Historie

Friesland

Lemmer

 

Welkom bij Spanvis.

 

Wie zoekt Wie

Zoekfoto

Genealogie

 


 

Lemmer, straten, telefoonboek en namenlijst met beroepen.

 

 

 
 

Straatnaam, Boven-Schans.

2) Funke, Bloemenhandel. 4) Bergruimte, Café Centrum. 6) Harm Sterk, melkhandel. 8) Fam. J. Zwarthoed. 10) Café Plooy. 12) Fam. van der Berg. 14) Kledingzaak van der Berg. 16) Kobus Beljon, groente en fruit. 18) Pasveer, galanterieën. 20) Fam. Verbeek. 22) Tjalling Dijkstra, schoenhandel. 24) Siemen Scheffer, Koemest-bleswinkel 26) Fam.Gaasbeek. 28) Fa. Terpstra, boekhandel. 30) Bondiëttie, kruidenier. 32) Fam. Willen de Jong ( Pippie) 34) Gezusters van der Bijl, manufacturen. 36) Siemen Coehoorn (jammerhoutsjes) 38) Rudolf Bouma, kruidenier Spar. 40) Johannes Lageveen. 42) Willem van der Bijl, kapper. 44) Melkhandel van Netten. 46) Fa. Klaas Sterk, palingrokerij. 48) Jan Zandstra, (Ukketsje) 50) Otse van der Werf (barich) 52) Weduwe Meijer Pen. 54) Nettenwinkel J.J. Pen. 56) Fam. J.J. Pen. 58) Hans Jaalsma. 60) Juliana Bijlhout Sterk. 62) Pieter van der Werf.

36a) Harm Duim. 36b) Loodsmeltershuisje Fa. Jan Pen (zoon Jurjen)


Straatnaam, Leeg.

1) Fam. Jurjen de Rook. 2) Fam Otto de Rook (bovenwoning) 3) Jan Rottiné. 4) Geert Feenstra. 5) Rens Rottiné Feenstra. 6) Weduwe Visser Meester. 7) Gebr. Bootsma 3x (de Ruubertjes) 8) Libbe Bouma, lakkerij (Libbe Lak). 9) Johannes de Jager, vishandel. 10) Klaas Sterk, vishandel en rokerij. 11) Kan Vogelzang, Kapitein Lemmerboot. 12) Fimme Bootsma, (Fan Betsje) 13) Age Bles, stomerij. 14) Steven Visser (Grutte) 15) Willem Toering. 16) Jan Haagsma. 17) Rinze Visser (Fan Beike) 18) Obbe Woudhuizen. 19) Sjerp de Blauw, ansjovishandel. 20) Woonhuis Fam.Sjerp de Blauw. Opmerking; de Nrs 14 t/m 18 waren bovenwoningen van de Baan, dit was een touwslagerij annex nettenboeten werkplaats.


Straatnamen, Markt, Achterom, Weverswal, Beneden-Schans, Emmakade.

