'ja zeker' werd
beantwoord.
Fam. A. Koopman, met Juffrouw Koen.
De
school is dus gebouwd en met bekwame spoed aan
gewerkt, zodat op 31 augustus 1912 de school kon
worden geopend door Ds. de Geus van Lemmer en
Meester Funcke. Een zeer talrijk publiek en 90
kinderen waren aanwezig. Daar is gezongen en gedankt
uit de grond van veler harten voor de rijke
zegeningen die God ons heeft geschonken, na veel
strijd en teleurstellingen. Hem alleen Zij de eer.
De
Heer W. van der Meulen was benoemd als Hoofd van de
School en daarnaast als onderwijzer S. de Vries. Het
duurde niet lang of een derde lokaal moest worden
gebouwd.
Doordat de getekende giften bij het ophalen van de
bedragen geweldig naar beneden gingen, hoofdzakelijk
omdat de school nu niet in Delfstrahuizen stond, die
f 700,-- beloofde gaf f 70,- en die
f 500,-- getekend had gaf f 50,-- enz., moest
noodwendig op de school een hypotheek worden genomen
van f 5.500,- wat verstrekt werd door de Ned.
Hypotheek Bank te Veendam, naar een rente van 4 3/4%
en jaarlijkse aflossing f 200,-.
Op een
zaterdagmorgen zou dit contract getekend worden waar
aanwezig moesten zijn minstens 2/3 van de leden. De
aanwezige leden werden geteld doch er waren nog niet
voldoende, nog even gewacht
en ja daar kwamen nog 3 leden binnen, zodat het kon
doorgaan. De Notaris merkte op dat de meesten die er
waren, gewone werklieden waren en de vraag aan de
voorzitter werd gesteld, waar blijven de boeren want
die er nu zijn, op een enkele uitzondering na,
hadden geen kapitaal tot hunner beschikking, want
wanneer het niet opging met de school, dan moest dat
gebouw verkocht worden en het ontbrekende zou door
de leden die getekend hadden moeten worden
bijgedragen. Gelukkig, zover is het niet gekomen....De Heer onze God leeft.
In het jaar 1914 zijn plannen gemaakt voor het
bouwen van een derde lokaal begroot op f 2300,-- en
dit lokaal kon in gebruik worden genomen april 1915.
Het aantal kinderen was gestegen tot 130.
Christelijke School, Echtenerbrug.
School en onderwijswoning in Oosterzee .
School en onderwijswoning in Oosterzee .
Christelijke school Bantega.
Het
Bestuur bedankt als lid van het Bureau van
Weldadigheid, omdat daarvan zeer weinig wordt
ontvangen. De Heer de Graaf van Gorredijk wordt nu
aangesteld als collectant, als dat beter zal gaan
dan de eerste dient afgewacht.
Het Bestuur is nu uitgebreid van zes op negen leden
en wegens vertrek van het Hoofd de Heer W. v.d.
Meulen is benoemd de Heer A. v.d. Ploeg.
Gezin Meester v.d. Ploeg.
In 1916 met een aantal leerlingen van 160 moest er
nodig een vierde lokaal bijgebouwd worden begroot op
f 3.100,-. Met de vorengenoemde collectant is de
zaak niet in orde. Hij moest nog f 90,- afdragen
doch had voorlopig maar f 60,-- en is met hem
overeengekomen om de f 30,-- in twee termijnen te
betalen wat later ook in orde is gekomen. Hij is
echter bedankt als collectant.
Een
van de bestuursleden bedankt. Hij kan er niet best
over dat er altijd met tekorten moet worden,
gewerkt. Hij is bang dat deze zaak niet opgaat.
Het bestuur is het volkomen met hem eens doch er is
geen andere weg en de gelijkstelling is er nog niet.
Daarom gaat het bestuur verheugd verder hoewel er op
de gebouwen een schuld is van f 32.000,-
Een
ander bestuurslid wordt benoemd. In het jaar 1919 is
goedgekeurd het bouwen van een vijfde lokaal. Het
aantal kinderen bedraagt ruim 200.
In het
jaar 1920 - 21 waren moeilijk onderwijzers te
krijgen of men moest aan kunnen bieden, woning
disponibel! Daarom werd besloten een dubbele woning
te bouwen aan het Krompad welke woning heeft gekost
met inbegrip van grond f 12.817,48 waarop een
bouwpremie werd ontvangen van f 2.350,--. blijft dus
f 10.467,48.
