Joop Bangma heeft deze foto vergroot in zijn gang hangen, het was de
eerste bus waar zijn vader de lijn Lemmer - Sneek mee reed. Die was
overgenomen door Melein en van der Werf, de naam die nog op de
zijkant stond.
|
Geen
schipbreuk: Neen ! Auto-breuk was het, wat voorviel op het
IJsselmeer op Dinsdag 27 februari 1940 tusschen Lemmer en Urk. Een
nieuwe soort in de lange rij der verschillende verkeers ongevallen,
welke we in onzen gejaagden tijd hebben leeren kennen.
Het is wel een
bijzondere winter geweest, die, welke thans weer achter ons ligt.
Meer dan een week, tien dagen zelfs, had het reeds krachtig gedooid,
en nog reden de auto's over het toegevroren IJsselmeer tusschen
Lemmer en Urk af en aan. Een bekend Nederlandsch spreekwoord zegt
echter, dat de kruik zoolang te water gaat, tot ze breekt, in dit
geval: de auto's gaan zoo lang over het ijs, tot er één of meer
doorzakken. Zoo verging het ook de "Friesland-Expres", een auto van
de garage J. Slump te Lemmer, voor personen en goederenvervoer naar
Urk en terug. Nadat eenige passagiers naar Urk waren gebracht, werd
de terugtocht aanvaard. Op ongeveer 2 kilometer van Lemmer vlak bij
den Nieuwendijk, wilde de bestuurder een auto, die post vervoerde en
in dezelfde richting reed, passeeren. Heel even raakten de wagens
elkaar, met het gevolg, dat op den gladden ijsvloer beide slipten.
Het voorste stuk van de "Expres", zakte door het ijs in het water,
doch het achterste gedeelte bleef gelukkig hangen. Een wielrijder
wist den bestuurder uit zijn benarde positie te bevrijden, zoodat
deze, die reeds tot den hals toe in het water zat, met den schrik en
een nat pak vrij kwam. "Aldus geschiedde op den 27en Februari anno
1940 gedurende den strengsten winter sedert 100 jaren". Op de
onderstaande foto's kunt U duidelijk zien, dat het lichten van den
wagen geen gemakkelijk werk was, daar van de diensten van een
kraanwagen begrijpelijkerwijs geen gebruik kon worden gemaakt.
|
Tijdens de rit van Urk naar Lemmer over het ijs........
Er
wordt al gauw hulp geboden.
Met
palen en stokken.......
Met
vereende kracht.....
Komt
hij er langzaam maar zeker uit, de man in het midden is mijn (Roelie)
vader
Met
man en macht wordt aan de takels getrokken.... derde van links is
Sake (reade) Visser. Met zijn maten, ? Schippers naast hem met pet.
De andere namen zijn mij niet bekend.
Kenteken op naam van Jan Slump, afgeven op 12 juni 1933.
Gebroeders Coehoorn, Lemmer, gemeente
Lemsterland. Afgegeven: 07-5-1926.
Thomas Coehoorn, verteldf: De koerierstjinstbus fan de Gebroeders
Coehoorn. Myn pake Thomas Coehoorn stiet njonken de autobus. Mei de
bus ferfierden sy alle dagen minsken en guod fan De Lemmer nei
Boalsert. It is in âlde foto dy ik fan myn opoe Sjoeke
Coehooorn-Bootsma krigen ha.
|
Op de achterkant van deze
foto staat: "De eerste auto welke in de Lemmer heeft gereden. Hier
zit John ? aan het stuur".
Het hier gaat om een automobiel van het merk Horch, een Duits
fabrikaat, gebouwd in de jaren 1907 t/m 1909. Kenteken B-199.
Het type is hoogst waarschijnlijk een 18 - 22 Ps, of mogelijk een 20
- 25 Ps, in ieder geval met een 4 cilinder motor.
