De LE 50 en andere.

 

| 1 | 2 |

 

Een ansichtkaart van Charlotte Sterk Huiskes: De Lemmer 50, die Johannes Sterk in 1901 liet bouwen.

 

Sake Jacobs Visser (Sake de Rus) huurde in eerste instantie de LE 50 en later kon hij het schip kopen.

Zie huurcontract.

    
naam

 

eigenaar/schipper

 

van

 

tot

 

gebruik

 

LE17 "Dolphijn" Sake Visser (Fa Sterk) - Lemmer 1901 1913 visserij
LE3   "Presto" Lubbert Coehoorn - Lemmer 1913 1946 visserij
LE50 "Presto" Pieter en Jan Poorting 1946 1974 visserij
LE50 "Presto" F. Kroon - Hillegom 1974 1996 recreatie
LE50 "Presto" St. De Lemster Vuurtoren - Lemmer 1996 hede. representatie

 

 

 
Werf Gebr. De Boer - Lemmer
Bouwjaar: 1901
Materiaal: staal / ijzer, geklonken
Afmetingen: 11,2 x 4,06 m

         Huidige thuishaven: Lemmer.

 

 

Foto van, Ed van der Wel.

 

 

Pieter en Jan op de LE 50 in de haven te Lemmer

 

De  drie gebr. Pieter, Jan, en Lolle Poorting  zijn  in het jaar 1937 vanaf de binnenwateren van Friesland naar het  IJsselmeer gegaan, om daar hoofdzakelijk de fuikvisserij uit te oefenen, en hebben in dat jaar besloten samen door te willen gaan om op paling te gaan vissen.

Hun eerste vissersboot was een houten Pluut die in dat jaar 1937 in gebruik is genomen,  zij vormden een driemanschap, dat tot het overlijden op 67 jarige leeftijd van hun vader Jacob Poorting te Sloten, (die ter plaatse binnenvisser was)  zou duren, om precies te zijn was dit op 16 juli 1950. Zoon Lolle heeft het visserijbedrijf van zijn vader Jacob Poorting te Sloten na diens overlijden, destijds in 1950 overgenomen, en is alleen als binnenvisser doorgegaan. De gebroeders Pieter en Jan Poorting hebben in juli1950 besloten (nadat Lolle terugging naar Sloten)samen verder te gaan met deze visserij op het IJsselmeer.

Op 10 juli 1946 is de Pluut vervangen door een mooie gestroomlijnde  ijzeren Lemsteraak de Presto genaamd, die zij destijds van de heer Lubbert Coehoorn hebben gekocht, Zoals algemeen bekend is, en jullie ongetwijfeld zullen weten is deze Lemsteraak in het jaar 1901 gebouwd bij scheepswerf  Gebr. de Boer te Lemmer in opdracht van de visserman Sake Visser die ook een bijnaam had, en als Sake de Rus door het leven ging  (eerste eigenaar van de LE 17)  de scheepsnaam was toen nog de Dolphijn.

 

Pieter Poorting.

 

Visserman Lubbert Coehoorn is in het jaar 1913 de tweede eigenaar van deze Lemsteraak geworden, en heeft destijds de scheepsregistratie van LE 17 in LE 3 gewijzigd, verder is de scheepsnaam van deze Lemsteraak definitief  Presto geworden. De gebr. Pieter en Jan Poorting zijn in het jaar 1946 als derde op rij, eigenaar geworden, en is door hen de scheepsregistratie van LE 3 gewijzigd in LE 50.

Voordat het skûtsjesilen zijn intrede deed in Lemmer, deden de meeste Lemster vissers destijds mee (met hun Lemsteraken, botters en schouwen) aan de befaamde  onderlinge zeilwedstrijden die georganiseerd werden door zeilvereniging de Zevenwolden tijdens de Lemster feestweek. In dit eerste jaar (1946) zijn de gebroeders na een reeks zeilwedstrijden als eerste in het algemeen klassement geëindigd, en zijn derhalve kampioen met de LE 50 geworden, de verkregen kampioenswimpel herinnerd nog aan die hardzeildagen van weleer, en is in de oudheidkamer te bewonderen. De gebroeders hebben met hun Lemsteraak, destijds met Jilling Coehoorn aan het helmhout verscheidene prijzen in de wacht gesleept.

Bij deze Lemsteraak was er vanaf het begin van de bouw in 1901 tot het jaar 1947 nog geen motor geplaatst, dus men moest de zeilen hijsen en met de wind in de zeilen vertrouwen op betere tijden omwille het brood te kunnen verdienen voor de huishouding, en dat alles ging niet altijd voor de wind.Later in het jaar 1947 is de bun enigszins ingekort, zodat er ruimte vrij kwam om de eerste motor een 10 pk Kromhout te plaatsen.