1) Veehouder Teake Huitema, 2) Roelof Hoekstra. 3) Eelke Rippen. 4) Wiebren Visser. 5) Rens Friso Visser. 6) Obbe Poepjes. 7) Rintje Ritsma. 8) Jan Wouda. 9) Albert Zandstra. 10) Berend Slump. 11) Werkplaats Willem de Blauw. 12) Pastoor Metz. 13) Rooms Katholiekenkerk. 14) Gebouw Us Thûs. 15) Paulus de Groen. 16) Minze Zeilstra. 17) Kier van der Wal. 18) Marius Visser (vader Jan). 19) Siemen Seldenthuis. 20) Weduwe Kaatje Feenstra (Wiebe's) 21) Weduwe Samplonius. 22) Leeuwke Bootsma. 23) Gauke Bootsma. 24) Pakhuis Sjerp de Blauw. 25) Kroes, schipper. 26) Sake Bergsma (zoon Jan). 27) Werkplaats Stoffel Hornstra. 28) Klaas Wouda (bek en eagen). 29) Tjalling Kuipers. 30) Meinse de Vries (bakje). 31) Bartele Kelderhuis. 32) Manus Wouda. 33) Andries Koornstra. 34) Jantsje de Vries (Fan't Eine). 35) Liekele Poepjes. 36) Willem de Blauw. 37) Harmen Wouda (purol). 38) Piet Ruurda (hazze). 39) Alle Visser (lammje's). 40) Gebr. Visser (de Mosjes). 41) Roel van Slageren. 42) Jelle Visser (witte) 43) Weduwe Zandstra (Urker Aaltje) 44) Gebouw Leger des Heils. 45) Chris van Slageren en Synagoge. 46) Jouke Wagenmakers. 47) Slagerij Lageveen. 48) Timmermanwerkplaats 3x Fa. Bouma? 49) ? 50) ? 51) ?. 52) Willem Friso. 53) Bauke Kuipers. 54) Stavinga. 55) Jan Kok. 56) Sake Visser (de Rus). 57) Jacob Thijsseling (zoon Douwe). 58) Jelle Visser (Foekje's). 59) Teade Wouda. 60) Douwe Thijsseling. 61) Arend Toering. 62) Stoffel Hornstra. 63) Sake Visser (tjeake). 64) Anne Visser (iebel). 65) Armenhuis. 66) Jen en Rens Feenstra (snoepwinkeltje). 67) Deinum (schipper) 68)?. 69) Peke Wouda (groente en fruit). 70 Bartele Ester, aardappelhandel. 71) Slagerij Wiersma. 72) Bakkerij Vos. 73) Smederij van der Berg. 74) Bakkerij Knol. 75) Jacob Visser (Fan Kleis). 76) Feikje Hogeterp. 77) Dames Kolk. 78) Hendrik Hogeterp. 79) Harriet Kingma. 80) Gebouw Us Honk. 81) Opslag bakkerij Douma. 82) Pieter Rippen. 83) Meindert Oebeles. 84) Klaas Atsma. 85) Opslag lompen en metalen Jacobs. 86) Woonhuis Jacobs. 87) Johannes de Jong. 88) Marchien de Vries, kruidenierster. 89) Bakker Douma. 90) Boerderij (ouders Harm Sterk) 91) Willem van der Bijl. 92) Woonhuis ouders Harm Sterk. 93) Siebolt van der Bijl. 94) Lubbert Coehoorn (Luubéééérrrr). 95) Anton Beljon, fietsmakerij. 96) Magazijnopslag FA. Molenberg. 97) Bakkerij, Hennie Haverman. 98) Joost Kuipers (voorn). 99) Weduwe de Jong Schippers. 100) Jan Bijma. 101) Marten Feenstra (Oeke's). 102) Reyenga, snoepwinkel. 103 Klaas Jongsma (mekkie). 104) Gebr. Rottiné 3x (klutsen). 105) Bakkerij, Dominikus Thijsseling. 106) Wietse Postma (wildjager). 107) Café, Pietje van der Werf. 108) Pakhuis, Fa. de Groes. 109) Paardenstalling: Café Centrum. 110) Dames Tulleners. 111) Bosma, schoenhandel. 112) Bakkerij, Jan Koopmans. 113) Klaas Muurling, vrachtrijder. 114) Coöperatieve kruidenier HAKA. 115) Bernardus Beljon, zadelmakerij. 116) Fa. Lienos, kruidenier. 117) Fa. Molenberg, kledingzaak. 118) Café Centrum, familie Sander Krikke. 119) Kantoor Lemmer-boot, Jan Nieveen. 120) Fa. Wout, vleeswarenwinkel. 121) Spoelstra. 122) Fa. Jan Zwarthoed, vishandel. 123) Fam. Jan Nijholt, timmerman. 124) Dames Sanne en Griet Sterk, 1e etage fam Lonkhuizen. 125) Fam. Gerardus Sterk. 126) Fam. Steven Sterk. 127) Gebr Sterk, vishandel.

 

 

Zo omstreeks halverwege de twintigste eeuw was Lemmer nog een stuk kleiner dan vandaag de dag. Als we nu even een denkbeeldige wandeling "rondje Lemmer" maken in de situatie van toen, zou dat er ongeveer als volgt hebben uitgezien. startend vanaf de R.K. kerk in de Schans gaat het meteen door het Leeg, Binnenhaven, Sluisdeuren, brug over, Schapedijkje, Plattedijk, Waaigat, Langestreek, Truitjebrug, spoorbaan naar Parkstraat, Nieuwburen, Vissersburen, R.K. kerk.

