Vervoer, Lemmer e.o

 

Joop Bangma heeft deze foto vergroot in zijn gang hangen, het was de eerste bus waar zijn vader de lijn Lemmer - Sneek mee reed. Die was overgenomen door Melein en van der Werf, de naam die nog op de zijkant stond.

 

 

Geen schipbreuk: Neen ! Auto-breuk was het, wat voorviel op het IJsselmeer op Dinsdag 27 februari 1940 tusschen Lemmer en Urk. Een nieuwe soort in de lange rij der verschillende verkeers ongevallen, welke we in onzen gejaagden tijd hebben leeren kennen.

Het is wel een bijzondere winter geweest, die, welke thans weer achter ons ligt. Meer dan een week, tien dagen zelfs, had het reeds krachtig gedooid, en nog reden de auto's over het toegevroren IJsselmeer tusschen Lemmer en Urk af en aan. Een bekend Nederlandsch spreekwoord zegt echter, dat de kruik zoolang te water gaat, tot ze breekt, in dit geval: de auto's gaan zoo lang over het ijs, tot er één of meer doorzakken. Zoo verging het ook de "Friesland-Expres", een auto van de garage J. Slump te Lemmer, voor personen en goederenvervoer naar Urk en terug. Nadat eenige passagiers naar Urk waren gebracht, werd de terugtocht aanvaard. Op ongeveer 2 kilometer van Lemmer vlak bij den Nieuwendijk, wilde de bestuurder een auto, die post vervoerde en in dezelfde richting reed, passeeren. Heel even raakten de wagens elkaar, met het gevolg, dat op den gladden ijsvloer beide slipten. Het voorste stuk van de "Expres", zakte door het ijs in het water, doch het achterste gedeelte bleef gelukkig hangen. Een wielrijder wist den bestuurder uit zijn benarde positie te bevrijden, zoodat deze, die reeds tot den hals toe in het water zat, met den schrik en een nat pak vrij kwam. "Aldus geschiedde op den 27en Februari anno 1940 gedurende den strengsten winter sedert 100 jaren". Op de onderstaande foto's kunt U duidelijk zien, dat het lichten van den wagen geen gemakkelijk werk was, daar van de diensten van een kraanwagen begrijpelijkerwijs geen gebruik kon worden gemaakt.

 

 

Tijdens de rit van Urk naar Lemmer over het ijs........

 

Er wordt al gauw hulp geboden.

 

Met palen en stokken.......

 

Met vereende kracht.....

 

Komt hij er langzaam maar zeker uit, de man in het midden is mijn (Roelie) vader

 

Met man en macht wordt aan de takels getrokken.... derde van links is Sake (reade) Visser. Met zijn maten, ? Schippers naast hem met pet. De andere namen zijn mij niet bekend.

 

B-18996

Kenteken op naam van Jan Slump, afgeven op 12 juni 1933.

 

 

Gebroeders Coehoorn, Lemmer, gemeente Lemsterland. Afgegeven: 07-5-1926.

Thomas Coehoorn, verteldf: De koerierstjinstbus fan de Gebroeders Coehoorn. Myn pake Thomas Coehoorn stiet njonken de autobus. Mei de bus ferfierden sy alle dagen minsken en guod fan De Lemmer nei Boalsert. It is in âlde foto dy ik fan myn opoe Sjoeke Coehooorn-Bootsma krigen ha.

 

 

 

Op de achterkant van deze foto staat: "De eerste auto welke in de Lemmer heeft gereden. Hier zit John ? aan het stuur".
Het hier gaat om een automobiel van het merk Horch, een Duits fabrikaat, gebouwd in de jaren 1907 t/m 1909. Kenteken B-199.
Het type is hoogst waarschijnlijk een 18 - 22 Ps, of mogelijk een 20 - 25 Ps, in ieder geval met een 4 cilinder motor.

