De LE 50

| 1 | 2 |

Foto van Lemsteraak foto Hielke.

LEMMER – Lemmer ervaren zoals in de tijd toen het nog een vissersdorp was. Een impressie van dit unieke, historische beeld ontstaat vrijdag 7 september tijdens de Vuurtoren Bedrijven Race. Uitsluitend Lemster vissermanaken in vrij originele staat doen mee. Ze vertrekken na de lunch vanaf de Vuurtorenweg en schutten omstreeks half vijf door de Lemster Sluis onder begeleiding van het Lemster Shantykoor en de Lemster Skuorreblazers. Zelf eens een uurtje met de LE 50 varen kan ook met het unieke museumarrangement van de Lemster Oudheidkamer.

De Vuurtoren Bedrijven Race is een initiatief van de Stichting de Lemster Vuurtoren in samenwerking met De Vereniging voor Bedrijven Lemsterland (VVBL) en de Ondernemers Vereniging Lemsterland (OVL). Het is een van de vele creatieve oplossingen van de Stichting om gelden voor het onderhoud van de authentieke LE 50 te vergaren. Zestien schippers met een Lemster vissermanaak hebben zich aangemeld voor de wedstrijd onder regie van Watersportvereniging de Zevenwolden. De vissermanaak is niet te verwarren met een luxe Lemsteraak-jacht. De Lemster vissermanaken hebben nog een vrij originele indeling, zoals ten tijde van de Zuiderzeevisserij. Ze beschikken over een grote kuip voor de vangst en een klein vooronder. Tijdens de Vuurtoren Bedrijven Race huren bedrijven de schepen en ontvangen er hun klanten, gasten of personeel voor een wedstrijddag. ,,Dankzij het geweldige enthousiasme en de medewerking van de schippers gaat de opbrengst naar de LE50 van de Stichting De Lemster Vuurtoren’’, licht secretaris Dowine Sterk toe. ,,De schippers zelf vinden het prachtig dat de wedstrijd exclusief voor Lemster vissermanaken is. Wij willen het dan ook zo authentiek mogelijk houden. Daarom moesten we al eigenaren van andere traditionele schepen teleurstellen.’’

Bij vertrek en aankomst kan het publiek aan de kade meegenieten van dit historische beeld. ’s Middags bij de Vuurtorenweg, tegen de avond in de Sluis en in de Binnenhaven.

Stichting ‘De Lemster Vuurtoren’

De Stichting De Lemster Vuurtoren gaat iets verder dan de Oudheidkamer. Zij behoudt niet alleen Lemster erfgoed. Zij brengt verloren, beeldbepalend erfgoed terug naar Lemmer. Het begon met de vuurtoren. De vuurtoren werd in 1968 gesloopt na het verdwijnen van de beroepsvisserij. Een replica van de Lemster vuurtoren speelde de titelrol van de film ‘de Vuurtoren’ van regisseur Pieter Verhoeff. Na de filmopnames in 1994 deed zich de unieke kans voor de verloren vuurtoren weer naar Lemmer te halen. Een groep van enthousiaste Lemsters bundelde haar krachten in de Stichting de Vuurtoren. Met steun van de gemeente kwam de Vuurtoren weer op zijn vroegere plek te staan.

LE 50

In 1995 zag de Stichting kans de authentieke Lemster vissermanaak ‘Presto’, beter bekend als de LE 50 naar Lemmer terug te halen. Ze is in 1901 gebouwd en was tot 1968 als vissersschip in gebruik. Vanaf 1974 was ze in particulier bezit. ,,De koper heeft haar tot kop en schoteltje aan toe in authentieke staat gehouden. Ze is dan ook een van de laatste authentieke Lemster vissermanaken.’’ Met een donateuractie en het uitgeven van certificaten aan bedrijven kon de Stichting het schip naar Lemmer terug halen. Voor het onderhoud van het schip is de Stichting permanent bezig fondsen te werven. Deze ‘sponsorrace’ is een van haar creatieve manieren om dat te doen. Zo is er in samenwerking met een filmmaker ook de DVD ‘Ons dorp Lemmer’ uitgegeven, waarvan de opbrengsten ten goede komen aan de Stichting. De DVD is verkrijgbaar bij het Toeristisch Informatiepunt en bij de ReadShop.

Er is al heel wat onderhoud aan de LE 50 gepleegd. Veel wordt ook gedaan door vrijwilligers. Zo is het houten dek met zeildoek afdekking vervangen. Met de keuze voor een stalen dek daarbij is wel een concessie gedaan aan de wens om met passagiers te varen. Inmiddels zijn ook de zeilen vervangen. Het werden zeilen in authentieke stijl, maar wel van een modern materiaal. ,,Er is tegenwoordig geen zeildoek meer verkrijgbaar van deze goede kwaliteit Egyptisch katoen’’, licht Bouwe Gert de Vries van Zeilmakerij de Vries deze keuze toe.

