Vervoer,
Lemmer e.o.

Joop Bangma heeft deze foto vergroot in zijn gang
hangen, het was de eerste bus waar zijn vader de lijn
Lemmer - Sneek mee reed. Die was overgenomen door Melein
en van der Werf, de naam die hier ook nog op de zijkant
staat.
Geen schipbreuk: Neen ! Autobreuk was
het, wat voorviel op het IJsselmeer op Dinsdag 27
februari 1940 tusschen Lemmer en Urk. Een nieuwe soort
in de lange rij der verschillende verkeers ongevallen,
welke we in onzen gejaagden tijd hebben leeren kennen.
Het is wel een bijzondere winter geweest,
die, welke thans weer achter ons ligt. Meer dan een
week, tien dagen zelfs, had het reeds krachtig gedooid,
en nog reden de auto's over het toegevroren IJsselmeer
tusschen Lemmer en Urk af en aan. Een bekend
Nederlandsch spreekwoord zegt echter, dat de kruik
zoolang te water gaat, tot ze breekt, in dit geval: de
auto's gaan zoo lang over het ijs, tot er één of meer
doorzakken. Zoo verging het ook de "Friesland-Expres",
een auto van de garage J. Slump te Lemmer, voor personen
en goederenvervoer naar Urk en terug. Nadat eenige
passagiers naar Urk waren gebracht, werd de terugtocht
aanvaard. Op ongeveer 2 kilometer van Lemmer vlak bij
den Nieuwendijk, wilde de bestuurder een auto, die post
vervoerde en in dezelfde richting reed, passeeren. Heel
even raakten de wagens elkaar, met het gevolg, dat op
den gladden ijsvloer beide slipten. Het voorste stuk van
de "Expres", zakte door het ijs in het water, doch het
achterste gedeelte bleef gelukkig hangen. Een wielrijder
wist den bestuurder uit zijn benarde positie te
bevrijden, zoodat deze, die reeds tot den hals toe in
het water zat, met den schrik en een nat pak vrij kwam.
"Aldus geschiedde op den 27en Februari anno 1940
gedurende den strengsten winter sedert 100 jaren". Op de
onderstaande foto's kunt U duidelijk zien, dat het
lichten van den wagen geen gemakkelijk werk was, daar
van de diensten van een kraanwagen begrijpelijkerwijs
geen gebruik kon worden gemaakt.

Tijdens de rit van Urk naar Lemmer over het ijs........

Er wordt al gauw hulp geboden.

Met palen en stokken.......

Met vereende kracht.....

Komt
hij er langzaam maar zeker uit....De man in het midden
is mijn (Roelie) vader Sake Visser. Kenteken:
B-18996
stond op naam van Jan Slump, afgeven op 12 juni
1933.

Met man en macht wordt aan de takels getrokken.... derde
van links is Sake Visser. Met zijn maten, naast hem met
pet is Schippers. De andere namen zijn mij niet bekend.

Gebroeders Coehoorn, Lemmer, gemeente Lemsterland.
Afgegeven op: 07-05-1926.
Thomas Coehoorn, verteld: De koerierstjinstbus fan de
Gebroeders Coehoorn. Myn pake Thomas Coehoorn stiet
njonken de autobus. Mei de bus ferfierden sy alle dagen
minsken en guod fan De Lemmer nei Boalsert. It is in
âlde foto dy ik fan myn opoe Sjoeke Coehooorn-Bootsma
krigen ha.

Op de achterkant van deze foto staat: "De
eerste auto welke in de Lemmer heeft gereden. Hier zit
John ? aan het stuur".
Het hier gaat om een automobiel van het
merk Horch, een Duits fabricaat, gebouwd in de jaren
1907 t/m 1909. Kenteken B-199. Het type is hoogst
waarschijnlijk een 18-22 Ps, of mogelijk een 20-25 Ps,
in ieder geval met een 4 cilinder motor.
Bron: Wim Schukken -Tresoar.
* Het kenteken van deze mobiel is afgeven op 30-06-1910.
En werd op naam gesteld van Jacob Siebe Glastra,
Beetsterzwaag. Dit zelfde kenteken is ook op 7 januari
1907 afgegeven aan Keimpe Aukes Veenstra te Lemmer,
Lemsterland. Op 25 augustus 1909 zijn drie
nummerbewijzen B 199 afgegeven. Zie 2 foto's hieronder.
Ook duidelijk te zien is te dat ze de klompjes
uitgetrokken hebben, voordat ze in de mobiel stapten. In
het boek van
Pieter Terpstra
-
Licht aan de horizon
... komt er ook een gedeelte in voor, dat de dochter van
de beheerders van het gebouw van het waterschap "de
Zeven Grietenijen en de stad Sloten" opgehaald wordt
door een jongen uit Beetsterzwaag met een mobiel......