Bron: Wim Schukken- Tresoar

* Het kenteken van deze mobiel is afgeven op 30-06-1910. En werd op naam gesteld van Jacob Siebe Glastra, Beetsterzwaag. Dit zelfde kenteken is ook op 7 januari 1907 afgegeven aan Keimpe Aukes Veenstra te Lemmer, Lemsterland. Op 25 augustus 1909 zijn drie nummerbewijzen B 199 afgegeven.

Ook duidelijk te zien is te dat ze de klompjes uitgetrokken hebben, voordat ze in de mobiel stapten. In het boek van Pieter Terpstra - Licht aan de horizon ... komt er ook een gedeelte in voor dat de dochter van de beheerders van het gebouw van het waterschap "de Zeven Grietenijen en de stad Sloten" opgehaald wordt door een jongen uit Beetsterzwaag met een mobiel......

 

 

Deze foto is gemaakt bij de boerderij Straatweg 22, Lemmer op het erf van timmermanaannemer Hillebrand Visser.Voor de schuur staan twee dochters van Hillebrand. De jongen die achterin de auto zit, is Hillebrands zoon Albert Hendrik Visser (mijn grootvader). De mannen op de motoren en de anderen op de foto zijn mij onbekend.

Bron: Hillebrand Visser, Lemmer. site van Hillebrand Visser. 

 

Foto van M. de Vries Tresoar.

 

Bron: Tjerk Lammers (kleinzoon van man op motor) Tresoar.

 

Datum bij deze afdruk is 21-12-1928 met de letters F.F.G.

 

 

 

Vrachtdienst Lemmer-Sneek: Een vrachtauto van de beurtdienst Lemmer-Sneek van Kok en de Bruin uit Lemmer.

 

 

De familie Knol, links Ate en rechts Moeke Knol.

 

Hendrik Aukema, Lemmer, gemeente Lemsterland. B-8567; Afgegeven: 03-02-1925

Lemmer. Aukema en de De Vries, dienst op Sneek.

Bron: Albert Buursma en Wim Mollema. Met beurtschippers en boderijders door Friesland. Bedum, 1993.)

 

 

 

Passagiers in Lemmer die wachten voor de tram.

 

Onbekend Lemster reisgezelschap.

 

Auto's reden over het ijs van Lemmer naar Urk vice versa: Twee foto's uit de strenge winter van 1929, toen in de eerste week van maart talrijke auto's over de dichtgevroren Zuiderzee van Lemmer naar Urk reden. Op vrijdag 1 en zaterdag 2 maart hadden de eerste auto's al de oversteek gewaagd en toen bleek dat het ijs dik genoeg was en dus betrouwbaar was, wemelde het daarop volgende zondag 3 maart van auto's en en andere voertuigen, waaronder arrensleden, die de tocht Lemmer Urk maakten. Bij de eerste oversteek waren ook de heer Rein Kool, havenmeester, een journalist van de Arnhemse Courant en ambtenaar van een consulaat. Van burgemeester Gravesteijn van Urk kregen zij een oorkonde, terwijl de heer Kool in zijn functie als havenmeester aan de journalist een havenbriefje verstrekte waarin vermeld stond dat deze in de Lemsterhaven was gearriveerd over het ijs. Urk, toen nog een eiland, was door de strenge winter geheel geïsoleerd en was van bevoorrading afhankelijk van toevoer via het ijs. Dat is eerst met sleden gebeurt in begin maart, toen de over het besneeuwde ijs getrokken spoor van de eerste auto naar Urk een veilige weg markeerde, ging o.m. Gosse Wierda met een vrachtauto met steenkool naar het benarde eiland.

 

De tocht van Lemmer naar Urk per auto over het ijs in 1929, hier de haven van Urk.

 

 

Frans Visser 9 april 2005;Dit is een vooraanzicht van het tramstation van Lemmer enkele jaren na de oorlog is alles gesloopt en nu zijn op het voormalige emplacement winkels gevestigd. Achter de Nieuwedijk is ook nog een stukje straat naast de winkels dat Tramweg heet.