In het
jaar 1922 kwam er een verruiming doordat de scholen
over het gehele land moesten worden getaxeerd. Eèn
persoon werd aangewezen door de Schoolraad, één door
de Gemeente en één door de Vereniging.
De rente van het getaxeerde bedrag naar de stand of
koers der 3 1/2% lening N.W.S. welke thans staan op
50% zodat de vergoeding zal bedragen 6 1/2% van de
geschatte waarde. Onze school werd geschat op f
41.500,--. Ook kon de vereniging een afkoopsom
krijgen van 80% van de geschatte waarde, zijnde voor
onze school dan f 33.200,--. De schulden die wij
hadden bedroegen over het jaar
1923 f 41.300,--.
In het
jaar 1928 heeft er een verbouwing bij de school
plaats gehad. Centrale verwarming, privaten met
waterspoeling. De gangvloer belegd en ingericht als
Vamavloer en heeft gekost ruim f 8.000,-- waarvan
15% moest worden bijgedragen door de vereniging.
In het
jaar 1936 heeft de vereniging een verzoek gericht
aan de Gemeente Lemsterland om de afkoopsom te mogen
ontvangen zijnde f 33.200,--, dit is door het
Gemeentebestuur toegestaan en zo konden wij een
groot deel van onze schuld aflossen.
Door de taxatie in 1922 hebben wij vanaf 1922 tot
1936 de belangrijke schuld enigszins kunnen inkorten
omdat wij jaarlijks rente van het geschatte bedrag
ontvingen, ongeveer f 2.400,--.
Daarbij hebben wij in 1936 de woningen aan het
Krompad verkocht voor f 3.200,--.
Wij
waren in 1936 ontheven van de grote schuld, alleen
bleef er over een schuld op de woning van het Hoofd
en die schuld bestaat nog, groot f 2.250,--. In de
bezettingstijd 40 - 45 hebben wij niet veel
uitgevoerd. Wel heeft het voor vele jongens een
schuilplaats geweest. Wanneer het bericht kwam de
Duitsers zijn onderweg dan zag men ze draven naar de
schuilplaats, waar deze was zal ik maar niet
verklappen. Het toen aanwezige Hoofd was wel eens
erg bang, tenminste toen er op een morgen in de
schoolgang een grote hoeveelheid rogge was gebracht
die later bij nacht werd weggebracht naar Lemmer en
daar ingescheept naar Amsterdam.
Ik heb
toen tegen het Hoofd gezegd, houdt Uw hoofd koel en
zwijg. Een lid van het Bestuur maakte bezwaar en was
erg ongerust zodat hij de verantwoording niet meer
wilde dragen en hij bedankte.
Dat vonden wij erg, maar er was niets aan te doen.
Het ging er om de bezetter zoveel mogelijk afbreuk
te doen en als goed Nederlander moest dat ook.
In het
jaar 1948 is aangeschaft een nieuwe centrale
verwarming waarvan de totale kosten ruim f 7.500,--
bedroegen, van de Gemeente ontvingen wij daarvoor
ruim f 2.500,-- zodat een bedrag van ruim f 5.000,--
moest bijeengebracht worden.
De leden van de vereniging hebben door renteloze
aandelen van f 25,-- dit bedrag bij elkaar gebracht,
waarvan jaarlijks 20 aandelen worden uitgeloot. Op 1
januari 1953 is daarvan nog de schuld groot f
3.150,--. Jaarlijks brengen wij voor Art. 101 f
456,85 bij de gemeente in rekening. Dit gaat over
een tijdsverloop van 10 jaren waarvan nu vier jaren
verstreken zijn. In het jaar 1951 zijn voor de
school aangeschaft 40 nieuwe banken, doordat de
bestaande banken werden afgekeurd. Deze banken
kosten f 3.045,--, welke bedrag wij van de gemeente
terug ontvingen. Er moesten ook een paar lessenaars
bij welke kosten f 193,08. Deze zijn door de
vereniging betaald.
Mijne
vrienden, nu ben ik bijna aan het eind van mijn
verslag. U hebt daaruit kunnen vernemen hoe moeilijk
het is geweest, bij de oprichting en bij de
voortzetting, onder de schulden en daarna bijna weer
schuldvrij.
Een school met vijf lokalen staat daar, waar de
kinderen bekend worden met den bijbel en uit die
bijbel leren kennen Jezus de zone Gods, de Heiland
der wereld, de zaligmaker van zondaren.
