'GLOBAL - WARMINGMONUMENT' TE LEMMER ONTHULD.
Met het opentrekken van een gordijn water onthulde gedeputeerde van Cultuur van de Provincie Fryslân, dr. A.J. Mulder het 'Global-warmingmonument'
Met het opentrekken van een gordijn van water bij de Prinses Margrietsluis nabij Lemmer onthulde de Friese gedeputeerde van cultuur Bertus Mulder op woensdag 6 september het eerste Friese kunstwerk aan de vaarweg Lemmer-Delfzijl. Het gedicht van George Moormann De zondvloed is nakende!’ is in een door Thomas Widdershoven ontworpen letter Penta Rhei op de sluis aangebracht. Het kunstwerk van Moormann en Widdershoven is een van de dertien kunstprojecten die gedurende dit jaar en volgend jaar gerealiseerd worden langs de gehele vaarweg Lemmer-Delfzijl. De naam WOORDENSTROOM verwijst naar de taal-beeldroute die door de uitvoering van deze kunstwerken ontstaat langs de drie kanalen in de provincies Groningen en Fryslân.
Er is gekozen voor een typografisch kunstwerk bij de sluis van Lemmer omdat het gedicht van George Moormann zeer geschikt is om het begin of einde van de vaarroute te markeren. Een bijzonder aspect van dit kunstwerk is de presentatie van de Penta Rhei, een door Thomas Widdershoven ontworpen letter die is afgeleid van de filosofische woorden (panta rhei) van de Griek Heracleitos: alles stroomt voorbij en niets blijft.
Uit het gedicht is steeds de eerste regel van elke strofe groot op de sluis geplaatst. Aan het einde van de sluis is het hele gedicht te lezen. Daar is speciaal voor deze gelegenheid een bankje geplaatst, zodat bezoekers het gedicht in alle rust tot zich kunnen nemen. Door het gebruik van de Penta Rhei ontstaat een monumentaal en beweeglijk beeld dat reageert op de sluis, het water en het landschap. Moormann wijst met zijn gedicht op het versterkte broeikaseffect en de toenemende stijging van de zeespiegel die in de toekomst voor een groot deel van de wereldbevolking funest kan zijn. Het kunstobject De zondvloed is nakende!’ is onderdeel van het kunstproject WOORDENSTROOM dat in opdracht van de provincies Groningen en Fryslân en Rijkswaterstaat is ontwikkeld. Aanleiding voor het kunstproject zijn de verbeteringswerken; de vaarweg wordt verbreed en verdiept en de doorvaarhoogte van bruggen wordt vergroot. De vaarweg Lemmer-Delfzijl, hoofdzakelijk bedoeld voor de beroepsvaart, maakt deel uit van de hoofdvaarweg Amsterdam-Delfzijl, en is een belangrijke schakel in het Europees vaarwegennet. Haar rol voor de aan- en/of afvoer van goederen is ook voor de regio van grote betekenis.
In totaal worden 13 taalkunstprojecten langs de vaarweg gerealiseerd door koppels uit enerzijds typografen/kunstenaars en anderzijds dichters/schrijvers.
De zondvloed is nakende! Daarachter
daarachter daarboven
daarboven hiervoor hiervoor
landinwaarts
landinwaarts naar zee naar zee
in sluizen in
sluizen of de geschiedenis
zich zal herhalen of wij die
achterblijven ook door Liefde worden gered
D e sluis bij Lemmer.
Hoe klein ook op de wereldkaart, als onderdeel van het Europese hoofdvaar wegennet vormt de vaarweg Lemmer-Delfzijl (118 km) een belangrijke schakel in het mondiale netwerk van vaarwegen. Voor dichter/beeldend kunstenaar George Moormann en grafisch ontwerper Thomas Widdershoven aanleiding om de vaarweg in het perspectief te zien van de onontkoombare globalisering. Hun ontwerp is gebaseerd op het versterkte broeikaseffect en de toenemende stijging van de zeespiegel. Moormann schreef De zondvloed is nakende!, een apocalyptisch gedicht waarin een toespeling wordt gemaakt op de dreigende teloorgang van Europa. Geïnspireerd door de befaamde woorden van de Griekse filosoof Heracleitos (Panta rhei kai ouden menei: Alles stroomt voorbij en niets blijft) ontwierp Widdershoven een nieuw lettertype met de woordspelige naam Penta Rhei. Een grillig lettertype – gebaseerd op een raster van vijfhoeken – dat de beweeglijkheid van water suggereert. Het gedicht zal in deze letter (x-hoogte van 90 cm) als één lange regel op de buitenwanden van de loopbrug van de sluis met verf worden aangebracht (40 meter lang). Op de binnenwanden zal het gedicht in een kleinere letter in strofevorm worden aangebracht.
Dichtkunst langs de vaarroute.
Moormann en Widdershoven schreven en ontwierpen een nieuw gedicht en een nieuw alfabet. Beiden geïnspireerd op een mondiale ontwikkeling die natuurlijk ook Lemmer aangaat: het broeikaseffect en de (almaar stijgende) zeespiegel. Het gedicht ‘De zondvloed is nakende!’ geeft beetje bij beetje zijn apocalyptische boodschap prijs: Europa staat op het punt opnieuw geroofd te worden. Niet door een stier maar door het water dit keer, de zeespiegel die ongenadig stijgt.
Behalve Moormann en
Widdershoven zijn er nog elf
duo’s enerzijds samengesteld uit
typografen/kunstenaars en anderzijds uit dichters/schrijvers die de
opdracht hebben gekregen een ‘tekstbeeld’ te ontwerpen voor een
locatie in de directe omgeving van de vaarweg. Daartoe werd de
vaarweg in twaalf tracés verdeeld, zes in Fryslân en zes in Groningen. Aan een dertiende koppel is
gevraagd een plan te bedenken voor een overkoepelend project. Het
streven is om het ontwerp bij de
sluizen van Lemmer in 2005 ten uitvoer
te brengen.
1. Wigger
Bierma/Tonnus
Oosterhoff
Luchtfoto van het Ir. Wouda stoomgemaal te Lemmer.
Niets uit deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt of op andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.
|