Praktisch alles wat hier nu buiten valt, moest nog worden voltooid en is nu zo'n vele keer groter in oppervlakte. Ook waren er toen zo'n 3000 bewoners tegen 12.000 nu (2003).

Ons speelterrein als kind besloeg het grootste gedeelte van Lemmer. Hierdoor konden wij de meeste inwoners die ouder waren bij naam en vaak nog beter bij bijnaam. Ook stonden de mensen veel dichter tot elkaar dan wat nu het geval is. Een mooi voorbeeld hiervan is een plaatselijke groenteboer, die aan het ene eind van het dorp en het andere eind de vrouwelijke klanten aansprak met "buurvrouw" heeft de vrouw ook nog koffie?. En niemand die daar iets achterzocht, dat hoorde gewoon bij die bijzondere aardige man.

In genoemde straten woonden vooral veel families die hun geld verdienden in de IJsselmeer visserij, daarvoor de Zuiderzee. Maar ook de voedselhandel werd groot vertegenwoordigd, de bakker, slager, melkboer, groenteman en kruidenier.

Hans (Moskje) Feenstra.

 

Winkelgevel-prijsvraag.

In 1936 is er een winkelgevel-prijsvraag uitgeschreven in de Lemmer door het "Nieuwsblad van het Noorden" Velen hadden een loop door Lemmer over voor de kans op een waardebon van hoogstens f12.50 (1x) maar in de helft van de gevallen f 1.-. Dat blijkt uit de opmerking van de redactie: "Meer dan duizend oplossingen bereikten ons, waarvan velen buiten Lemmer, een duidelijk bewijs, dat Lemmer in den geheele Zuid-Westhoek een bekende naam heeft".

"Er waren nog al eens oplossingen, die niet in alle opzochten onberispelijk waren,"laat men verder weten. De twintig prijswinnaars en -winsters kunnen de gewonnen geldsbedragen op de volgende Dinsdagavond op de handelstentoonstelling in bonnen in ontvangst nemen. Dan volgen de namen van die gelukkigen. Namen van mensen waarvan de meesten niet meer in ons midden verkeren. Door hen hier te noemen brengen we een aantal inwoners van Lemmer uit de dertiger jaren nog weer even in de herinnering terug.

De namen

De eerste prijs van f 12.50 was voor S. Rottiné, Pietersbuurt 49.

De tweede prijs, een bedrag van f 7.50 ging naar Sjoukje Sijpersma, Gietersevaart, Oosterzee.

De derde tot en met de tiende prijs, elk een rijksdaalder, waren voor P. Coehoorn, Sluis, G. Prins, Langestreek C85, Mej. C. van Midlum in Nijemirdum, Hiltje Winia, Rijksstraatweg 23, eesterga. K. de Jong-Onderweegs, Zwarte weg 162. D en Mej. Vegter, Langestreek.

Dan volgen de tien mensen die elk een waardebon van een gulden konden afhalen. Dat waren S, de Bruin-Koopmans, Oosterzee. J. v.d. Werve, Schans. F. Knol-van Zandbergen, Langestreek. Wiebe Visser, Nieuweburen. E. Duim, Schans J15. Sietske Wijma, Pietersbuurt D49b. Wed. J. Blauw, Schans. Jan Nijholt, Verl. Lijnbaan D187. G. Holwerda, Zwartewegje en H. W. de Bruin, Kortestreek 47.

Niet alleen de mensen achter deze namen zijn voor het merendeel verdwenen, ook de adressen doen wat oud aan. De woningen aan de Sluis vallen nu onder de noemer Binnenhaven. Niemand zal meer spreken van de Rijkstraatweg maar van de Straatweg terwijl de Zwarte weg (of Zwartewegje) al tientallen de naam Flevostraat draagt. ook de naam Verlengde Lijnbaan is verdwenen. Vanaf de Nieuwburen tot aan de vroegere tramdijk heet het nu allemaal Lijnbaan. Verder valt ook de huisnummering op: er wordt nog gewerkt met letters bij de nummers, in één geval zelfs nog met een b'tje er achter.

