Rien,
Vissersburen Lemmer
|
1 |
2 |
3 |



Voor vragen over de
schilderijen,

Deze prachtige foto heb ik mogen ontvangen van Charlotte Sterk
Huiskes, echtgenote van Wouter Sterk, achterkleinzoon van Johannes
Sterk.
De
Vissersburen, met Katholieke Kerk met daarachter de Zuiderzee. Op de
voorgrond zien we de groentezaak van Gaastra. De naam Vissersburen
bestond al voor 1800 en kan letterlijk uitgelegd worden: op deze
streek hebben altijd vissers gewoond.
Een bekend beeld
met rechts de bebouwing die plaats heeft moeten maken voor het
gemeentekantoor en verdere nieuwbouw, onder andere de Rabobank. In
de linkse van beide mannen op de voorgrond menen we Feike Muurling
te herkennen toentertijd vrachtrijder tussen Lemmer en Heerenveen.
Voor het huis waar de familie Coehoorn woonde staat een oude T. Ford
geparkeerd. Voor het wat achter uitstaande huis waar de familie
Sterk woonde, wappert de was aan de lijn. Dan volgt de Boerderij van
de firma Visser, die daar als laatste haar opslagplaats had. Van de
gebouwen op de linkerkant is ook het meeste verdwenen. Ook hier zien
we een paar verschijnselen uit het verleden, een bezorgende bakker
met kar en even verderop komt een slager aan fietsen. In het water
zien we een schip varen terwijl er verderop een sleepboot onder
stoom klaarligt, waarschijnlijk om zo direct het schip mee te nemen.
De
foto is gemaakt voordat de Rien dicht gespoten werd. Het is wel te
zien dat het dode gat, de doorvaart naar de ligplaats van de pramen
van de gemeentereiniging al dicht is! De mensen op de foto zijn aan
het vissen. De vrouw links staat juist voor een van de hengelaars.
De jongen die op zijn hurken zit, maakt het snoer, dat in de war is
geraakt, in orde voor het grootste meisje. De beide anderen kijken
toe. Rechts achter hangt een vrouw de vloermat aan de lijn. Aan de
andere kant zien wij de Vissersburen. Achter het hek is een stap,
waar de mensen 's zondags de hangkleren uitspoelden. Als het regende
werden deze kleren goed uitgeknepen. Dan werden ze thuis om de
kachel gehangen. De volgende dag moesten ze weer gebruikt worden. Er
waren toen nog maar enkele mensen, die twee stel werkkleren bezaten.
Op
deze in 1927 verzonden kaart zien we geheel rechts de boerderij van
Sterk met daarachter een streekje woningen, waar o.a. gewoond
hebben, Jan Kok, Kuipers, Stavinga en verderop Meye Bosma met
timmerwerkplaats.
In het verleden kreeg men moeite met
de doorvaart van de grotere schepen. We kennen het verhaal dat er
een schip van de helling van Gebr. de Boer kwam. Dat schip kon de
bocht naar de brug niet nemen. " Doe is der mar in stik út de muorre
hakt," vertelden de mensen die dit nog hadden meegemaakt er dan bij.
Nu kunnen we dus zien welk een karwei dat met het materiaal uit die
tijd geweest moet zijn. Men had wel het voordeel dat er vanaf het
water gewerkt kon worden, er kon dan gebruik worden gemaakt van de
naden tussen de stenen en dat zal vlotter hebben gewerkt dan zoals
het nu ging, van boven af telkens een stukje eraf boren. Als we
deze foto bekijken valt het op hoe weinig er aan de bebouwing hier
in het centrum eigenlijk verandert is. De tweepanden van van der
Schoot zijn afgebroken en vervangen door de schoenwinkel van
Dijkstra. Van het postkantoor is het torentje verdwenen, verder is
alles nog heel herkenbaar. De grote boom achter het postkantoor is
op deze opname ook al aanwezig. Hier is de top even boven de goot,
tegenwoordig komt hij boven het dak uit. Wat is die boom wel
verwenst als hij in de herfst zijn bladeren liet vallen. Haverman
sr. was meestal degene die het gebladerde op veegde. Doordat er bij
nat weer auto′s over heen reden was het gevaarlijk glad.
Dit is een foto van de uitvoering van
een besluit waarvan menigeen ook nog altijd spijt van heeft en dat
men zelfs zou willen terugdraaien: het dempen van de Rien. Het zand
is hier in opmars vanuit de richting van de spuisluis en de eerste
mensen wagen zich er al op.
Mien v.d.
Meer-v.d. Wolf, verteld: Hier zien we eerst de winkel van mijn
ouders (Harm
v.d. Wolf), dan
schilder Verbeek, dan nog een schilder Verbeek, die gehuwd was met
ene Jonker (fam. van mevr. Hooisma), dan het huis van fam. Kuperus,
een oud-schipper, dan schoenhandel J. Dijkstra, vervolgens weer een
fam. Verbeek, hij werkte op het gemeentehuis? en dan bakkerij Pieter
Koopmans.
Naast het huis van Steensma woonde de moeder van Steensma ( het
huisje met de witte luiken), dan ?, dan fam. Dam en vervolgens fam.
Oppendijk, de melkboer.
1925: Links de Vissersburen en rechts de Weverswal. De boerderij op
de Weverswal was eigendom van de familie Sterk. Op de achtergrond de
z.g. Spuisluis, hier nog zonder woning. Achter de sluis is de
Zuiderzee te zien.