Bron: Wim
Schukken-
Tresoar
* Het
kenteken van deze mobiel is afgeven op 30-06-1910. En werd op naam
gesteld van Jacob Siebe Glastra, Beetsterzwaag. Dit zelfde kenteken
is ook op 7 januari 1907 afgegeven aan Keimpe Aukes Veenstra te
Lemmer, Lemsterland. Op 25 augustus 1909 zijn drie nummerbewijzen B
199 afgegeven.
Ook duidelijk te zien is te dat ze de
klompjes uitgetrokken hebben, voordat ze in de mobiel stapten. In
het boek van
Pieter Terpstra
- Licht aan de horizon
... komt er ook een gedeelte
in voor dat de dochter van de beheerders van het gebouw van het
waterschap "de Zeven Grietenijen en de stad Sloten" opgehaald wordt
door een jongen uit Beetsterzwaag met een mobiel......
|
Deze foto is gemaakt bij de
boerderij Straatweg 22, Lemmer op het erf van timmermanaannemer
Hillebrand Visser.Voor de schuur staan twee dochters van Hillebrand. De jongen die
achterin de auto zit, is Hillebrands zoon Albert Hendrik Visser
(mijn grootvader).
De mannen op de motoren en de anderen op de foto zijn mij onbekend.
Bron:
Hillebrand Visser, Lemmer.
site van Hillebrand Visser.
Foto van M.
de Vries
Tresoar.
Bron: Tjerk
Lammers (kleinzoon van man op motor)
Tresoar.
Datum
bij deze afdruk is 21-12-1928 met de letters F.F.G.
Vrachtdienst Lemmer-Sneek: Een vrachtauto
van de beurtdienst Lemmer-Sneek van Kok en de Bruin uit Lemmer.
De familie Knol, links Ate en rechts Moeke
Knol.
Hendrik Aukema, Lemmer, gemeente Lemsterland.
B-8567;
Afgegeven: 03-02-1925
Lemmer. Aukema en de De Vries, dienst op Sneek.
Bron:
Albert Buursma en Wim Mollema. Met beurtschippers en boderijders door
Friesland. Bedum, 1993.)
Passagiers in Lemmer die wachten voor de tram.
Onbekend Lemster reisgezelschap.
Auto's reden over het ijs van Lemmer naar Urk vice versa: Twee
foto's uit de strenge winter van 1929, toen in de eerste week van
maart talrijke auto's over de dichtgevroren Zuiderzee van Lemmer
naar Urk reden. Op vrijdag 1 en zaterdag 2 maart hadden de eerste
auto's al de oversteek gewaagd en toen bleek dat het ijs dik genoeg
was en dus betrouwbaar was, wemelde het daarop volgende zondag 3
maart van auto's en en andere voertuigen, waaronder arrensleden, die
de tocht Lemmer Urk maakten. Bij de eerste oversteek waren ook de
heer Rein Kool, havenmeester, een journalist van de Arnhemse Courant
en ambtenaar van een consulaat. Van burgemeester Gravesteijn van Urk
kregen zij een oorkonde, terwijl de heer Kool in zijn functie als
havenmeester aan de journalist een havenbriefje verstrekte waarin
vermeld stond dat deze in de Lemsterhaven was gearriveerd over het
ijs. Urk, toen nog een eiland, was door de strenge winter geheel
geïsoleerd en was van bevoorrading afhankelijk van toevoer via het
ijs. Dat is eerst met sleden gebeurt in begin maart, toen de over
het besneeuwde ijs getrokken spoor van de eerste auto naar Urk een
veilige weg markeerde, ging o.m. Gosse Wierda met een vrachtauto met
steenkool naar het benarde eiland.
De
tocht van Lemmer naar Urk per auto over het ijs in 1929, hier de haven
van Urk.

