Rien,
Vissersburen Lemmer.
De Vissersburen in 1915 van de andere kant
gezien. De boompjes die op de Vissersburen stonden zijn in 1924 gekapt.
Evert de Vries vertelde; Van de hierbij afgedrukte foto zullen veel
Lemsters nog genieten. Wat was Lemmer mooi voor het dempen van de
Rien met de scheepvaart altijd dwars door het dorp. Nog even een
versje, dat ik schreef toen men bezig was met het dempen.
Een
beeld, een gracht, een vergezicht,
Een
visser, die voor het laatst zijn fuiken licht,
Dat
kun je zien, bij het dempen van de Rien.
Een
man, een vrouw, een spelend kind,
Een
meeuw, die voor het laatst zijn voedsel vindt,
Dat
alles kun je zien, bij het dempen van de Rien.
Een
beeld, een gracht, een vergezicht,
Wat
jammer, de Lemster Rien gaat dicht.
Een opname van de bocht van de
Vissersburen naar de Polderdijk. Het is duidelijk in de
verkiezingstijd want op de walmuur staat in grote letters 'De Vries
lijst...'. De foto is uit ongeveer 1927. Het kan best zijn dat het
er ook jaren op is blijven staan. Verder is het ook een heel mooi
plaatje. We zien de onderste brug bij de spuisluis met daarop een
geladen boerenwagen. Vast op weg naar Huitema want andere boeren
vond je niet in de Schans. Het hoge huis van Jan Steensma dat daar
jaren heel beeldbepalend was, staat er nog niet. Boven de huizen
uit, zien we niet alleen de toren bij de Hervormde kerk maar ook het
torentje van het postkantoor. Verder wat schepen in de Rien met op
de achtergrond de 'skyline' van de Markt, het tegenwoordige
Burgemeester Krijgerplein.
Dit is het eerste stuk van de
Vissersburen en Weverswal met daartussen de Lemster Rien. Van alles
wat hier aan de rechterkant te zien is, staat alleen de Katholieke
kerk nog overeind. Al het andere is verdwenen, zoals het blok op de
hoek van de Markt en Weverswal, waar verschillende mensen in
woonden, en waar ook nog het atelier van Molenberg en eerder nog het
arbeidsbureau in gevestigd waren. Verder was er nog een
pakhuisruimte in voor de afbraak in gebruik bij Lemstra voor opslag
van groenten en fruit. Duidelijk is hier ook de schuur te zien die
mijn oom (Evert) Jan Pen in gebruik had voor de turfhandel, en waar
later materiaal van de fa. Visser werd opgeslagen. Ook de verdere
woningen zijn verdwenen. Aan de linkerkant zien we de zijkant van
drankenhandel Visser, nu de Friesland-Bank en de drogisterij van Van
der Wolf. Verbeek had daarnaast een winkeltje, en dan volgde nog
eens Verbeek. Het eerste huis is afgebroken en opgegaan in Tuinstra
damesmode, in het tweede pand kwam later het uitzendbureau Randstad.
In de achtergelegen verfwinkel (verschillende leden van de familie
Verbeek waren huischilder), kwam later de studio van Radio
Lemsterland. De kaart is verzonden op 11 juli 1948.
Een foto van een stukje Weverswal.
Eigenlijk is het dan al een stukje Vissersburen, want het is na het
dempen van de Rien. De eerste helft van de Rabobank is al gebouwd en
het zal kort voor de uitbreiding daarvan zijn. De gordijnen voor de
ramen bij het hoge huis, waar het gezin van Johan Bosma woonde, en
voor het kleine huisje ernaast, zien eruit alsof ze zo maar even
opgehangen zijn, met het idee dat de ruiten dan niet zo gauw zullen
sneuvelen. Helemaal op links de timmerwinkel van Bosma. Ook al
enigszins in verval. Als ik dat gebouw nu bekijk is het toch jammer
dat dit verdwenen is. Als dit ook eens een opknapbeurt had gekregen,
zoals Jelle de Jong aan de Emmakade heeft laten doen, was het ook
een pronkstukje aan de Vissersburen geweest. Maar dat zagen we toen
niet, en we kunnen ook niet alles wat mooi en waardevol is bewaren.
1950: De nog niet gedempte Rien, opvallend de hoge woning van de
familie Steensma, als storend element in het straatbeeld.
Gezicht op de Vissersburen vanaf de brug over de spuisluis,
omstreeks 1920: De boerderij links werd bewoond door de familie
Huitema. Via een naastgelegen brug kon de boerderij worden bereikt.