 

 

 

De rails van de tramlijn van de NTM opgericht in 1901,liepen over deze tramdijk. Eindpunt was het station aan de binnenhaven en een zijlijn naar de tramhaven bij de sluis waar de tramboten 'Holland' en 'Friesland' gereed lagen voor vracht en passagiersvervoer naar Amsterdam v.v.  De tram bracht veel levendigheid naar Lemmer en vooral 's zomers in de vakantieperiode was er een geweldige aanvoer van passagiers soms 7 à 800 personen die dan in 10 tot 12 afgeladen wagons, vaak getrokken door twee locomotieven vanuit de richting Joure naar dé plaats van bestemming werden gereden.
Ook jonge mensen die buiten Lemmer naar school gingen maakten vaak van de tram gebruik om de plaats van de opleiding te bereiken en niet te vergeten het vrachtvervoer wat over de rails via Lemmer naar Amsterdam werd vervoerd. Veel zuivelproducten van de Frico, onder andere melk werd vanuit onze plaats verscheept. Ook vee werd soms van heinde en ver met de tram naar Lemmer getransporteerd om daar met behulp van een laadboom in het ruim van de schepen te worden getakeld. Ladingmeester Dijkstra was de man die belast was met het toezicht op deze zaken en verder denk ik vele anderen die hun steentje bij hebben gedragen aan het wel en wee van de N.T.M., zoals Hamminga, de Lange, van der Zwaag, Langenberg, Visser, Prins, van Kranen. van der Wal, Tenk, Woudstra, de Haan. Sloothaak, Kramer, de Vries, Tjalsma, Hospes, Bijlsma, I. de Vries, Post, de Groes, Belt, Stienstra, Bakker, de Boer, Solkema en Huitema, terwijl in de beginjaren van de tram ook de Boer, Solkema en Huitema zeer bekende namen waren.

 

 

 

Dit is een van de locomotieven uit 1925. Links zien we Kramer die later chef machinist werd, Barteld ten Hoeve, Evert de Boer, Berend Visser en Anne Prins met zijn zoontje Atte. De man in de locomotief is onbekend.

 

Soms heb je van die toevalligheden. Woensdagavond hadden we een Henk Langeberg bij radio Lemsterland. Vanmorgen kreeg ik een foto van zijn grootvader in handen. Grootvader Hendrik Langeberg werkte bij de tram als machinist. Hij staat hier in de locomotief op links naast een collega. Naast de locomotief staat een Duitse soldaat. Het is wel mogelijk dat er wacht gelopen werd op het tramstation, maar het lijkt mij waarschijnlijker dat dit een van de bedieners van het afweergeschut is. Het werken op de tram was in die jaren niet zonder gevaar. " it tramke nei de Jouwer"  was toen niet zo idyllisch als Govert Hogeterp het bezingt. De tram werd verschillende keren beschoten. Aan het eind van de oorlog toen de treinstaking uitbrak, ging ook het tram personeel in staking. De familie Langeberg dook onder op verschillende plaatsen van Friesland. Kort na de oorlog woonde Atte Langeberg en zijn vrouw in een keet achter onze banketbakkerij, het is best mogelijk dat Henk daar geboren is. Johannes de Vries.

 

 

Aankomst in de haven bij het tramstation in Lemmer de 6e van links is Jan Kamminga de vader van Pieter Kamminga die deze foto heeft geschonken. Op de achtergrond het tram emplacement van Lemmer. Opvallend de verschrikte zorgelijke blikken van de mensen met die Duitsers in de buurt.

 

 

 

 

De tram die naar Lemmer reed, kwam bij de overweg van de Hooidammen met een melkauto in botsing, tengevolge waarvan de locomotief in de sloot terecht kwam en de auto over de kop sloeg. Gelukkig had het ongeval geen slachtoffers geëist.

 

Het Tramstation van Lemmer met het torentje, waarop in de tweede wereldoorlog afweergeschut stond van de Duitsers. Voor het tramstation de binnenhaven van Lemmer.

Home


Niets uit deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt  of op andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.