Deze foto van
Hillebrand Visser die
verteld dat deze foto
is gemaakt bij de boerderij op de Straatweg 22, te Lemmer.
Op het
erf van timmermanaannemer Hillebrand Visser. Voor de
schuur staan twee dochters van Hillebrand. De jongen die
achterin de auto zit, is Hillebrands zoon, Albert
Hendrik Visser (mijn grootvader). De mannen op de
motoren en de anderen op de foto zijn mij onbekend.

Datum bij deze afdruk is 21-12-1928 met de letters F.F.G.



Vrachtdienst Lemmer-Sneek: Een vrachtauto van de
beurtdienst Lemmer-Sneek van Kok en de Bruin uit Lemmer,
hier geparkeerd op de Schulpen.


De familie Knol, links Ate en rechts Moeke Knol.

Hendrik Aukema, Lemmer, gemeente Lemsterland. B-8567;
Afgegeven: 03-02-1925
Lemmer. Aukema en de De Vries, dienst op Sneek.
Bron: Albert Buursma en Wim Mollema. Met beurtschippers
en boderijders door Friesland. Bedum, 1993.



Passagiers in Lemmer die wachten voor de tram.

Johannes de Vries verteld: Soms heb je van die
toevalligheden. Woensdagavond hadden we een Henk
Langeberg bij radio Lemsterland. Vanmorgen kreeg ik een
foto van zijn grootvader in handen. Grootvader Hendrik
Langeberg werkte bij de tram als machinist. Hij staat
hier in de locomotief op links naast een collega. Naast
de locomotief staat een Duitse soldaat. Het is wel
mogelijk dat er wacht gelopen werd op het tramstation,
maar het lijkt mij waarschijnlijker dat dit een van de
bedieners van het afweergeschut is. Het werken op de
tram was in die jaren niet zonder gevaar. " it tramke
nei de Jouwer" was toen niet zo idyllisch als Govert
Hogeterp het bezingt. De tram werd verschillende keren
beschoten. Aan het eind van de oorlog toen de
treinstaking uitbrak, ging ook het tram personeel in
staking. De familie Langeberg dook onder op
verschillende plaatsen van Friesland. Kort na de oorlog
woonde Atte Langeberg en zijn vrouw in een keet achter
onze banketbakkerij, het is best mogelijk dat Henk daar
geboren is.


Frans Visser 9 april 2005 verteld: Dit is een
vooraanzicht van het tramstation van Lemmer enkele jaren
na de oorlog is alles gesloopt en nu zijn op het
voormalige emplacement winkels gevestigd. Achter de
Nieuwedijk is ook nog een stukje straat naast de winkels
dat Tramweg heet.
De rails van de tramlijn van de NTM
opgericht in 1901, liepen over de tramdijk. Eindpunt was
het station aan de binnenhaven en een zijlijn naar de
tramhaven bij de sluis waar de tramboten 'Holland' en
'Friesland' gereed lagen voor vracht en
passagiersvervoer naar Amsterdam v.v.

