Ansjovis
Er werden wat oude
herinneringen opgehaald en ze vroegen of ik nog wel wist
dat ik hun broer Peke die nu in Canada woont, eens uit
het water heb gevist. Dat ging zo: ik stond met mijn
ijskar tegen de muziektent die toen nog tegen de ULO
school stond (nu de helling) Peke was daar op
avondschool en toen hij uit het licht op de donkere
straat kwam liep hij pardoes het Dok in.
Ik hoorde een plons,
zag iemand in het water spartelen, en kon hem in zijn
kraag grijpen met behulp van anderen die nu uit school
kwamen, kwam Peke weer op het droge. Kort na de tweede
wereldoorlog werd ik met de ijskar op de zelfde plek,
door een auto te water gereden. Er waren mensen genoeg
aanwezig zodat ik zo maar weer uit het water was.
Nu we toch nog even
in de herinneringen zitten, zo werd mij eens gevraagd
naar de behandeling van de ansjovis in het verleden. Dat
ging als volgt, eerst werd de vis gekopt waarbij zoveel
mogelijk het grim er werd uit getrokken. Dan werden ze
in een water bak gedaan. De man die ze moest warren
kreeg lange wollen wanten aan, de tweede man schepte er
ruw zout op.
De man met de wanten
warde net zolang dat het zout er goed door zat. Dan kwam
de vis in grote bakken. Na een dag of vijf kwamen ze in
ankers en tonnen. Ze werden afgewogen: 64 pont kon in
een anker. De vis kwam in een vloot, waar vijf jongens
of meisjes omheen zaten en een grote knecht. De ansjovis
werd geraapt met de koppen bij elkaar. Had men een hand
vol geraapt dan pakte de knecht het over, hij gooide
eerst een schep zout op de bodem van het anker.
Dan werd de vis er in
gevleid als de laag vol was ging er weer een laag zout
over. Met een stamper die precies in het anker paste
werd de vis aangestampt. Er gingen zo zeven lagen in een
anker op iedere laag kwam zout en werd er gestampt. Als
het anker vol was ,was het aan het kuipen toe, het anker
werd met de spons naar boven gezet.
Na een paar dagen
werd er pekel gemaakt. Dat moest beslist van stromend
water, de spons werd er afgeslagen en met een kan werd
er pekel op gegoten, net zolang dat er niets meer in
kon. De ankers werden opgeslagen weer met de spons naar
boven, om de veertien dagen moesten ze worden bij
gevuld, later een keer in de maand.
Dan kwam er een
controleur die een paar ankers spoelde. Als de kwaliteit
en het gewicht goed waren, werden ze opgeslagen in het
veem in Amsterdam.