Rien, Vissersburen Lemmer

 

| 1 | 2 | 3 |

 

 

 

Voor vragen over de schilderijen,

 

Deze prachtige foto heb ik mogen ontvangen van Charlotte Sterk Huiskes, echtgenote van Wouter Sterk, achterkleinzoon van Johannes Sterk.

 

De Vissersburen, met Katholieke Kerk met daarachter de Zuiderzee. Op de voorgrond zien we de groentezaak van Gaastra. De naam Vissersburen bestond al voor 1800 en kan letterlijk uitgelegd worden: op deze streek hebben altijd vissers gewoond.

 

Een bekend beeld met rechts de bebouwing die plaats heeft moeten maken voor het gemeentekantoor en verdere nieuwbouw, onder andere de Rabobank. In de linkse van beide mannen op de voorgrond menen we Feike Muurling te herkennen toentertijd vrachtrijder tussen Lemmer en Heerenveen. Voor het huis waar de familie Coehoorn woonde staat een oude T. Ford geparkeerd. Voor het wat achter uitstaande huis waar de familie Sterk woonde, wappert de was aan de lijn. Dan volgt de Boerderij van de firma Visser, die daar als laatste haar opslagplaats had. Van de gebouwen op de linkerkant is ook het meeste verdwenen. Ook hier zien we een paar verschijnselen uit het verleden, een bezorgende bakker met kar en even verderop komt een slager aan fietsen. In het water zien we een schip varen terwijl er verderop een sleepboot onder stoom klaarligt, waarschijnlijk om zo direct het schip mee te nemen.

 

De foto is gemaakt voordat de Rien dicht gespoten werd. Het is wel te zien dat het dode gat, de doorvaart naar de ligplaats van de pramen van de gemeentereiniging al dicht is! De mensen op de foto zijn aan het vissen. De vrouw links staat juist voor een van de hengelaars. De jongen die op zijn hurken zit, maakt het snoer, dat in de war is geraakt, in orde voor het grootste meisje. De beide anderen kijken toe. Rechts achter hangt een vrouw de vloermat aan de lijn. Aan de andere kant zien wij de Vissersburen. Achter het hek is een stap, waar de mensen 's zondags de hangkleren uitspoelden. Als het regende werden deze kleren goed uitgeknepen. Dan werden ze thuis om de kachel gehangen. De volgende dag moesten ze weer gebruikt worden. Er waren toen nog maar enkele mensen, die twee stel werkkleren bezaten.

 

Op deze in 1927 verzonden kaart zien we geheel rechts de boerderij van Sterk met daarachter een streekje woningen, waar o.a. gewoond hebben, Jan Kok, Kuipers, Stavinga en verderop Meye Bosma met timmerwerkplaats.

 

 

 

 

 

In het verleden kreeg men moeite met de doorvaart van de grotere schepen. We kennen het verhaal dat er een schip van de helling van Gebr. de Boer kwam. Dat schip kon de bocht naar de brug niet nemen. " Doe is der mar in stik út de muorre hakt," vertelden de mensen die dit nog hadden meegemaakt er dan bij. Nu kunnen we dus zien welk een karwei dat met het materiaal uit die tijd geweest moet zijn.  Men had wel het voordeel dat er vanaf het water gewerkt kon worden, er kon dan gebruik worden gemaakt van de naden tussen de stenen en dat zal vlotter hebben gewerkt dan zoals het nu ging, van boven af telkens een stukje eraf boren.  Als we deze foto bekijken valt het op hoe weinig er aan de bebouwing hier in het centrum eigenlijk verandert is. De tweepanden van van der Schoot zijn afgebroken en vervangen door de schoenwinkel van Dijkstra. Van het postkantoor is het torentje verdwenen, verder is alles nog heel herkenbaar. De grote boom achter het postkantoor is op deze opname ook al aanwezig. Hier is de top even boven de goot, tegenwoordig komt hij boven het dak uit. Wat is die boom wel verwenst als hij in de herfst zijn bladeren liet vallen. Haverman sr. was meestal degene die het gebladerde op veegde. Doordat er bij nat weer auto′s over heen reden was het gevaarlijk glad.

 

Dit is een foto van de uitvoering van een besluit waarvan menigeen ook nog altijd spijt van heeft en dat men zelfs zou willen terugdraaien: het dempen van de Rien. Het zand is hier in opmars vanuit de richting van de spuisluis en de eerste mensen wagen zich er al op.

Mien v.d. Meer-v.d. Wolf, verteld: Hier zien we eerst de winkel van mijn ouders (Harm v.d. Wolf), dan schilder Verbeek, dan nog een schilder Verbeek, die gehuwd was met ene Jonker (fam. van mevr. Hooisma), dan het huis van fam. Kuperus, een oud-schipper, dan schoenhandel J. Dijkstra, vervolgens weer een fam. Verbeek, hij werkte op het gemeentehuis? en dan bakkerij Pieter Koopmans.

 

 

Naast het huis van Steensma woonde de moeder van Steensma ( het huisje met de witte luiken), dan ?, dan fam. Dam en vervolgens fam. Oppendijk, de melkboer.

 

1925: Links de Vissersburen en rechts de Weverswal. De boerderij op de Weverswal was eigendom van de familie Sterk. Op de achtergrond de z.g. Spuisluis, hier nog zonder woning. Achter de sluis is de Zuiderzee te zien.