Hij is het die ons kracht gegeven heeft om het werk
in zijnen naam uit te voeren. Want Hij regeert van
zee tot zee, in de Hemel en op aarde. Hem zij de
Heerlijkheid en de eer tot in der Eeuwigheid.
Hij heeft dat grote werk hier willen verrichten. Hem
alleen zij de eer.
Nei it
lêzen fan dizze akte soene jo tinke kinne dat it
bouterrein kocht is,mar dat is net sa. In de kreas
bijhilden boeken fan de ponghâlder, fan 1909 ôf, is
gjin sint te finen dy't hjir foar betelle is.
Om in reden dy't ús no net mear klear is, hat men
destiids in keapakte opmakke mar it is en bliuwt in
gratis oanbean terrein fan âlde Jikke, sa't Frou J.
Klijnsma - Klijnsma faak neamd waard.
 De
volgende afdrukken zijn van een slechte kwaliteit,
in het boekje denk ik kopie van kopie. Ik heb mijn
uiterste best gedaan, om toch de gezichten zo goed
mogelijk te tonen. Zijn er lezers die de echte
foto's in hun bezit hebben, dan ontvang ik héél
graag een kopie hiervan.
|
1913: Boven v.l.n.r. 1e rij: Meester van
der meulen, - Engeltje Slootheer, Jan
Slootheer, -, -, -, -, Juffrouw Koen,
Meester Snijder, -, Margje Slootheer.
2e
rij: -, -, -, Coba Slump, Harm Slump, -,
Harm Strampel, -, Atze Slump, Jantje
Slump, Klaske Tjaarda.
3e
rij: -, Koert Smink, -, Jacob Smink, -,
-, Jikke Slump, Harm.J. Slump, Pier
Slump, Hidde Slump, Willem van der
Weide. |
|
1920. Boven v.l.n.r. 1e rij: -, Meine R.
Slump, Reinder Bakker, Jentje de Jong,
Jan Mink, Wiebe de Jong, Keimpe Toering,
Juffrouw Koen.
2e
rij: Jente Koopman, Ytie de Jong,
Sanderina Koopman, Geertje Slump, Janna
Pen, Annigje Otten, Goukje Meyer, -,
Minke Kool, Klaske Kool, Fintje de
Weerd.
3e
rij: Ulbe Koopman, Sjoukje Koopman,
Klaske Slump, Annigje Pen, Aukje
Apperloo, Sjoukje de Jong, -, Dieuwke
Kool, Willem Toering.
4e
rij: Yntze Bouhuis, Wiebren Pen, Hendrik
Meyer, Joukje Pen, Hendrik Bouhuis,
Arjen de Jong. |
|
v.l.n.r. 1e rij: Meester Ham, Meester
v/d Zee, Bertus Huizinga, Arend v/d Bos,
Henk Schuitmaker, Lukas Vrieling, Harm
P. de Jong, Freerek Wind, Ids Heerema.
2e
rij: Oentje Cuiper, Trijntje Osinga,
Jannie Strampel, Antje Huizinga, Antje
Vartjes, Meester Huizinga, Klaasje
Strampel, Meester Dijkstra.
4e
rij: Klaas Vaartjes, Jochum Muurling,
Gauke Wind, Gosse Klijnsma, Jaap
Toering, Jan Kelderhuis, Jan Wever.
5e
rij: Arjen Schippers, Henk Osinga,
Meindert Osinga, Albert Muurling, Jan
Veldman. |
|
Boven v.l.n.r. 1e rij: Meester Ham,
Gerhardus G. Strampel, Tjebbe de Groot,
Roelof Roest, Jopie Ham, Anne E. Wind,
Bart D. Kooi, Wisse de Vries, Tjeerd
Bruin.
2e
rij: Boukje Heerema, Hieke Luik, Mina de
Haan, Fetje Jansma, Jantje Dam, Albertje
J. Luik, Martha Bloem, Antje Huizinga,
Aaltje Kalsbeek, Joukje Kooi, Margje
Kalsbeek.
3e
rij: Marie Bruin, Fim Kooi, I. Heerema,
Marietje Bultsma.
4e
rij: Dirk Schaap, Wieger Schaap, Piet
Kingma, Meine Kroes, Jacob Luik, Henk
Mulder, Minne Kingma, Jan Kalsbeek.
