|
|
Drachten.
DRAGTEN, vl., prov. Friesland, kw. Oostergoo, griet. Smallingerland, arr. en 4 1/2 u. O. N. O. van Heerenveen, kant. en 1 1./4 u. N. ten O. van Beetsterzwaag; 5 u. Z. O. van Leeuwarden. Het maakte voorheen twee d. uit, als: Noorder-Dragten, dat ten N. en Zuider-Dragten, dat ten Z. van de Dragstervaart gelegen was, welke d., tot in het jaar 1641, slechts kleine boerenstreken of gehuchten waren; doch, nadat er in dit jaar eene vaart gegraven was, begonnen deze geh., door de toenemende vergraving van de omliggende veenen, zoodanig in welvaart toe te nemen, dat zij zich, in 1667, kerkelijk van de gem. Boornbergum-en-Korte-Hemmen, waartoe zij tot dusverre behoord hadden, afzonderden en eene kerkel. gem op zich zelve begonnen uit te maken, die twee kerken had, ééne te Noorder-Dragten en ééne te Zuider-Dragten. Daar echter de bevolking meer en meer aangroeide, werden de beide kerken te klein, om de toehoorders bij de godsdienstoefeningen te kunnen vebaaten, waarom men in het jaar 1743 besloot, de oude kerken af te breken en ééne nieuwe kerk te bouwen, aan de vaart, in het gebuurte. Dit groote, schoone en bloeijende vlek beslaat thans, met de daartoe behoorende gronden, eene oppervlakte van 3247 bund. 68 v. r. 50 v. ell., en telt, met de voorm. dorpen Noorder-Dragten, waartoe ook de b. de Folgeren en het geh. de Compagnie gerekend worden, en Zuider-Dragten, 600 h. en 4500 inw., die, sedert dat de hooge veenen afgegraven zijn, meest in den landbouw hun bestaan vinden; terwijl men er drie scheepstimmerwerven, 6 leerlooijerijen, 28 metselaars en timmerlieden, 4 grutters, 85 schippers, 5 smeden, 2 lijndraaijers, 7 wevers, 5 uurwerkmakers, 1 cichoreidrogerij, 3 kalkbranderijen, 3 molens enz. heeft; ook wordt er veel handel gedreven. De herv., die hier 3000 in getal zijn, maken, zozo als wij hierboven gezien hebben, sedert 1667 eene gem. uit, welke tot de klass. van Leeuwarden, ring van Bergum, behoort. De eerste, die in deze gem. het leeraarambt heeft waargenomen, is geweest Petrus Overney, die in het gezegde jaar van Gaastmeer herwaarts beroepen werd, doch in hetzelfde jaar, den 3 November, overleden is. De kerk, welke den 10 November 1743 werd ingewijd, pronkt met fraai geschilderde glazen en een orgel, welke laatste er in het jaar 1820 is aangebragt. Tegen de kerk staat de dorpstoren, welke in het jaar 1765 van een uurwerk voorzien is. De Doopsgez. hadden vroeger te Zuider-Dragten eene zoogenaamde Vermaning; terwijl de Oude-Vlamingen, in het jaar 1708 nog een afzonderlijk kerkgebouw, te Noorder-Dragten, gesticht hebben. In 1788 werd dit laatste en in 1790 de vermaning afgebroken, waarop in het laatste jaar door de Doopsgez. ingezetenen van Dragten en Ureterp, die zich tot ééne gem. vereenigd hadden, een nieuwe en fraaije kerk in het gebuurte van Dragten gesticht werd. Tot het jaar 1809 werd deze kerk nog door Liefdepredikers bediend, doch toen werd aldaar tot vasten Predikant beroepen Jan Plantinus, die er thans nog in bediening is. - De R. K. zijn er niet. Men heeft te Dragten vier scholen, die gezamelijk door een gemiddeld getal van 500 leerlingen bezocht worden. - Er is den 3 Augustus 1806 een Departement der Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen opgerigt, dat thans 105 leden telt.
●●● Dragten is de hoofdpl. der griet., en heeft, in het jaar 1830, een fraai grietenijhuis bekomen; terwijl, in het jaar 1837, de Baron M. P. D. van Harinxma Thoe Slooten, een schoon huis, met eenen fraaijen aanleg, aan den Zuider-Lijkweg gesticht heeft. Men houdt er twee beestenmarkten, de eene den laatsten Woensdag in Mei en de tweede den laatsten Woensdag in October. De paardenmarkt valt in daags na de beestenmarkt. Ook is er eene weekmarkt, op Donderdag (1)(1) Men leze verder over dit vlek: J. G. van Blom, de Opkomst van het vlek Dragten, in de provincie Friesland, te Leeuwarden bij W. Eekhoff, 1840, met belangrijke geschiedkundige aanteekeningen, eene kaart en eene plaat. Monumentenlijst.
