Schulpen, te Lemmer.

 

Foto van http://members.home.nl/visser.hh (site Hillebrand Visser)

 

 Winkel van Berend en Dirkje van der Meer-Visser.

Foto van   http://members.home.nl/visser.hh (site Hillebrand Visser)

 

Schulpen, Andringastate kreeg in later jaren een geheel andere bestemming. In het meest linkse gedeelte opende C. de Jong een zaak in comestibles, later kruidenierszaak van B.v.d. Meer en J.v.d. Veen. Daarnaast de horlogerie winkel van Repko, later lectuurhal. Het daarnaast gelegen gedeelte was nog heel lang als woonhuis in gebruik door Mevr de Vries, later de winkel van Bijlhout. Hiernaast de bakkerswinkel van H. de Haan later Bouma die er een cafetaria vestigde. Als laatste de winkel van Boonstra (sigaren en drogisterij) later AMRO Bank. Kaart is verzonden op 31 mei 1929.

 

 

Op deze foto zijn beide bruggen zichtbaar en opvallend is dat er nog geen bomen bij aanwezig zijn. Aan elke kant een gaslantaarn en dat is het dan. Vlak bij de brug loopt iemand met drie kistjes vis op de schouder. Dat zou wel eens een vrachtje voor het bootje naar Sneek kunnen zijn. Op de Schulpen zien we een klein stukje van de kledingzaak van Schirm, het huis van Sipke de Jong, de zaak van Benninga en hotel De Wildeman. Voor de deur van de stal staat een koets. Andringastate is hier al verkaveld in vier winkels. Een stukje van het huis van Propsma is nog te zien. Aan de andere kant van de brug is het pand van Piet Zwart zichtbaar. De paaltjes aan de zijkant, waar we hier recht op zien, begrenzen het tuintje dat daar in de diepte lag maar ook om de hoek lijken paaltjes te staan.

 

 

'Aenst moatte wy de boksen opstrūpe om op in sompich stik lān merke te hālden,' schreef Minze Zeilstra in de tijd dat de Gemeenteraad had besloten ( de kermis werd toen gehouden op de Langestreek, de Schulpen en nog wat op de Gedemptegracht. Hier kwamen bezwaren tegen van de mensen, de Gemeente besloot toen dat er geen kermisattracties meer op Gemeentegrond mochten staan. Dat lieten de de Lemsters natuurlijk niet op zich zitten, dan maar een lunapark op particulier terrein. Er werd een comité gevormd dat de zaken met de kermisexploitanten regelde en de directie van de Houtmolen stelde het land beschikbaar dat Huitema in gebruik had achter de Nieuwburen en de Vissersburen. Dat ging verscheidene jaren door op dat stuk land. Het was voor de kermismensen een hele opgave om hun grote wagens door de steeg tussen het hotel en het Nutsgebouw te loodsen.

Zo werd heel vroeger de kermis in Lemmer in de maand september gehouden. Evert de Vries vertelde "Op de Schulpen stond dan de prachtige draaimolen van Van der Veen met een zeer mooie aankleding en een paardje liep dan zijn oneindige rondjes. Ook kan ik mij nog herinneren dat er een stoomcarrousel stond en een cakewalk. Op de Langestreek stonden veel attracties en de bekende houten bioscoop van Schouten (tegenover deurwaarder Rinsma). Ik weet nog dat ik daar de film "De Jantjes"voor het eerst heb gezien. Ook op de Kortestreek en de Gedemptegracht stonden kermistenten. De luchtschommel van Arjaans was ook altijd aanwezig en het personeel was dan in matrozenpakjes verkleed. Mechanische muziek was er toen nog niet".

 

 

 

Op deze foto heeft Schotsman zijn zonwering vol met reclame.

 

Schotsman's Bazar verkocht Lemsterkunst Aardewerk, zie foto's onder.

 

   

 

De Lemmer, bekend om zijn Lemsterbokking, had naast zijn havenwerken en zeesluizen zijn netten droogerij en zouterijen ook nog het Lemster-kunstaardewerk.