5e
rij: Oene F. Kalsbeek, Ids Heerema,
Gauke Wind, Berend Luik, Jantje Kooi,
Klaasje G. Strampel, Margje Roest. |
|
Bovenste rij: v.l.n.r. Evie Bloem, Dinie
Otten, Gienke Dam, Arendje Pen, Margje
Wind, Meester de Vlas, Lummie Jansma, C.
Miedema.
2e
rij: Willy Wind, Geke Kelderhuis, Alie
Slump, Sjoeke Mink, Janny v. Dijk,
Jeltje Koopman.
3e
rij: Albert Koning, Stoffel Holkema,
Oeds Welles, Harm de Vlas.
Zittend: Tjeerd Smink, Fokke Dijkstra,
Jurrit v. Stralen, Anne Kerkstra, Hielke
Smink. |
|
Bankenrijen van voor naar achter: 1e
rij: Jaap Luik, Roel Wagenaar, Aukje
Slump, Grietje Schuitmaker, Antje
Huizinga.
2e rij: Klaasje Strampel, Doetje
Apperloo, Henk de Boer, Margje
Roest, Japikje Heerema, Jannie
Strampel, Jeltje Dijkstra, -, Antje
Vaartjes.
3e rij: -, Jan Schippers, Piet
Heida, Reinder Apperloo, Roel
Wagenaar, Sjoerd Punter.
Meester Huizinga. |
Dat it
tekenjen wol yn de Family Huizinga siet meie de no
kommende tekeningen dûdlik meitsje. Meester
Huizinga, hat behalve syn selspertret noch al hwat
bern fan skoalle úttekene en jo moatte it sels mar
ris takseare, mar neffens ús koedér der wol wat
fan....
Waarschijnlijk Meester Huizinga. 22-12-'23.
Janna Heerema, 7-3-'24.
Bart Otten, 18-10-'31.
Hendrik Bron, 3-3-'24.
|
Fan 75
jier, is 37 omtrint de helte, en Master
de Vlas mei syn frou en harren
hushalding, mochten dy helte meimeitsje.
As er tinkt oan dy tiid, yn ferban mei
de skoalle, komt him dit yn't sin:
31 jier
Ychtenbrêge.
It wie yn
de hjerst fan '47, dat mifn frou en ik
yn in atlas it plak Echtenerbrug
opsochten (dat it Ychtenbrêge hjitte
wisten wy doe noch net)
Dat it sa tichte by in mar lei like my
wol goed ta.
Mar hwer 't om gong: Der waard in
Ûnderwizer frege en der wie in hûs bij.
Dat telde swier yn dy dagen. Wy hiene
oan't no ta dwaan moatten mei in keamer
by in oar.
Doe't ik de beneaming krigen hie, gongen
wy te sjen. Jelle Jansma helle us fan 't
Fean.
Dolsterhuzen hie in minne dyk fornamen
wy al gau.
De mar wie tichteby. "Komt it wetter
wolris oan'e dyk ta?" frege myn frou oan
Jelle. "Soms wol", wie it antwurd....Dêr
hie se neat mei op.
Yn de
Krystfekansje forhuzen wy. Myn broer
brocht us mei de frachtauto.
De frou mei trije bern foar yn, ik
achteryn. Wy kamen fan de Lemster kant.
As men by de bouferiening wie seach men
tsjin de achterkant fan de Duimstr, oan
(de nije strjitten wiene der net).
Ik seach it troch it lûkje fan de auto.
Der wie net folle moais oan te sjen op
sa'n donkere dei yn desimber. Wy rekken
te stoel en te bank foar sa fier it yn
dy titd fan krapte mooglijk wie.
Nei de Krystfekansjekaam de skoalle. Ik
kaam yn it plak fan Master van der Zee.
Klas 5 mei goed tweintich bern. In
rêstich begjin want ik wie klassen fan
40/50 wend west.
Ja, dy
bern!!!!!!
Dat is foar de skoalmaster hwat foar de
timmerman it hout is. Mei ien grut
ferskil. It is libben spul, it brûst
faak fan it jonge libben. Dat is moai,
prachtich en soms in lyts bytsje
lestich.
Ik ha in protte wille belibben oan de
bern fan Ychtenbrêge.
Hûnderten bern. Elk jier wer in nije
ploech. Bern, dêrt ik ien of twa jier
mei oprinne mocht. En dan gongen se wer.
Optein omdat se fan skoalle mochten, wer
in nij stik libben temjitte.