Anne Woudwijk. (Drachten 11 mei 1952) Nederlands beeldend kunstenaar (Drachten) Het monumentale werk van Woudwijk is nauw verbonden aan de provincie Friesland. Zo staat het door hem gemaakt standbeeld van Grote Pier in het centrum van Kimswerd. Ook het beeldje dat bij de Rink van der Veldepriis wordt uitgereikt, is van zijn hand. (De Rink van der Veldepriis is een literaire prijs, die is bedoeld voor in boekvorm verschenen oorspronkelijk en nieuw proza in het Fries of in een van de streektalen die in Friesland worden gebruikt. De Rink van der Veldepriis werd in 2003 ingesteld door de gemeente Smallingerland en uitgeverij de Friese Pers Boekerij, ter nagedachtenis aan de Friese schrijver Rink van der Velde (1932-2001)). In 1992 bood hij bij de opening van een Fries-Gronings agentschap van De Nederlandsche Bank in Drachten een beeld aan, dat een ganzenpaar voorstelde. Met het paar, dat elkaar levenslang trouw blijft, symboliseerde Woudwijk de verbondenheid tussen de provincies Groningen en Friesland.In opdracht van De Nederlandsche Bank vervaardigde hij verder een kunstwerk met als titel De Ganzentrek. Drie vleugels, waarvan de hoogste 5,50 meter is, staan in een hoek van 17 graden in een vijver voor het gebouw. In 2002-2003 exposeerde Woudwijk in Museum Smallingerland in Drachten met negen mythologische beelden. In 2006 exposeerde hij in hetzelfde museum met een installatie met als thema de oudtestamentische profeet Elia. De installatie is uitgevoerd in paleobasalt. In 1993 werd op de pier van Holwerd een beeld van een walvis geplaatst. Nadat een veerboot er in 2001 in dichte mist tegen was gevaren, werd het 50 ton wegende beeld zwaar beschadigd[4]. Het beeld is inmiddels gerestaureerd en herplaatst op de pier van Holwerd nabij de aanlegplaats voor de boot naar Ameland. Zijn dochter Roelie Woudwijk (Drachten 1979) is eveneens beeldend kunstenaar
Beeld van Grote Pier in zijn geboortedorp Kimswerd, door beeldhouwer Anne Woudwijk. Grutte Pier.Midden in Kimswert staat het beeld 'Grutte Pier'. Dit beeld verwijst naar de
Friese vrijheidsstrijder Pier Donia. In de jaren rond 1500 werd Fryslân
geteisterd door groepen rondtrekkende landsknechten en huurlingen. De Saskische
en Bourgondische edellieden van Karel V betaalden hun soldaten slecht, dus
probeerden deze bendes met roof en plundering aan de kost te komen. Het volk op
het land had geen enkele bescherming en was volkomen rechteloos. Toen Pier
Gerlefs Donia's have werd geplunderd en in brand gestoken kwam hij in verzet.
Hij ronselde een groep mannen uit Arum en omgeving en ging de strijd aan. Als
leider van de groep 'de Arumer Zwarte Hoop' wist hij met zijn indrukwekkende
gestalte en kracht zijn belagers schrik aan te jagen en ze te verdrijven. Al
gauw zag de Hertog van Gelre in Pier Donia de ideale aanvoerder die, samen met
de Gelderse troepen, Karel V uit Fryslân zou kunnen verdrijven. Hij benoemde hem
tot admiraal van zijn vloot. Grutte Pier liet kleine wendbare schepen bouwen en
was daardoor zeer succesvol tegen de logge schepen van de vijand. Bij een aanval
op Medemblik en Alkmaar zaaide hij dood en verderf. Toen bleek dat de Hertog
niet van plan was om Fryslân zijn zelfstandigheid terug te geven, staakte Grutte
Pier zijn strijd en werd hij als zeeroverhoofdman de schrik voor de Hollandse en
Hanzeschepen. In 1519 brak hij met dit woeste leven en vestigde hij zich als
burger in Sneek. Daar stierf hij een jaar later.
Anti Apartheidsbeeld. Anti Apartheidsbeeld.Van de directie van de jublilerende Rabobank kreeg Anne Woudwijk in 1985 de opdracht een beeld te maken dat iets van de ontstaansgeschiedenis van deze bank moest weergeven. In zijn voorstudie stuitte Anne Woudwijk op de persoon Friedrich Wilhelm Raiffeisen. Deze trok zich het lot van arme, kleine boeren aan. Hij verbeterde hun bestaan door het opzetten van coöperaties en het verstrekken van kredieten. Als deze figuur in 1985 zou hebben geleefd dat zou hij zich ook hebben bekommerd om de armen. Anne Woudwijk was in deze tijd geschokt door de praktijken van het apartheidsregime in Zuid Afrika en legde een link met leven en werk van Friedrich Wilhelm Raiffeisen. Hij ontwierp een beeld van twee kinderen die samen een korenschoof binden. Een beeld van een zwart meisje en een blank jongetje. Zij zijn het symbool voor een betere toekomst. De kruisjes op het bindtouw om de schoof, herinneren aan mensen als bisschop Romero, Martin Luther King en moeder Teresa. De kunstenaar veronderstelt dat de intentie van deze mensen in wezen overeenkomt met die van Friedrich Wilhelm Raiffeisen.
Zuiderdwarsvaart te Drachten.
Hervormde grote kerk.
Zuiderbuurt 1950
De Oude Gasfabriek aan het Molenend.
Noorderbuurt.
Moleneind.
Zuiderbuurt.
|
Niets uit deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt of op andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.