1920: Links vooraan het winkelpand van de familie van der Wolf,
daarnaast de winkel van de familie van der Beek, enkele huizen
verder de schoenwinkel van Jelte Dijkstra, en de bakkerswinkel van
Pieter Koopmans. De bomen aan het eind van de Vissersburen werden in
1924 gerooid.
Een prachtige opname van de
Vissersburen. Aan de brug bij de Spuisluis hingen wel fuikjes te
drogen. Op het erf bij Huitema zien we de schotten staan, waarachter
de mest werd opgeslagen. Aan de overkant de Vissersburen. Het hoge
nieuwe huis van Steensma, het tegenwoordige kantoor van de ABN, als
een dissonant tussen de lage oude huizen. Bij de boot staan een hoop
mensen, om met de boot mee te gaan. Helemaal rechts een melkkar.
De Rien langs de Vissersburen. Het
parlevinkje van Abele Brandenburg ligt voor de wal. Op het
uithangbord geeft Jan Wever aan dat hij in Zuivelproducten handelt.
Johannes de Vries, verteld: De foto is
genomen ongeveer waar nu de achterkant van het gemeentekantoor is.
Waar hier een grote boerenschuur staat heeft de boeren leenbank een
kantoor met boven woning laten bouwen, op deze foto is het in
eigendom van mijn oud oom Jan Pen, die het gebruikte voor
brandstoffen het zal wel meest turf zijn geweest waar hij in
handelde. Het huis dat wat achter uit staat was vele jaren bewoond
door de familie Sterk, bierhandel en melk staat er op. Ik heb deze
mensen alleen maar gekend als melkboer. Dan het huis van Coehoorn,
Lubbert Coehoorn staat in de deur van zijn huis. Daar naast zien we
nog een stuk van het pand hoek van markt en weverswal. Dat werd in
verschillende delen bewoond en er was ook nog de nodige pakhuis
ruimte in. Voor de ramen van het huis met de lichte gevel staan
horren zoals we die tegenwoordig ook wel zien, boven de ramen staat
het jaartal 1766.De man aan de rechterkant is Hielke Atsma, Hielke
en zijn vrouw waren mensen die in het Achterom de fleur er wel in
wisten te houden. De man met de voet op de buizen en met pijp en
horloge is Hillebrand Visser, die dit werk dus uitvoerde, links van
hem staat iemand die in Lemmer bekend stond als " Broek en baitsje",
rechts van Visser staat Jan de Boer, de grootvader van Pieter de
Boer uit Lemstervaart.
Een
foto Hillebrand Visser, van de Weverswal, Lemster Rien en Vissersburen. Er wordt hier
een soort duiker geplaatst, waarschijnlijk voor de aanleg van gas.
Naar de foto te oordelen was er een grote belangstelling voor het
werk dat hier door Hendrik Visser werd uitgevoerd. Op de praam staat
Berend Visser, op de wal rechts Eile de Jong, daarnaast aannemer
Visser. Van de beide vrouwen met het witte mutsen is de kleinste
Pietje Schotsman. In het pakhuis op de voorgrond heeft Anton Beljon
een fietsenzaak gehad. In het huis daarnaast woonde de visser
Lubbert Coehoorn. De oude boerderij was een opslagplaats van Jan
Pen. Met een goede loupe is nog iets te lezen van turf en antraciet.
Later was het een opslagplaats voor bouwmateriaal van Hidde Visser.
(Het mooie op deze foto is de spiegeling van een jongetje in het
midden rechts in het water, het lijkt of hij een soort sabeltje in
de hand heeft, dat wat naast hem is lijkt wel een opspringend
hondje?)
De panden die links staan zijn wel
ongeveer zo bewaard gebleven. Rechts staan de huizen die inmiddels
zijn afgebroken. De namen Weverswal en 'Spinhuispolle' zijn daarmee
ook verdwenen.
1934; De Friese vissersplaats bij uitnemendheid. Lemmer heeft betere
tijden gekend. Was de doorsnee Lemster geen weelde gewend, na de
afsluiting is de armoede de poorten binnengekomen, en drukte de
gehele bevolking. Gedwongen rust aan de kade.
Koop Gaastra
beloofde mij (Evert) indertijd een foto en met mijn verjaardag
bracht hij hem. We zien de Lemster Rien er op zoals die voorheen was
met de Weverswal, het eerste hier afgebeelde huis werd bewoond door
Cees Lemstra. Het stond op de plaats waar het later afgebroken huis
van Sake Visser had gestaan. Dan volgde er eerst een steeg. Als je
die steeg in liep stond daar een wc. Als je dan links af ging
stonden er twee huizen. In de eerste woonde Gauke en Fetje Bootsma
met zes kinderen. In het tweede huis woonde mijn oom Koert en tante
Anne zij hadden acht kinderen die nu ook allemaal overleden zijn.
Terug op de Weverswal vonden we in de woning met de eerste deur
links van de steeg, Hermanus Wouda en in de tweede Steven Visser. In
de derde woning woonde wij met ons elven. In het hoge huis woonde
Albert Bosma en in het huis ernaast woonde later Jan Nijholt. Dan
volgde de timmerwinkel van Bosma en daarnaast was een dood gat
waarin een gebouwtje van latten en pramen van de gemeentereiniging
lagen. De huisjes aan de andere kant van het dode gat werden bewoond
door Wiebe Veenstra, Simon Zeldenthuis, Kier van der Wal en Jan
Bijma met hun gezinnen. Op de klok van de toren van de katholieke
kerk is te zien dat de foto op een middag om vier uur gemaakt is.
Niets uit deze
website mag worden
verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt
of op
andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de samensteller. |