Wy gongen dy earste simmer mei in reiske
hielendal nei Gaasterlan, op'e fyts. Dy
bern fan de 5 te klas sille no sa
ûngefear 46/47 jier wêze tink ik.
Hwer bliuwt de tiid....
It bêste stik fan us libben ha wy yn
Ychtenbrêge wenne. Twa fan us bern binne
hjie berne. Alle fiif binne se hjir
opgroeide.
Myn twa
skoandochters hawwe by my yn de klas
sitten.
Jan en syn frou Jantsje stiene flak
ûnderelkoar yn de absentielist.
No binne wy wer tegearre oer. Sels de
pake-en beppesizzers wurde al wer grut.
Sa ferrint de tiid....
En dan sjocht men nochris achterom. Dat
dogge wy wis op de dei fan it 75
jierrich bestean fan us skoalle.
Wist noch
wol!!!!!!!??
Dat wy elk jier der in wike op ut
gongen. Dat wie "de grutte reis".
"De man mei de panne" seine se
ûnderweis.
De lêste jûn yn Kampen. It bûsjild rekke
op. Der wie in jonge dy't lege fleskes
byinoar fandele foar statie jild.
Hy kocht......sigaretten.
In oare
jonge kocht in pear goudfisken foar
wolkom thus (ik tink dat er se sels
graech ha wee). Hy hie se yn in plastic
pûdsje oan it stjûr hingjen. Seit de
oáre: "Zij hebben in elk geval in mooi
uitzicht".
Of it spookferhaal yn Oorssel oèr de man
mei de gouden skonk.
De "heit" fan de jeugdherberg liet se
skrikke dat se foelen fan de banken ôf.
Men soe
der in/boek oer skriuwe kinne.
En dan de fûgels, de blommen en al it
moaie yn de natuer.
Koartby sei in heit tsjin my, doe't er
it oer syn (al grutte) soan hie: "Hy hat
grif wat fan jo meikrigen, want hy is sa
wiis mei al it moais dat er yn de natuer
sjocht".
Dat die
myn skôalmasters hert goed.
As men sokke dingen sjocht, dat is de
maitiid alle jierren wer infeest. Dan is
der al tyd wol wat te sjen.
Ik moat ophalde oars wurdt it ferhaal te
lang.
Tankber binne wy foar alles wat wy
ûnderfûnen en belibben yn Ychtenbrêge en
yn 't bysûnder yn en mei de skoalle fan
us doarp.
God skonk us in ryk libben. Wy wolle him
de tank bringe dêr foar en winskje syn
segen ta oan doarp en skaalle aan 't yn
langte fan jierren.
F. de
Vlas.
|
|
Yn de
jieren dat Jouke de Haan foarsitter wie,
kaam de nije skoalle der.
Hy fertelt der sels sa oer:
Wolvega, 4-5-1984.
Naar aanleiding van een gesprek met twee
vertegenwoordigers van de Vereniging
voor Prot. Christelijk Basisonderwijs te
Echtenerbrug, werd ondergetekende als
oud-bestuurslid de vraag gesteld iets te
willen bijdragen voor het samenstellen
van een boekje dat op 26 mei a.s. zal
worden aangeboden in verband met het
75-jarig bestaan
dezer school te vieren.
Wij kwamen overeen dat ik me zou
beperken met enige mededelingen
betreffende het ontstaan van de nieuwe
gebouwde school in de laatste 25 jaar.
Ondergetekende is geen oud-leerling van
deze school wat ook niet mogelijk zou
zijn geweest. In die jaren woonde ik in
Oosterzee en had als zodanig dan daar de
school moeten bezoeken, mijn ouders
woonden op het grensgebied eerst
Oosterzee - Bantega en later Oosterzee -
Echten en heb de openbare school Echten
bezocht.
Twee jaar na het verlaten van deze
school kwamen wij wonen te Echtenerbrug.
En in die jaren was dat zo, van de
school en werken bij de ouders of in
loondienst bij een ander en dat was dan
voor een weekloon als je dat al kreeg en
geen enkele opleiding om je
maatschappelijk te ontwikkelen.
Ik kwam in Echtenerbrug in aanraking met
buurjongens die oud-leerlingen waren en
kreeg als zo velen op deze school nog
iets voortgezet onderwijs.