Een berijmde oplossing

Eén inzender had wel veel werk van zijn oplossing gemaakt en wel de heer Libbe Boersma, zoon van hotelhouder Oebele Boersma, toen wonende in het thans dichtgetimmerde hotel aan de Nieuwburen. Hij publiceerde indertijd geregeld gedichtjes in de Zuid-Friesland en had ook de oplossing van deze prijsvraag op rijm gezet. Helaas leverde het hem geen prijs op. Toch is het interessant genoeg om alle 26 versjes hier te laten volgen.

1. Bij Bijholt op de Nieuweburen, de gas en waterleidingman, verkoopt men fietsen, lampenkappen, een kettingkast, een koekepan.

2. Wilt U eens goed geschoren worden, of wilt ge uwen haardos kwijt? ga dan naar Booms, (Princessekade) een goede zaak, dat is een feit.

3. Is U van plan een fiets te koopen, een haard, een radio, "Erres"? Loopt u dan eens de Kortestreek op, G van der Gaast, een best adres.

4. Is Uw colbertjas haast te einde? Zoekt U een das of zomerhoed? Zie in de Schans bij Van der Berg; Wat die verkoopt is werk'lijk goed.

5. Wenscht U nieuwe fijne schoenen? Tjalling Dijkstra heeft ze wel; in de Schans, zijn ze in soorten, men hersteld daar goed en snel.

6. Lust U een koekje of een taartje? Heeft U trek in fijne cake? Gaat bij W. de Bruin dan binnen, hij woont op de Kortestreek.

7. Is Uw touw op, wilt ge visschen? Zoekt ge laarzen of cachou? Firma Pen, die helpt U altijd, in de Schans ga daar naar toe.

8. Haalt 't gebak os de beschuiten, kruidkoek of Uw krentebrood, bij Brouwer op de Nieuweburen, de voorraad is ontzag'lijk groot.

9. Ied're rooker in de Lemmer, kent Piet Zwart (of zwarte Piet) In zijn winkel op de Markt heeft hij keus, als niemand biedt.

10. Zie bij Schirm eens op de kade, 't is een zaak hoor, die er wezen mag. Wie bij Schirm koopt, ieder wett het, komt steeds netjes voor den dag.

11. Dan een zaak, alléén voor dames, en wel Gezusters Van der Bijl. Wilt U een chique hoed bezitten? Naar de (Lange) Streek in allerijl.

12. Nu komt eind'lijk eens een slager, die woont aan den and'ren kant. Wie bij Van der Bijl op de Kortestreek koopt, blijft daar altijd vast als klant.

13. Groote keuze, lage prijzen, alle maten, groot en klein. Wie gemakkelijk wil wand'len in de Schans? bij Bosma moet hij zijn.

14. Wilt U knippen, wilt U scheren. Permanent met mooie glans? Van der Horst, het huis der kappers op de Kortestreek, Uw kans.

15. Wenscht U een gestoomd makreeltje, of een and're lekk're visch? Wed. Scheffer in de Schans, heeft steeds het best wat er is.

16. Gaat Jelte Dijkstra eens bezoeken, die op de Visschersburen woont. Daar zijn schoenen, alle soorten; zoo goedkoop, nog nooit vertoond.

17. Hier ziet ge alweer een bakker, en wel de heer Haveman. Wat men op de Markt gaat koopen, streelt de tong van vrouw en man.

18. Houdt het dan nooit op met bakkers? Zeg, hoe heet die zaak ook weer? 't Is op 't eind der Langestreek, hoor, 't Is bakker Van der Meer.

19. Wel verbazend, nu alweer een, die op het hoekje van de Schans. Hij verkoopt ook heel veel lekkers; ja, Jan Koopmans is wat mans.

20. Allen die in Lemmer komen, zien bij Molenberg om wat, op de Markt; daar vind men alles, en in modes is 't je dát.

21. Wilt U wat lekkers onder de kurk? fladderac of brandewijn? Dan moet ge op de Nieuweburen, bij weduwe Visser zijn.

22. Waar vindt men zoo'n ruime keus in kleederen voor klein en groot? Zie eens op de Nieuweburen bij de firma H. van Schoot.