Foto van Pieter Kamminga: Aankomst in de haven bij het
tramstation in Lemmer de 6e van links is Jan Kamminga de
vader van Pieter Kamminga. Op de achtergrond het tram
emplacement van Lemmer. Opvallend de verschrikte
zorgelijke blikken van de mensen met die Duitsers in de
buurt.
De tram bracht veel levendigheid naar
Lemmer en vooral 's zomers in de vakantieperiode was er
een geweldige aanvoer van passagiers soms 7 à 800
personen die dan in 10 tot 12 afgeladen wagons, vaak
getrokken door twee locomotieven vanuit de richting
Joure naar dé plaats van bestemming werden gereden.
Ook jonge mensen die buiten Lemmer naar school gingen
maakten vaak van de tram gebruik om de plaats van de
opleiding te bereiken en niet te vergeten het
vrachtvervoer wat over de rails via Lemmer naar
Amsterdam werd vervoerd. Veel zuivelproducten van de
Frico, onder andere melk werd vanuit onze plaats
verscheept. Ook vee werd soms van heinde en ver met de
tram naar Lemmer getransporteerd om daar met behulp van
een laadboom in het ruim van de schepen te worden
getakeld. Ladingmeester Dijkstra was de man die belast
was met het toezicht op deze zaken en verder denk ik
vele anderen die hun steentje bij hebben gedragen aan
het wel en wee van de N.T.M., zoals Hamminga, de Lange,
van der Zwaag, Langenberg, Visser, Prins, van Kranen,
Van der Wal, Tenk, Woudstra, de Haan. Sloothaak, Kramer,
de Vries, Tjalsma, Hospes, Bijlsma, I. de Vries, Post,
de Groes, Belt, Stienstra, Bakker, de Boer, Solkema en
Huitema, terwijl in de beginjaren van de tram ook de
Boer, Solkema en Huitema zeer bekende namen waren.
Youtube
filmpje over de opheffing van de tramlijn.


Boottram; Lemmer
Amsterdam vanaf Drachten Joure.



Dit
is een van de locomotieven uit 1925. Links zien we de
heer Kramer, die later chef machinist werd, Barteld ten
Hoeve, Evert de Boer, Berend Visser en Anne Prins met
zijn zoontje Atte. De man in de locomotief is onbekend.



Het Tramstation van Lemmer met het torentje, waarop in
de tweede wereldoorlog afweergeschut stond van de
Duitsers. Voor het tramstation de binnenhaven van
Lemmer.


Onbekend Lemster reisgezelschap.

Auto's reden over het ijs van Lemmer naar Urk vice
versa: Twee foto's uit de strenge winter van 1929, toen
in de eerste week van maart talrijke auto's over de
dichtgevroren Zuiderzee van Lemmer naar Urk reden. Op
vrijdag 1 en zaterdag 2 maart hadden de eerste auto's al
de oversteek gewaagd en toen bleek dat het ijs dik
genoeg was en dus betrouwbaar, wemelde het de daarop
volgende zondag 3 maart van auto's en en andere
voertuigen, waaronder arrensleden, die de tocht Lemmer
Urk maakten. Bij de eerste oversteek waren ook de heer
Rein Kool, havenmeester, een journalist van de Arnhemse
Courant en ambtenaar van een consulaat. Van burgemeester
Gravesteijn van Urk kregen zij een oorkonde, terwijl de
heer Kool in zijn functie als havenmeester aan de
journalist een havenbriefje verstrekte waarin vermeld
stond dat deze in de Lemsterhaven was gearriveerd over
het ijs. Urk, toen nog een eiland, was door de strenge
winter geheel geïsoleerd en was van bevoorrading
afhankelijk van toevoer via het ijs. Dat is eerst met
sleden gebeurt in begin maart, toen de over het
besneeuwde ijs getrokken spoor van de eerste auto naar
Urk een veilige weg markeerde, ging o.m. Gosse Wierda
met een vrachtauto met steenkool naar het benarde
eiland.

De tocht van Lemmer naar Urk per auto over het ijs in
1929, hier bij de haven van Urk.


De tram die naar Lemmer reed, kwam bij de overweg van de
Hooidammen met een melkauto in botsing, tengevolge
waarvan de locomotief in de sloot terecht kwam en de
auto over de kop sloeg. Gelukkig had het ongeval geen
slachtoffers geëist.

Foto van
www.openbaarvervoerinboskoop.nl
- ZWH 1973, Lemmer, garage.

Foto van
www.openbaarvervoerinboskoop.nl
-
ZWH 1973, Lemmer, garage.

ZWH logo, 1973.
Lemmer
Joure het ontstaan van een tramlijn
De
tram in Lemmer