Links vooraan een tilbury, met daarnaast een paal, waaraan bij het
open zijn van de spuisluis, een ijzeren bal werd gehesen. Hier is
ook de bomenrij nog te zien. 't Laatste huis op de Vissersburen werd
later de winkel van Bouw Opperdijk.
Een foto van de heer Akkerman van de
Visserburen, waar nog net een stukje van het huis van zijn
grootouders op staat, geheel rechts. Het is een van de woninkjes,
die daar op de morgen van een oudejaarsdag zijn weggebrand. Daarmee
werd toen op natuurlijke wijze een begin gemaakt, met een doorbraak
van de Visserburen naar het tegenwoordige Rienplan. Een felle brand
in de vroege ochtend, waarbij het een wonder was dat alle kinderen
van het gezin Portijk dat daar toen woonde er veilig uit zijn
gekomen.
Het eigenlijke onderwerp van de foto
is natuurlijk het bakkers echtpaar Rintje en Martzen Koopmans, die
hier voor hun bakkerij aan de Visserburen geportretteerd zijn. Het
zal in de tijd van de eerste machines in het bakkersbedrijf zijn
geweest, want het uithangbord vermeld trots dat hier een machinale
bakkerij gevestigd is. Een beetje op de achtergrond, achter het
etalageraam staat hun zoon Pieter die hun later zou opvolgen. Deze
bakkerij had in het verleden niet veel succes gehad. Voordat
Koopmans hem kocht, waren er een stuk of drie voorgangers failliet
gegaan. De familie Koopmans speelde het hier echter wel klaar, en
toen in 1920 de Lemster bakkers samen gingen in de Centrale
Bakkerij, was dit een van de zaken met de grootste omzet. Tientallen
jaren werd de zaak gedreven door Pieter Koopmans en zijn vrouw Aukje
Frankema. Zij werden opgevolgd door hun neef Pieter Frankema, die in
de zestiger jaren werd opgevolgd door Joop Verhoef. Nadat het werk
door ziekte van Joop voor de familie Verhoef steeds moeilijker werd
sloten zij de winkel, en gebruikte het pand nog enkele jaren als
woonhuis.
Bij hun vertrek naar Wolvega werd het
gekocht door Electronic Partners. Bij de hier opvolgende verbouwing
ging helaas veel van het uiterlijk van het pand verloren. Het
bekende ronde etalageraam was niet meer te handhaven bij de grote
ruiten die voor een zaak in elektrische apparaten nu eenmaal nodig
zijn. Overigens was het raam al behoorlijk veranderd bij de
verbouwing toen Frankema de zaak overnam. Toen werden de roeden uit
het raam gehaald en verdween het hekwerkje dat op deze foto nog op
het raam zit.
De
Lemster-Riensluis.
Een overzicht van de
Vissersburen en de Rien met op de voorgrond de boerderij van Huitema
en de brug van de spuisluis. Als Huitema met paard en wagen naar
huis ging kwam hij vanuit de Schans, voorbij de spuisluis, rondom
het hek en dan over de brug. Het was een keer gebeurd, dat de
paarden met wagen en al bij de brug te water raakten. De paarden
werden van de wagen los gemaakt, maar raakten toen zwemmend, met de
teugels vast achter een ducdalf. Nadat zij ook daarvan los waren
gesneden, zwommen ze naar de Polderdijk, waar ze voor blokmakerij
van De Vries op het droge werden gehaald. Vlabij deze brug liep een
dikke gasbuis. Deze werd bij het ongeval vernield en de mensen van
de gasfabriek hebben inderhaast met brokken klei de buis afgesloten,
om het wegstromen van het gas te verhinderen.
Hierbij een zeer oude
kaart van de spuisluis. In die jaren woonde daar havenmeester
Lacrooy met zijn vrouw en twee dochters, Lies en Minke. Lies trouwde
met een schoolmeester en verliet Lemmer tijdelijk. Minke trouwde met
Pier Schroor. Pier lag met een vissersscheepje achter de spuisluis.
Hij bediende ook de schuiven van de spuisluis. In dat gebouw waren
schuifdeuren; als het binnenwater hoog was en de wind oost, zakte
het buitenwater. Dan draaide Schroor de schuiven omhoog en stroomde
het water naar de haven en zo de Zuiderzee in. Na Lacrooy woonde
hier de havenmeester Rein Kool. Koert de Vries en Aant van der Bijl
assisteerden de havenmeester wel bij drukke scheepvaart.
|
1 |
2
| 3
|
Home
Niets uit deze
website mag worden
verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt
of op
andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de samensteller. |