 

1920: Links vooraan het winkelpand van de familie van der Wolf, daarnaast de winkel van de familie van der Beek, enkele huizen verder de schoenwinkel van Jelte Dijkstra, en de bakkerswinkel van Pieter Koopmans. De bomen aan het eind van de Vissersburen werden in 1924 gerooid.

 

Een prachtige opname van de Vissersburen. Aan de brug bij de Spuisluis hingen wel fuikjes te drogen. Op het erf bij Huitema zien we de schotten staan, waarachter de mest werd opgeslagen. Aan de overkant de Vissersburen. Het hoge nieuwe huis van Steensma, het tegenwoordige kantoor van de ABN, als een dissonant tussen de lage oude huizen. Bij de boot staan een hoop mensen, om met de boot mee te gaan. Helemaal rechts een melkkar.

 

 

De Rien langs de Vissersburen. Het parlevinkje van Abele Brandenburg ligt voor de wal. Op het uithangbord geeft Jan Wever aan dat hij in Zuivelproducten handelt.

 

 

Johannes de Vries, verteld: De foto is genomen ongeveer waar nu de achterkant van het gemeentekantoor is. Waar hier een grote boerenschuur staat heeft de boeren leenbank een kantoor met boven woning laten bouwen, op deze foto is het in eigendom van mijn oud oom Jan Pen, die het gebruikte voor brandstoffen het zal wel meest turf zijn geweest waar hij in handelde. Het huis dat wat achter uit staat was vele jaren bewoond door de familie Sterk, bierhandel en melk staat er op. Ik heb deze mensen alleen maar gekend als melkboer. Dan het huis van Coehoorn, Lubbert Coehoorn staat in de deur van zijn huis. Daar naast zien we nog een stuk van het pand hoek van markt en weverswal. Dat werd in verschillende delen bewoond en er was ook nog de nodige pakhuis ruimte in. Voor de ramen van het huis met de lichte gevel staan horren zoals we die tegenwoordig ook wel zien, boven de ramen staat het jaartal 1766.De man aan de rechterkant is Hielke Atsma, Hielke en zijn vrouw waren mensen die in het Achterom de fleur er wel in wisten te houden. De man met de voet op de buizen en met pijp en horloge is Hillebrand Visser, die dit werk dus uitvoerde, links van hem staat iemand die in Lemmer bekend stond als " Broek en baitsje", rechts van Visser staat Jan de Boer, de grootvader van Pieter de Boer uit Lemstervaart.

 

Een foto Hillebrand Visser, van de Weverswal, Lemster Rien en Vissersburen. Er wordt hier een soort duiker geplaatst, waarschijnlijk voor de aanleg van gas. Naar de foto te oordelen was er een grote belangstelling voor het werk dat hier door Hendrik Visser werd uitgevoerd. Op de praam staat Berend Visser, op de wal rechts Eile de Jong, daarnaast aannemer Visser. Van de beide vrouwen met het witte mutsen is de kleinste Pietje Schotsman. In het pakhuis op de voorgrond heeft Anton Beljon een fietsenzaak gehad. In het huis daarnaast woonde de visser Lubbert Coehoorn. De oude boerderij was een opslagplaats van Jan Pen. Met een goede loupe is nog iets te lezen van turf en antraciet. Later was het een opslagplaats voor bouwmateriaal van Hidde Visser. (Het mooie op deze foto is de spiegeling van een jongetje in het midden rechts in het water, het lijkt of hij een soort sabeltje in de hand heeft, dat wat naast hem is lijkt wel een opspringend hondje?)

 

De panden die links staan zijn wel ongeveer zo bewaard gebleven. Rechts staan de huizen die inmiddels zijn afgebroken. De namen Weverswal en 'Spinhuispolle' zijn daarmee ook verdwenen.

 

1934; De Friese vissersplaats bij uitnemendheid. Lemmer heeft betere tijden gekend. Was de doorsnee Lemster geen weelde gewend, na de afsluiting is de armoede de poorten binnengekomen, en drukte de gehele bevolking. Gedwongen rust aan de kade.

 

Koop Gaastra beloofde mij (Evert) indertijd een foto en met mijn verjaardag bracht hij hem. We zien de Lemster Rien er op zoals die voorheen was met de Weverswal, het eerste hier afgebeelde huis werd bewoond door Cees Lemstra. Het stond op de plaats waar het later afgebroken huis van Sake Visser had gestaan.  Dan volgde er eerst een steeg. Als je die steeg in liep stond daar een wc. Als je dan links af ging stonden er twee huizen. In de eerste woonde Gauke en Fetje Bootsma met zes kinderen. In het tweede huis woonde mijn oom Koert en tante Anne zij hadden acht kinderen die nu ook allemaal overleden zijn. Terug op de Weverswal vonden we in de woning met de eerste deur links van de steeg, Hermanus Wouda en in de tweede Steven Visser. In de derde woning woonde wij met ons elven. In het hoge huis woonde Albert Bosma en in het huis ernaast woonde later Jan Nijholt. Dan volgde de timmerwinkel van Bosma en daarnaast was een dood gat waarin een gebouwtje van latten en pramen van de gemeentereiniging lagen. De huisjes aan de andere kant van het dode gat werden bewoond door Wiebe Veenstra, Simon Zeldenthuis, Kier van der Wal en Jan Bijma met hun gezinnen. Op de klok van de toren van de katholieke kerk is te zien dat de foto op een middag om vier uur gemaakt is.

 

| 1 | 2 | 3 |

Home


Niets uit deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt  of op andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.