Frans Visser 9 april
2005;Dit is een vooraanzicht van het tramstation van Lemmer enkele jaren
na de oorlog is alles gesloopt en nu zijn op het voormalige emplacement
winkels gevestigd. Achter de Nieuwedijk is ook nog een stukje straat
naast de winkels dat Tramweg heet.
|
De rails van de tramlijn van de NTM
opgericht in 1901,liepen over deze tramdijk. Eindpunt was het station
aan de binnenhaven en een zijlijn naar de tramhaven bij de sluis waar de
tramboten 'Holland' en 'Friesland' gereed lagen voor vracht en
passagiersvervoer naar Amsterdam v.v. De tram bracht veel levendigheid
naar Lemmer en vooral 's zomers in de vakantieperiode was er een
geweldige aanvoer van passagiers soms 7 à 800 personen die dan in 10 tot
12 afgeladen wagons, vaak getrokken door twee locomotieven vanuit de
richting Joure naar dé plaats van bestemming werden gereden.
Ook jonge mensen die buiten Lemmer naar school gingen maakten vaak van
de tram gebruik om de plaats van de opleiding te bereiken en niet te
vergeten het vrachtvervoer wat over de rails via Lemmer naar Amsterdam
werd vervoerd. Veel zuivelproducten van de Frico, onder andere melk werd
vanuit onze plaats verscheept. Ook vee werd soms van heinde en ver met
de tram naar Lemmer getransporteerd om daar met behulp van een laadboom
in het ruim van de schepen te worden getakeld. Ladingmeester Dijkstra
was de man die belast was met het toezicht op deze zaken en verder denk
ik vele anderen die hun steentje bij hebben gedragen aan het wel en wee
van de N.T.M., zoals Hamminga, de Lange, van der Zwaag, Langenberg,
Visser, Prins, van Kranen. van der Wal, Tenk, Woudstra, de Haan.
Sloothaak, Kramer, de Vries, Tjalsma, Hospes, Bijlsma, I. de Vries,
Post, de Groes, Belt, Stienstra, Bakker, de Boer, Solkema en Huitema,
terwijl in de beginjaren van de tram ook de Boer, Solkema en Huitema
zeer bekende namen waren.
|
Dit
is een van de locomotieven uit 1925. Links zien we Kramer die later
chef machinist werd, Barteld ten Hoeve, Evert de Boer, Berend Visser
en Anne Prins met zijn zoontje Atte. De man in de locomotief is
onbekend.
Soms heb je van die toevalligheden. Woensdagavond hadden we een Henk
Langeberg bij radio Lemsterland. Vanmorgen kreeg ik een foto van
zijn grootvader in handen. Grootvader Hendrik Langeberg werkte bij
de tram als machinist. Hij staat hier in de locomotief op links
naast een collega. Naast de locomotief staat een Duitse soldaat. Het
is wel mogelijk dat er wacht gelopen werd op het tramstation, maar
het lijkt mij waarschijnlijker dat dit een van de bedieners van het
afweergeschut is. Het werken op de tram was in die jaren niet zonder
gevaar. " it tramke nei de Jouwer" was toen niet zo idyllisch als
Govert Hogeterp het bezingt. De tram werd verschillende keren
beschoten. Aan het eind van de oorlog toen de treinstaking uitbrak,
ging ook het tram personeel in staking. De familie Langeberg dook
onder op verschillende plaatsen van Friesland. Kort na de oorlog
woonde Atte Langeberg en zijn vrouw in een keet achter onze
banketbakkerij, het is best mogelijk dat Henk daar geboren is.
Johannes de Vries.
Aankomst
in de haven bij het tramstation in
Lemmer de 6e van links is Jan Kamminga de vader van Pieter Kamminga die deze
foto heeft geschonken. Op de achtergrond het tram emplacement van Lemmer.
Opvallend de verschrikte zorgelijke blikken van de mensen met die Duitsers
in de buurt.
De tram die naar
Lemmer reed, kwam bij de overweg van de Hooidammen met een
melkauto in botsing, tengevolge waarvan de locomotief in de
sloot terecht kwam en de auto over de kop sloeg. Gelukkig had
het ongeval geen slachtoffers geëist.
Het Tramstation
van Lemmer met het torentje, waarop in de tweede wereldoorlog
afweergeschut stond van de Duitsers. Voor het tramstation de
binnenhaven van Lemmer.
Home
Niets uit deze
website mag worden
verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt
of op
andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de samensteller. |