Traditioneel vissen

Met de jaarlijkse deelname aan de visserijdagen in Workum, Kampen en andere havens houdt de Stichting ook de kennis en ervaring in traditioneel vissen levendig. Een drietal vrijwilligers, onder wie Wanny Kroes, Benny Loohuis, André Sterk, Auke Koehoorn, Marten Bijlsma, Wiepie Hogeterp en Popke Haga, leeft zo’n evenementenweek als de oude vissers in het kleine vooronder met twee bankjes en een potkacheltje. Woensdags en zaterdags wordt de vis in de haven gelost en op de markt verkocht. Zo verdient het schip zelf een deel van zijn eigen onderhoud.

Meevaren met museumarrangement

Sinds een jaar heeft de Stichting een uniek museumarrangement met de Lemster Oudheidskamer. In het vaarseizoen is het mogelijk iedere vrijdagmiddag een bezoek aan de Oudheidskamer te combineren met een zeiltochtje van anderhalf uur op de LE 50. De kaartjes voor het museumarrangement zijn bij het Toeristisch Informatiepunt verkrijgbaar. De boottochten vrijdagsmiddags vertrekken om één en om half vier.

De Stichting loopt met plannen dit arrangement uit te breiden met een bezoek aan het beroemde Wouda stoomgemaal.

Bron: Ursi Frehner. Zuid Friesland.

(Datum onbekend) De VVV Lemmer ziet in de komst van de aak aanleiding om meer bekendheid te geven aan de geschiedenis van het schip. Er zijn ideeën om bij de oudheid kamer Lemster Fiifgea een aparte afdeling in te richten over de Lemsteraak en de Lemster visserij. Ook de Lemsteraak LE 50 zelf kan worden ingericht als expositie ruimte. Mogelijk worden in de aangekochte platbodem attributen tentoongesteld over de aken geschiedenis en de relatie met Lemmer, verteld Burgermeester en stichting voorzitter Jo Bosma. Gasten van het schip kunnen daar in een passende sfeer kennis van nemen.

Lemmer is wat trots op de aanwist, Meld Bosma. De LE 50, Presto genaamd, is 95 jaar geleden gebouwd op de werf van de Gebroeders de Boer in Lemmer. Het is een van de oudste exemplaren van ijzer. Tot 22 jaar geleden voer de Vissers 'Familie Poorting', er mee op het IJsselmeer, later de familie Kroon. Het schip lag de laatste jaren in Enkhuizen, maar sinds kort weer in de binnen haven van Lemmer. De aankoop kosten die nog even geheim blijven, worden opgebracht door certificaat houders.

De stichting is samen met watersport vereniging de Zevenwolden nog op zoek naar de juiste schipper. Arrangementen met de aak zijn nog niet uitgewerkt, de officiële aankoop is daarom in stilte gevierd. Ideeën zijn er genoeg. Bosma "We hebben de aak weer naar Lemmer gehaald om te varen. Niet om stil te liggen". Het liefst ziet Bosma dat de Lemsteraak in al zijn glorie weer gaat vissen op zee maar dat gaat moeilijk door de komst van de afsluitdijk. Het blijft dus met tochtjes op het IJsselmeer en de Friese meren.

Lemmer was rond 1900 een bloeiende vissersplaats waarop het hoogte punt meer dan honderd Aken, botters en anderen schepen thuis hoorden. het lokale vaartuig voor de visserij was de Lemsteraak. Kenmerk van het schip zijn de vloeiende lijnen. Van welke kant je ook kijkt er is nergens een recht stukje te zien of te ontdekken.

Foto Jan de Vries: Vrijwilligers treffen de laatste voorbereidingen voor de proefvaart met de gerestaureerde Lemsteraak LE 50.

Auke Coehoorn, druk in de weer met periodiek onderhoud.

Hier ziet U Auke Coehoorn aan het werk, en een oud potkacheltje dat in de LE 50 staat.

Het oude potkacheltje, dat in de LE 50 staat.

Boven en onder: Auke Coehoorn, druk in de weer met periodiek onderhoud.

Op deze foto's kunt U de bun in het schip zien, de Lister 20 PK en aanleg in de Binnenhaven te Lemmer.

Een prentje gemaakt tijdens het hijsen van het nieuwe tuigage dat bij zeilmakerij gemaakt is en een bijeenkomst LE 50.

Boven en 2 onder: De LE 50 voor onderhoud op de Gemeentelijke jachthaven aan de Plattedijk te Lemmer.

Foto van: Ed van der Wel.

Eeuw oude aak wordt vlaggenschip  Lemmer. 100-jaar LE 50