In 1953 is de Kromhout diesel vervangen en verkocht aan Tjalling Kuipers van de (LE 31) en is er door Hans van Wieren een 20 pk Lister diesel in de LE 50 geplaatst, deze motor doet tot op heden nog steeds dienst tot volle tevredenheid. Omstreeks 1950 hebben de gebroeders in Heeg bij scheepsbouwer de Jong een houten volgboot laten bouwen. In de wintermaanden waren Pieter en Jan druk bezig met het  boeten, dus het herstellen en vernieuwen van de beug (schutwand, fuiken en een zegen) in een daarvoor geschikte locatie aan het Waaigat/Nieuwedijk waar broer Jan Poorting met Afke Krol destijds woonde, ook in deze winterperiode visten zij in de tramhaven en langs de Gaasterlandse kust op pootvis, met een zegen en in het voorjaar visten zij op de bekende spiering.

 

Van links naar rechts zie je de drie gebr. Lolle en Jan en Pieter Poorting , die samen tot 1950 op het IJsselmeer  hebben gevist. Na het overlijden van hun vader Jacob Poorting heeft zoon Lolle in het jaar 1950 deze binnenvisserij overgenomen, en zijn Pieter en Jan op het IJsselmeer blijven vissen op paling. Van de acht kinderen uit het gezin van mijn Pake Jacob Poorting en beppe Hendrikje Deinum te Sloten waren dit de drie jongens, die allen hun levenlang het brood hebben verdiend met deze mooie fuikvisserij.

 

Na de spieringvangst met liefst nog wat spieringkuit op de fuiken ging het tot na de herfst grotendeels om de palingvangst, waarbij de schiere trekpaling de hoogste prijs opbracht, dit in tegenstelling tot de rode drogere paling die dus kwalitatief iets minder was.

In die tijd gingen zij meestal naar de visafslag te Enkhuizen met de visopbrengst, omdat daar meer viskooplieden waren dan in Lemmer en er  een redelijke prijs werd betaald voor de vis. Onderweg naar Enkhuizen, werd de gevangen vis gesorteerd, het grootzeil gehesen, en de motor gestart, al met al werd de overkant vrij spoedig bereikt en kon de vis op de afslag worden gelost. Flinke streken van bijna 1 km. lengte aan schutwand hadden zij in het Hondennest (onder de kust van Gaasterland) staan, met de LE 50 een Lemsteraak en dus een platbodem, konden zij door de ondiepten ter plaatse toch de beug (streek fuiken)goed bereiken, wel hadden zij een volgbootje nodig om de fuiken te lichten en zoals je wellicht zult begrijpen, moesten schutwand en fuiken regelmatig gereinigd worden door middel van het drogen in de wind en daarna afborstelen van de nylon/perlon fuiken. Verder hadden zij nog enkele streken fuiken staan langs de N.O.P. dijk en bij het Krabbersgat te Enkhuizen.

 

Pieter met kleinzoon Wibo de Vries.

Visserij-inspecteur dhr. Jonker wees destijds aan op welke plekken het schutwand met fuiken geplaatst mochten worden, dit om misverstanden m.b.t. (wie er dan wel de beste visplek zou hebben bemachtigd onder de diverse visserlui) te voorkomen.

Het  oude katoenen garen waarvan de fuiken vroeger gemaakt werden nam veel meer tijd in beslag dan het huidige tegenwoordige nylon/perlon garen, omdat deze na gebruik in het IJsselmeer, eerst met cacou in een grote ketel getaand moesten worden en daarna gedroogd in de mast of op de gording bij de haven, pas daarna konden het schutwand en de fuiken weer uitgezet worden.

Het oude katoenen schutwand moest destijds altijd worden getaand, verder waren veel ringstokken nodig en eikenhouten palen die werden aangeschaft via de boswachterij te Gaasterland. Deze ringstokken waren nodig om het schutwand vast te kunnen maken aan de eerder aangebrachte reguliere palen, en zo een geheel (een streek cq. beug) met de zijwaarts geplaatste fuiken vormden.

 

Pieter en Jan Poorting.

 

Pieter en Jan zijn in 1974 gestopt met de fuikvisserij op paling, vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd.

De familie Kroon te Hillegom heeft in dat jaar 1974 de LE 50 gekocht, en werd de vierde eigenaar van deze in oude staat gebleven Lemsteraak, er werden vaartochten gemaakt voor uitsluitend recreatieve doeleinden op voornamelijk het IJsselmeer, de Waddenzee en de Waddeneilanden. In het jaar 1996 is de Stichting de Lemster Vuurtoren de definitieve eigenaar van de LE 50 geworden.

Representatieve zeiltochten met deze Lemsteraak op het IJsselmeer en de binnenwateren behoren tot de mogelijkheden, mede door de inzet van vrijwilligers zoals de heer Auke Coehoorn en anderen, wordt de aak in de vaart en optimale conditie gehouden.

Jan Poorting.

Hier volgen verder nog foto's van de LE 50.

 

Auke Coehoorn, druk in de weer met periodiek onderhoud.

 

Hier ziet U Auke Coehoorn aan het werk, en een oud potkacheltje dat in de LE 50 staat.