 

 

Foto van Lemsteraak foto Hielke

 

 

 

Hier is afgebeeld de haven, de sluiskolk ligt achter de brug, vanuit zee gezien. De sluisdeuren, buitendeuren zijn zichtbaar. (Deze kolk komt op tal van oude gravures voor. Brug en kolk zijn duidelijk afgebeeld o.a. op een tekening van Weissenbruch, gereproduceerd op de omslag van het boek "Lemsterlān. In kuijerke troch it forline"van A. E. Klijnsma. Uitgave Osinga. Bolsward 1957). Het afgebeelde grote huis is 'Andringa State', destijds bewoond door grietmannen, genaamd Van Andringa en Van Andringa de Kempenaer. De laatste Andringa die het bewoonde was Regnerus, grietman van 1692 tot 1741. Met zijn jongere broer Livius Theodorus stierf dit geslacht uit. De laatste grietman die er in woonde was Jhr. Wilco van Andringa de Kempenaer, die deze functie vervulde van 1836-1851. Na zijn aftreden als grietman bleef hij in dit huis wonen. Het afgebeelde kofscheepje is een Lemster beurtman op Amsterdam, gezien de lange en hoge kajuitopbouw. Volgens overlevering had de beurtman hier zijn vaste ligplaats in de haven. Vlakbij waren logementen voor de reizigers, o.a. 'De Wildeman', uiterst links op de afbeelding zichtbaar. Op deze plaats in de haven lagen later de nachtboten, de opvolgers van de beurtmannen. Overlevering is ook het rijmpje:

"Acht uur het klokje luidt. De veerman gaat de haven uit".

Dit was de dorpsklok in de kerktoren; 's avonds acht uur. Dit gebruik heeft voortgeduurd tot in de twintiger jaren van de vorige eeuw. 

 

 

Vroeger zat in het pand rechts van de Wildeman het bijkantoor van de Amsterdamse Bank. Inmiddels is de Wildeman veel groter, omdat die twee naastliggend panden er nu ook bijhoren. Het pand is nu een van de beschermde monumenten in Lemmer.

 

 

 

Op deze foto uit 1915, het bedrijf van Schirm. De drie broers, Douwe, Siebe en Frederik Schirm zijn samen een kleermakerij gestart. Achter de drie ramen op de 1e etage aan de linkerkant, was de kleermakerij gevestigd.

 

 

Op deze tekening uit 1780 ziet men hoe de omgeving van de Schulpen er in die dagen uit zag met o.a. de haven met een open verbinding naar de Zuiderzee. Rechts op de tekening het Grietmanshuis en op de achtergrond hotel 'De Wildeman'.

 

Lemmer, op 3 februari 1825 wordt Friesland geteisterd door een harde noordwestelijke storm, gepaard met springvloed. Bij Lemmer breken vier dijken door. Rechts Andringastate. In het midden "De Wildeman".

 

Op deze foto is Andringastate al opgedeeld in kleinere woningen. Hier is het pand versierd voor de Oranjefeesten, 1920 of Julianafeest 1909. Het meisje dat voor de juwelierszaak van Repko staat, is Sjaakje Schirm, die geboren is op 26 juni 1906.

 

Nog een foto van de blokjesbrug van uit een ander oogpunt gezien. Op rechts zien we de bazaar van Noppert. Het hokje dat links van Noppert staat was in gebruik door de nachtwachten. Naar ik meen werd daar ook wat brandweer materiaal bewaard. Dan volgen de bakkerij van Loen en de slagerij van Wiersma. Later beiden in het bezit van Wiersma. Het volgende huis we zijn dan de toegang van de Dubbelsteeg voorbij, is de latere woning van mevrouw Berkenpas. Door de bomen wordt de rest van de oude sluis aan het gezicht ontrokken. Dan is nog een deel te zien van kruidenier Johannes Zwart, later Aquatron. Daarnaast nog het waterschapsgebouw, links daarvan wordt het weer onduidelijk, het hoge dak was van de ULO school. Bij de brug nog het oude draaiwerk en de bomen met het hek dat daaraan scharnierde.

 

Deze kaart is verzonden op 3 februari 1907, door Sjoukje Bangma naar Froukje Bangma.

 

 

 

Een foto van het centrum van Lemmer. het zal op een middag in de zomer zijn, bij alle winkels zijn tenminste de zonneschermen omlaag. Hoewel er niet zoveel mensen op de been zijn, is het toch wel te zien dat het gezellig is. Rechtsonder staat een groentekar, waarschijnlijk van Willem Lemstra of van Dijkstra. Dijkstra was ook ladingmeester bij de tramboot. De man bij de ijskar is Jelle Bootsma, later naar Hindeloopen vertrokken. Verder een viertal fietsers en net voor de Blokjesbrug een viskar, deze was van Andries Visser, zijn moeder Roelofje Visser Bootsma, staat naast de kraam. Voor Noppert en Piet Zwart staat een uit Sint Nicolaasga afkomstige ijskar. Bij het brughokje en de Jeltebrug maken vier mensen een praatje.

 

 

 

 

 

 

 

 

    

Omstreeks 1900 -Rechts, Hotel en Stalhouderij R. Eilers.

 

 

Home


Niets uit deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt  of op andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.