|
Schulpen, te Lemmer.

Foto
van
http://members.home.nl/visser.hh
(site Hillebrand Visser)

Winkel van Berend
en Dirkje van der Meer-Visser.
Foto van
http://members.home.nl/visser.hh
(site Hillebrand Visser)

Schulpen,
Andringastate kreeg in later jaren een geheel andere
bestemming. In het meest linkse gedeelte opende C. de Jong
een zaak in comestibles, later kruidenierszaak van B.v.d.
Meer en J.v.d. Veen. Daarnaast de horlogerie winkel van
Repko, later lectuurhal. Het daarnaast gelegen gedeelte was
nog heel lang als woonhuis in gebruik door Mevr de Vries,
later de winkel van Bijlhout. Hiernaast de bakkerswinkel van
H. de Haan later Bouma die er een cafetaria vestigde. Als
laatste de winkel van Boonstra (sigaren en drogisterij)
later AMRO Bank. Kaart is verzonden op 31 mei 1929.


Op
deze foto zijn beide bruggen zichtbaar en opvallend
is dat er nog geen bomen bij aanwezig zijn. Aan elke
kant een gaslantaarn en dat is het dan. Vlak bij de
brug loopt iemand met drie kistjes vis op de
schouder. Dat zou wel eens een vrachtje voor het
bootje naar Sneek kunnen zijn. Op de Schulpen zien
we een klein stukje van de kledingzaak van Schirm,
het huis van Sipke de Jong, de zaak van Benninga en
hotel De Wildeman. Voor de deur van de stal staat
een koets. Andringastate is hier al verkaveld in
vier winkels. Een stukje van het huis van Propsma is
nog te zien. Aan de andere kant van de brug is het
pand van Piet Zwart zichtbaar. De paaltjes aan de
zijkant, waar we hier recht op zien, begrenzen het
tuintje dat daar in de diepte lag maar ook om de
hoek lijken paaltjes te staan.


'Aenst
moatte wy de boksen opstrūpe om op in sompich stik lān merke
te hālden,' schreef Minze Zeilstra in de tijd dat de
Gemeenteraad had besloten ( de kermis werd toen gehouden op
de Langestreek, de Schulpen en nog wat op de Gedemptegracht. Hier kwamen bezwaren tegen van de mensen, de
Gemeente besloot toen dat er geen kermisattracties meer op
Gemeentegrond mochten staan. Dat lieten de de Lemsters
natuurlijk niet op zich zitten, dan maar een lunapark op
particulier terrein. Er werd een comité gevormd dat de zaken
met de kermisexploitanten regelde en de directie van de
Houtmolen stelde het land beschikbaar dat Huitema in gebruik
had achter de Nieuwburen en de Vissersburen. Dat ging
verscheidene jaren door op dat stuk land. Het was voor de
kermismensen een hele opgave om hun grote wagens door de
steeg tussen het hotel en het Nutsgebouw te loodsen.
Zo werd
heel vroeger de kermis in Lemmer in de maand september
gehouden. Evert de Vries vertelde "Op de Schulpen stond dan
de prachtige draaimolen van Van der Veen met een zeer mooie
aankleding en een paardje liep dan zijn oneindige rondjes.
Ook kan ik mij nog herinneren dat er een stoomcarrousel
stond en een cakewalk. Op de Langestreek stonden veel
attracties en de bekende houten bioscoop van Schouten
(tegenover deurwaarder Rinsma). Ik weet nog dat ik daar de
film "De Jantjes"voor het eerst heb gezien. Ook op de
Kortestreek en de Gedemptegracht stonden kermistenten. De
luchtschommel van Arjaans was ook altijd aanwezig en het
personeel was dan in matrozenpakjes verkleed. Mechanische
muziek was er toen nog niet".



Op deze foto heeft
Schotsman zijn zonwering vol met reclame.

Schotsman's Bazar
verkocht Lemsterkunst Aardewerk, zie foto's onder.


De Lemmer, bekend om zijn
Lemsterbokking, had naast zijn havenwerken en zeesluizen zijn
netten droogerij en zouterijen ook nog het
Lemster-kunstaardewerk.