23. Op de Langestreek bij Reekers, vindt men meubels groot en klein. Zie eens in de etalages, werk'lijk, menschen, 't is er fijn.

24. In de Schans, vooraan bij Pasveer, zijn serviezen ongeteld; kop en schotels, dames taschen, speelgoed, en.... voor weinig geld.

25. Hé waar koopt men aardewerk, kinderwagen of dressoir? Wel, natuurlijk op de Markt, zeg, bij A. Noppert, de baza(a)r.

26. Wilt ge'n nieuwe tandem huren? Dan naar Koopmans bij de brug, op de Langestreek, hoek Waaigat. Koopmans fietsen fietsen vlug!

Lemmer. L. Boersma.
(Hotel Boersma)

Foto van "Michael Boersma" die ik heb mogen ontvangen, gemaakt in de achtertuin van het hotel, Oebele Boersma met zijn vrouw Wapke Dam.



Van de hier door Boersma genoemde winkels zijn de meesten in de loop van de jaren verdwenen. Een aantal bestaat nog in de een of andere vorm voort, Zoals Bijlhout. Weliswaar later onder de naam Expert en overgebracht naar de Schulpen, maar toen toch nog in de handen van een kleinzoon van de toenmalige eigenaar.

Van no. 9, Piet Zwart vinden we later op dezelfde plaats opvolgers, de fam. Piso, die het bedrijf runden onder de naam Milo. De rookwaren van toen waren nog wel aanwezig maar slechts als onderdeel van een veel uitgebreider assortiment. Nog op dezelfde plaats met dezelfde soort handel en toen in handen van dezelfde familie, maar wel in een vernieuwd pand en verhuurd aan de vroegere bedrijfsleider Brouwer vinden we het kledingmagazijn van Schirm van toen. Ook de schoenenzaak van Dijkstra op de Vissersburen en de bakkerij van V.d. Meer aan de Langestreek bestaan nog, verbouwd, gemoderniseerd en in handen van hun latere opvolgers Barends en Wijnia.

Als laatste bedrijf waaraan later de toestand van toen nog te herkennen is vinden we Pasveer, "vooraan de Schans" later onder de naam Lemster Warenhuis geëxploiteerd door de familie V.d. Werf en later uitgebreid tot aan de Emmakade.

Schans.

13-12-1948 -Uitbreiding en vernieuwing van zaken te Lemmer.

LEMMER. De laatste tijd leest men nog wel eens pessimistische klanken uit Lemmer, zoals: de H.T.M, opgeheven, Koppe's bootdienst Lemmer-Amsterdam gestaakt, weinig voordeel van de Noord-Oostpolder, licht kanalenplan te ver van Lemmer enz. enz., maar als men klanken uit de winkeliers-kringen hoort, dan is men daar optimistisch.

En gelukkig, Lemmer staat nog niet ten dode opgeschreven, het heeft, mede door zijn ligging vertrouwen in de toekomst, en dat de „lege" plekken, die de laatste maanden zijn ontstaan, weer zullen aangevuld worden.

Dat de winkeliers het hoofd nog niet in de schoot leggen, komt de laatste maanden wel sterk tot uitdrukking. We hebben zo eens een kijkje genomen langs de winkels en hier en daar een praatje gemaakt. Op de Langestreek zijn er twee winkels bijgekomen van de heren K. Koopmans en B. Steenstra, terwijl de heer Gorter binnenkort naar de Kortestreek en de fa. K. de Boer in dat pand weer gaat uitbreiden voor bedden en matrassen.

Aan de Kortestreek heeft de heer G. v. d. Gaast zijn pand geheel voor winkel ingericht, zodat deze nu overzichtelijk alles op het gebied van elektriciteit, waterleiding enz. bijelkaar heeft! De slagerij van Sonsma heeft een geheel nieuwe voorgevel gekregen, in moderne stijl. De kroon op het werk zet de heer T. Gorter, die in het voormalige arbeidsbureau een geheel nieuwe zaak krijgt in goud- en zilverwerk, welke op 18 December officieel geopend zal worden.