Zonder aanziens des persoons werd je dat
voor die tijd rijkelijk geboden. Veel
lof voor bestuur en onderwijzend
personeel voor wat door hen werd
aangeboden. Er werd landbouwonderwijs
gegeven bij het toenmalig hoofd der
school Meester v.d. Ploeg en later
Meester Ham, ook jongeren kregen wel bij
de andere onderwijzers avondschool wat
voor enkelen wel van groot belang is
geweest en in de maatschappij van grote
waarde was om verder te komen omreden in
die tijd er nog te weinig gelegenheid
was om verder iets te leren.
De school was ook al omreden er geen
andere gelegenheid was toegankelijk voor
verenigingsleven en heeft bijgedragen
tot verbeteren van het dorpsleven, o.a.
onderwijzer Dijkstra heeft veel gedaan
voor zang en muziek.
De eerste school is gebouwd door de
ouders en na de gelijkstelling van het
onderwijs overgedragen aan de gemeente
Lemsterland.
Dit was al gebeurd voor dat ik in het
bestuur kwam, heel jong en moest met
oudere mannen een bestuur
vertegenwoordigen, waar nog werk aan de
winkel was omreden er had wel een
gelijkstelling plaats gehad maar dit
werd uitgevoerd op basis van kosten van
het openbare onderwijs.
Om te
komen tot het punt nieuwbouw Van de
school.
Er kwam veel onderhoud wat bijna of
helemaal niet uit de inkomsten kon
worden betaald. Vooral de Centrale
verwarming vroeg veel eigen geld. Deze
was al twee keer vervangen door nieuwe
ketels en moesten alweer worden
vervangen, hiervoor kreeg je toen geen
enkele bijdrage.
We hadden een dure school maar dankzij
een goede commissie van bijstand en hulp
van de leden werd dit opgebracht.
Maar na vijftig jaar kwam het feit:
helemaal vertimmeren waar dan bij kwam
de dienstwoning die in eigen beheer was
en geheel vertimmerd met de school.
Voor dit moeilijke probleem heeft het
bestuur een beroep gedaan op B. en W.
van Lemsterland.
Ook de Directie gemeentewerken heeft de
zaak bezien en uitgerekend bij
verbouwing wat dit zou kosten. Dit bleek
voor die tijd het grote bedrag van een
ton te bedragen, waar in het gunstigste
geval misschien twee derde subsidie voor
mogelijk was.
Na overleg met bevoegde instanties werd
er besloten tot nieuwbouw en wel in de
nieuwbouw in de kom van het dorp waar
een meerderheid van het bestuur de
voorkeur aan gaf.
Een voordeel hiervan was, de kinderen
konden tijdens de nieuwbouw de oude
school bezoeken en ook zou de school
iets gunstiger komen te staan, niet aan
een drukke weg wat bij het uitgaan van
de school wel eens moeilijkheden
opleverde.
Het bestuur moest wel op zich nemen aan
te vragen voor een nieuwe school en er
moest een waarborgfonds gestort worden
van f 40.000,-- en dat is dan in
tegenstelling met het openbare onderwijs
die dit zo kunnen aanvragen bij
voldoende leerlingen.
Van B. en W. Lemsterland kwam de
toezegging een dienstwoning eveneens in
de nieuwbouw.
Burgemeester Brouwer en als
vertegenwoordigers van het bestuur
Meester de Vlas en H.J. Slump,
vertrokken naar den Haag en kregen
gedaan de urgentieverklaring voor het
bouwen van de school in de nieuwbouw wat
in betrekkelijk korte tijd is gebeurd.
Foarsitter Jouke de Haan, makket de
flagge los by it iepenjen fan de nije
skoalle op 28 april 1965.
Later
hoorde je nog al eens, wat hebben we nu
een rijke school, ja het is de eerste
school in Echtenerbrug die van
gemeenschapsgeld is betaald.
De oude school is door de ouders betaald
en heeft van hen een financieel offer
gevraagd waar ik veel waardering voor
heb gehad, het bestuur klopte nooit
tevergeefs bij de leden aan.
Ik kan mij indenken dat er wel ouders
zijn geweest die met een zekere weemoed
van hun school afscheid namen, er moest
wel een moeilijke beslissing komen maar
ik meen wel een goede.
Wat de toekomst verder zal brengen?