Foto van
Lemsteraak foto Hielke



Hier is
afgebeeld de haven, de sluiskolk ligt achter de brug, vanuit
zee gezien. De sluisdeuren, buitendeuren zijn zichtbaar.
(Deze kolk komt op tal van oude gravures voor. Brug en kolk
zijn duidelijk afgebeeld o.a. op een tekening van
Weissenbruch, gereproduceerd op de omslag van het boek
"Lemsterlān. In kuijerke troch it forline"van A. E. Klijnsma.
Uitgave Osinga. Bolsward 1957). Het afgebeelde grote huis is
'Andringa State', destijds bewoond door grietmannen, genaamd
Van Andringa en Van Andringa de Kempenaer. De laatste
Andringa die het bewoonde was Regnerus, grietman van 1692
tot 1741. Met zijn jongere broer Livius Theodorus stierf dit
geslacht uit. De laatste grietman die er in woonde was Jhr.
Wilco van Andringa de Kempenaer, die deze functie vervulde
van 1836-1851. Na zijn aftreden als grietman bleef hij in
dit huis wonen. Het afgebeelde kofscheepje is een Lemster
beurtman op Amsterdam, gezien de lange en hoge kajuitopbouw.
Volgens overlevering had de beurtman hier zijn vaste
ligplaats in de haven. Vlakbij waren logementen voor de
reizigers, o.a. 'De Wildeman', uiterst links op de
afbeelding zichtbaar. Op deze plaats in de haven lagen later
de nachtboten, de opvolgers van de beurtmannen. Overlevering
is ook het rijmpje:
"Acht uur
het klokje luidt. De veerman gaat de haven uit".
Dit was de dorpsklok in de kerktoren; 's
avonds acht uur. Dit gebruik heeft voortgeduurd tot in de
twintiger jaren van de vorige eeuw.


Vroeger zat in
het pand rechts van de Wildeman het bijkantoor van de
Amsterdamse Bank. Inmiddels is de Wildeman veel groter,
omdat die twee naastliggend panden er nu ook bijhoren. Het
pand is nu een van de beschermde monumenten in Lemmer.



Op
deze foto uit 1915, het bedrijf van Schirm. De drie
broers, Douwe, Siebe en Frederik Schirm zijn samen
een kleermakerij gestart. Achter de drie ramen op de
1e etage aan de linkerkant, was de kleermakerij
gevestigd.


|
Op
deze tekening uit 1780 ziet men hoe de omgeving van
de Schulpen er in die dagen uit zag met o.a. de
haven met een open verbinding naar de Zuiderzee.
Rechts op de tekening het Grietmanshuis en op de
achtergrond hotel 'De Wildeman'.

Lemmer, op 3 februari 1825 wordt Friesland
geteisterd door een harde noordwestelijke storm,
gepaard met springvloed. Bij Lemmer breken vier
dijken door. Rechts Andringastate. In het midden "De
Wildeman".

Op
deze foto is Andringastate al opgedeeld in kleinere
woningen. Hier is het pand versierd voor de
Oranjefeesten, 1920 of Julianafeest 1909. Het meisje
dat voor de juwelierszaak van Repko staat, is
Sjaakje Schirm, die geboren is op 26 juni 1906.

Nog
een foto van de blokjesbrug van uit een ander
oogpunt gezien. Op rechts zien we de bazaar van
Noppert. Het hokje dat links van Noppert staat was
in gebruik door de nachtwachten. Naar ik meen werd
daar ook wat brandweer materiaal bewaard. Dan volgen
de bakkerij van Loen en de slagerij van Wiersma.
Later
beiden in het bezit van Wiersma. Het volgende huis we
zijn dan de toegang van de Dubbelsteeg voorbij, is
de latere woning van mevrouw Berkenpas. Door
de bomen wordt de rest van de oude sluis aan het
gezicht ontrokken. Dan is nog een deel te zien van
kruidenier Johannes Zwart, later Aquatron. Daarnaast
nog het waterschapsgebouw, links daarvan wordt het
weer onduidelijk, het hoge dak was van de ULO school.
Bij de brug nog het oude draaiwerk en de bomen met
het hek dat daaraan scharnierde.

Deze kaart
is verzonden op 3 februari 1907, door Sjoukje Bangma
naar Froukje Bangma.



Een
foto van het centrum van Lemmer. het zal op een
middag in de zomer zijn, bij alle winkels zijn
tenminste de zonneschermen omlaag. Hoewel er niet
zoveel mensen op de been zijn, is het toch wel te
zien dat het gezellig is. Rechtsonder staat een
groentekar, waarschijnlijk van Willem Lemstra of van
Dijkstra. Dijkstra was ook ladingmeester bij de
tramboot. De man bij de ijskar is Jelle Bootsma,
later naar Hindeloopen vertrokken. Verder een
viertal fietsers en net voor de Blokjesbrug een
viskar, deze was van Andries Visser, zijn moeder
Roelofje Visser Bootsma, staat naast de kraam. Voor
Noppert en Piet Zwart staat een uit Sint Nicolaasga
afkomstige ijskar. Bij het brughokje en de Jeltebrug
maken vier mensen een praatje.







Omstreeks 1900
-Rechts, Hotel en
Stalhouderij R. Eilers.

Home
|
|