 

Auke Coehoorn, druk in de weer met periodiek onderhoud.

 

Auke Coehoorn druk in de weer met periodiek onderhoud.

 

Auke Coehoorn druk in de weer met periodiek onderhoud.

 

Een oud potkacheltje dat in de LE 50 staat.

 

Op deze foto's kunt U de bun in het schip zien, de Lister 20 PK en aanleg in de Binnenhaven te Lemmer.

 

Op deze foto's kunt U de bun in het schip zien, de Lister 20 PK en aanleg in de Binnenhaven te Lemmer.

 

De LE 50 is in 1901 gebouwd voor de vissersman Sake Visser ( Sake de Rus) onder het nummer LE 17 "DOLFIJN" in 1908 gekocht door Lubbert Coehoorn LE 3 de naam werd "PRESTO" deze heeft er me gevist tot 1947 toen werden de gebr Pieter en bovengenoemde Jan de schippers tot 1974. Daarna ging de aak over naar de familie F. Kroon. Tot in 1996 de stichting "De Vuurtoren" te Lemmer de aak weer naar Lemmer terughaalde. Daar werkt Auke Coehoorn nu als vrijwilliger.

 

Een prentje gemaakt tijdens het hijsen van het nieuwe tuigage dat bij zeilmakerij gemaakt is en een bijeenkomst LE 50.

 

 Foto LE 50 voor onderhoud op de Gemeentelijke jachthaven aan de Plattedijk te Lemmer.

 

Idem.

 

Foto LE 50 voor onderhoud op de Gemeentelijke jachthaven aan de Plattedijk te Lemmer.

 

LE 50 en SLO 3.

 

SLO 3 Sikke en Pieter (De Pluut)

 

 

 

Op deze foto's kun je de bun in het schip zien, de Lister 20 PK en aanleg in de Binnenhaven te Lemmer.

   

Eeuw oude aak wordt vlaggenschip  Lemmer.

 

De oude aak LE 50 is sinds vandaag het officiële bezit van de Lemster stichting Vuurtoren. De aak is aangekocht voor promotiedoeleinde en wordt straks verhuurd aan bedrijven en instellingen die met gasten een zeil tochtje willen maken. Tijdens zeilevenementen krijgt het vaartuig een prominent plekje : de Lemster aak mag dienen als vlaggenschip van de haven plaats aan het IJsselmeer

De VVV Lemmer ziet in de komst van de aak aanleiding om meer bekendheid te geven aan de geschiedenis van het schip. Er zijn ideeën om bij de oudheid kamer Lemster Fiifgea een aparte afdeling in te richten over de Lemster aak en de Lemster visserij. Ook de Lemsteraak LE 50 zelf kan worden ingericht als expositie ruimte. Mogelijk worden in de aangekochte platbodem attributen tentoongesteld over de aken geschiedenis en de relatie met Lemmer, verteld Burgermeester en stichting voorzitter Jo Bosma. Gasten van het schip kunnen daar in een passende sfeer kennis van nemen.

Lemmer is wat trots op de aanwist, Meld Bosma. De LE 50, Presto genaamd, is 95 jaar geleden gebouwd op de werf van de Gebroeders de Boer in Lemmer. Het is een van de oudste exemplaren van ijzer. Tot 22 jaar geleden voer de Vissers Familie Poorting er mee op het IJsselmeer. Het schip lag de laatste jaren in Enkhuizen, maar sinds kort weer in de binnen haven van Lemmer. De aankoop kosten die nog even geheim blijven, worden opgebracht door certificaat houders.

De stichting is samen met watersport vereniging de Zevenwolden nog op zoek naar de juiste schipper. Arrangementen met de aak zijn nog niet uitgewerkt. de officiële aan koop is daarom in stilte gevierd. Ideeën zijn er genoeg. Bosma , We hebben de aak weer naar Lemmer gehaald om te varen . Niet om stil te liggen. Het liefst ziet Bosma de Lemsteraak in al zijn glorie weer gaat vissen op zee maar dat gaat moeilijk door de komst van de afsluitdijk. Het blijft dus met tochtjes op het IJsselmeer en de Friese meren.

Lemmer was rond 1900 een bloeiende vissersplaats waarop het hoogte punt meer dan honderd Aken, botters en anderen schepen thuis hoorden. het lokale vaartuig voor de visserij was de Lemsteraak. Kenmerk van het schip zijn de vloeiende lijnen . Van welke kant je ook kijkt er is nergens een recht stukje te zien of te ontdekken.

 

De firma Sterk, die de aak liet bouwen op de Lemster werf van de Gebroedres de Boer, noemde de Le 50 'Dolphijn'. De eerste schipper was Sake Visser. Van 1974 tot 1995 voer de familie kroon uit Hillegom als laatste particuliere eigenaar op het schip, dat altijd in authentieke staat is gebleven. Daarna kwam het in handen van De Lemster Vuurtoren.

 

 

| 1 | 2 |

Home


Niets uit deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt  of op andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.