Er is wel veel vreugde en ook verdriet
geweest, ook in de oude school en als ik
terug denk, hoeveel kinderen hebben daar
hun eerste opleiding genoten om het
leven in te gaan, dan denk ik wel eens
terug aan die tijd dat ik mee mocht
besturen aan de taak van de onderwijzers
die het kind klaar moeten maken voor
staat en maatschappij, wat heeft een
onderwijzer een invloed op een kind. Wat
de meester of de juffrouw zegt dat is
voor hun de wet daar praat je ze ook
niet weer af.
Bestuur en
personeel van de jubilerende school met
de bijbel, ik wens U toe Gods onmisbare
zegen dit werk in zijn naam te
verrichten tot heil van het kind.
Bestuur, ik wens U veel sterkte toe en
dit is mijn uitdrukkelijke wens een
school van de ouders moet ook door hen
worden bestuurd, in het verleden
gebeurde dat veel door de grootouders en
ik zeg niet dat zij het verkeerd deden
maar de voorkeur zou ik geven aan de
jonge ouders.
Ouders van het schoolgaand kind, als je
wordt aangewezen trek je niet te gauw
terug onze voorouders hebben deze school
gesticht:
Bewaar het pand U toebetrouwd.
H.G.
J. de Haan
oud-Voorzitter.
|
|
Oer it
skoalskjinmeitsjen.
De Hear Berend Bakker, no fan de
Roede fan Ychtenbrege, wit noch
skoan dat hy destiids in poas siik
west hie en dat doe Hendrik Kerkstra
by harren oan'e doar kaam. It sil
wol sa'n tritich jier lyn wêze en hy
kaam foar it skoalbestjoer.
Koendert de Boer, hold op mei
skoalskjinmeitsjen en no hie it
bestjoer tocht, it soe krekt wat
foar Berend Bakker en syn frou wêze.
Berend en Ynskje hawwe der oan it
lêst ta oer prakkeseare.
Om healwei achten noch net ut de
rie, toch krekt foar achten noch in
bryfke ynleverje en om healwei alven
de beneaming yn'e hûs.
Bakker en syn frou hawwe it wurk doe
wol in 15 jier dien en mei alle
nocht.
De lokalen waarden destiids alle
dagen mei de stofsûger dien en alle
wiken waard der ien skrobbe, mei
sa'n tweintich amers wetter mei
bleekwetter. Al dat smoarge wetter
waard troch in lûk, ûnder de flier
fage.
Bakker fernûvert him der achter ôf
noch wol oer dat dat koe en mocht en
dat der net mear kwea fan kaam want
it wie mar fiis.
De alde plankeflieren hold men op
dizze manier wol goed skjin.
De sintrale ferwarmings ynstallaasje
hat foar alle minsken dy't der mei
te krijen hiene faak in greate
ellinde weest.
De bern hiene wol ris in frije dei
ekstra, dat dy hawwe it miskien noch
net it slimste fûn. Mar Berend
Bakker wit noch wol fan tritich
amers wetter ut de kelder en dan in
oere fulle, it wie lijen.
Op in kear hie de smid der in hele
tijd mei oan'e gong weest en doe woe
er noch net! "Bakker", sei de man:
"gean hjir earst mar wei want ik
moat earst janken".
De oergong nei de nije skoalle
brocht in protte ferlichting. In
ferwarming dy't goed werkte en gjin
planken flierren mear.
Hjir sjogge wy de himmelploech fan
de nije skoalle, Berend Bakker,
Jotsje de Vries, Jikke de Vlas -
Kuipers, Hinke de Vries -
Stellingwerff,
Ynskje Bakker - Wind en net te sjen
mar wolwarber, de fotograaf
master Fonger de Vlas.
|
|
De
feriening hie trije jier bestien
doe't yn 1912 de nije Kristelike
Skoalle iepene waard.
Ien fan de bêrn dy't dy dei
meimakken, wie in famke fan it
Krompaad.
It wie in dochter fan Jan Kraak
(no pleats fan Eizema). Se is
sneon 5 maaie 80 jier wurden en
wennet mei har man yn't
Hearenfean.
It is frou F. Heida- Kraak en
dit is har ferhaal oer har en ûs
skoalle.
31 Augustus 1912, Koninginnedag,
ik was pas 8 jaar.
Deze dag zou onze nieuwe school
worden ingewijd, met een optocht
met alle kinderen en later een
schoolfeest, dat werd gehouden
op het land van Slump.
Bij mijn ouders was ook een
versierde wagen opgetuigd en wij
mochten daar met meerdere
kinderen meerijden naar de brug.
Jouke van Haije de Jong, onze
arbeider, was daarbij onze
koetsier.
Het had eerst nogal wat voeten
in de aarde gehad zouden we naar
de Christelijke School in
Echtenerbrug toe of niet ook al
vanwege de kosten, het moest
alles zelf worden betaald.
Maar Heit kon best met onze
onvolprezen voorzitter van het
schoolbestuur overweg want hij
was ook onze timmerman.
Hij haalde het erdoor, de
kinderen kregen ze.
En het was aardig goed bezien we
hadden een flink gezin dus er
kwamen nogal wat leerlingen in
de loop van de tijd.
De optocht was mooi, prachtig
weer en we hadden daarna een
heel mooi kinderfeest.
Nog weet ik dat we chocolademelk
kregen en we hadden witte
jurkjes aan.
Mem zei "net motsje hjer, want
dan liket het nergens meer op
fansels".
Het is zeker goed gegaan want
daar staat me niets meer van
voor.
Voldaan en moe gespeeld gingen
we die eerste dag naar huis.
Later kwam de eerste schooldag.
Boppemaster van der Meulen was
ik nog te klein voor, ik moest
bij Juf Koen in de klas en wel
in de tweede, mijn zusje Rinsche
in de eerste.
We zaten in het lokaal dat aan
het huis van de meester vastzat.
Zo goed als ik me herinner
hadden we daar 3½ klas, een deel
van de vierde zat dan zeker bij
de boppemaster. Onze juf en
meester hadden elk twee rijen
van de banken. Ik weet nu nog
dat ik in de derde bank van
achteren zat in de tweede rij
bij de deur vandaan. Die waren
van Juf Koen en de andere twee
van Meester de Vries.
De bijbelvertelling deden ze om
de beurt en we vonden het altijd
mooi ik althans.
Het aanbod van kleintjes was
zeker niet al te groot, want
Janke Heida en Roelofje de Jong,
hadden moeten wachten tot April
volgend jaar.
Maar vanwege de nieuwe school
mochten ze direct meedraaien,
dat was voor hen mooi meegenomen
achteraf.
Het eerste psalmversje dat ik
moest leren en opzeggen was ps.
42 vers 1. Dat heb ik zo mooi
gevonden dat het is nog een van
mijn liefste verzen.
Toen ik naar de boppemaster
verhuisde, inmiddels was v.d.
Ploeg gekomen en wel 1 Maart
1914.
Ik denk dat ik niet overdrijf
als ik zeg dat die onder de
zegen van de Heer onze school
heeft groot gemaakt.
Er
moest al gauw worden bijgebouwd,
wat al met dat ene lokaal een
hele vooruitgang was. Handwerken
deed Juf Koen, en later als hulp
Anna te Loo.
Wij hebben op onze school een
schat van bijbel kennis opgedaan
en ook het Bijbellezen zelf.
Vier morgens hadden we een
vertelling en woensdags en
zaterdags werden Bijbels
uitgedeeld door de grote jongens
en dan moesten we ieder op zijn
beurt een stuk of wat verzen
lezen.
Meester zei dan dat was voor
eigen gebruik.
Ook hebben we onze vaderlandsche
geschiedenis heel goed leren
kennen en ik althans onthouden.
De liefde voor ons Vorstenhuis
werd ons goed bij gebracht. En
vooral Gods leiding met ons
Vaderland en de betekenis van
Willem de Zwijger.
De
laatste schooljaren waren voor
mij wel hele mooie want ik had
een blinde verering voor v.d.
Ploeg. Tot zijn dood heb ik met
hem briefwisseling gehad. Hij is
bij ons vandaan naar Hoofddorp
gegaan, waar ik bij hen heb
gelogeerd. Het verdriet is hen
daar niet bespaard, 3 van de 5
kinderen hebben ze daar naar het
kerkhof moeten brengen.
Al met al we hebben een
gezegende tijd gehad waar ik met
liefde aan terug denk.
Schoolbestuur en leerkrachten
doordring in Uw onderwijs de
jeugd van hun afhankelijkheid
van onze Schepper, dan is het
goed.
Ook ik wens de school alle goeds
onder de zegen van Hem die het
al regeert.
P.S. Het eerste sterfgeval van
een van de leerlingen was van
Ruurd Heida, Oct. 1914. Was zo
aangrijpend daar ging meester
v.d. Ploeg nogal diep op in, we
waren allen zo ontroerd.
F. Heida - Kraak.
|
|