De fruitwinkel van de heer W. Lemstra is met de helft vergroot. Op de Nieuwburen heeft de heer Gort. bekend om zijn smeedwerk, de zaak overgenomen van de heer P. de Blauw en binnenkort zal het garagebedrijf en autodiensten van Aukema en De Vries, uitgebreid worden aan de Nieuwburen. De fa. Bijlhout heeft ook nog plannen, door aankoop van het gehele bouwcomplex van de heren IJlst en Verbeek.

In de Schans, waar veel oorlogsschade was, door de bevrijding in April 1945 zijn verschillende panden aardig opgeknapt. Hierbij valt in de eerste plaats op het schoenenbedrijf van de heer Tj. Dijkstra. Daar heeft het bouwbedrijf van de fa. A. Bosma een modern winkelpand van gemaakt. Ook de schoenreparatie werkplaats is groter geworden. De heer Zuur in manufacturen, heeft zijn zaak ook in moderne stijl gebracht met twee etalages.

Aan de haven, bij de ligplaats der boten, heeft de heer De Graaf uit Oosterzee, een winkel geopend in tuigwerk, met aanverwante artikelen. Ook de heer G. v. d. Bijl uit de Schans heeft zijn zaak van binnen geheel gemoderniseerd, met een koelcel voor zijn zuivelproducten en tevens ook voor pluimvee te slachten. In het vroegere pand van de heer v. d. Veen, in kruidenierswaren enz. heeft de heer S. v. d. Schoot zijn intrede gedaan aan de Schulpen in werkmanskleding enz., dit is de uitbreiding van de zaak aan de Nieuwburen. Achter dit pand is nu gevestigd het handelshuis van de nieuwe fa Bos en Heida.

Van meerdere, hier niet genoemde zaken, liggen plannen voor modernisatie en uitbreiding. Vaak brengt de uitbreiding moeilijkheden met zich mee, wat betreft het vinden van geschikte ruimte daarvoor. Het is mogelijk dat we een enkele vergeten hebben, maar we hebben willen aantonen, dat men in Lemmer nog de moed niet zakken laat, en ondanks dure tijden het nog aandurft, om opnieuw geld in de zaken te steken, met vertrouwen in de toekomst. En gelukkig, want ook Lemmer moet met zijn tijd mee.

Telefoonboek Lemmer 1915: LEMMER (Rijkstelefoonkantoor)

Met dank aan Hillebrand Visser.

Diensturen: Werkdagen: van 8,-- vm. tot 9,-- nm. Zon- en Feestdagen: van 8,-- vm. tot 9,-- vm., van 1,-- nm. tot 2,-- nm.
Eene openbare spreekcel is gevestigd in het Post- en Telegraafkantoor

24 Benninga & Zn., Fa. B., Eerste Lemster Stoomvetsmelterij, Tuinstr.
2 Blauw, A. de, Vischh. en bokkingrookerij
13 Boer, Fa. Gebrs. de, Scheepsbouwers
18 Gemeente-Gasfabriek
7 Hoff, L. v.d., Hôtelhouder (Bondshôtel)
5 Jager, J. de, Vischh. en nettenh.
17 Meer, B. v.d., in Kolon. en bakkerswaren
1 Naaml. Venn. Stoomhoutzagerij en Houth., v/h. Wed. C. Sleeswijk
12 Nieuwenhuis, B.R., In kolon. waren, Dir. N.V. Molen "De Hoop"
6 Pen, Fa. J., Handel in netten, Kruideniersw. en brandstoffen
10 Propsma, Wiebren, Scheepsbevr. en sleepdienstagent
.. Rijkstelegraafkantoor (1)
3 Rook, P. de, Vischh. en bokkingrookerij, Emmakade
8 Schotsman, H., Schotsmans Bazar, Markt
11 Station Nederl. Tramw. Mij.
4 Sterk, J., Vischh., bokkingrookerij, en nettenh.
.. Telegraafkantoor (1)
22 Verhoef, R., Scheepsbevrachter en winkelier
21 Visser, Gebrs. W.& H., Aannemers
14 Vries, M. de, Aannemer (fa. de Vries en Scheffer, vischhandel)
20 Vries, M.F. de, Zeilmakerij
19 Vries & Zn., Fa. Wed. S.J. de, Mast- en Blokmakerij en Scheepstuigerij
15 Waterschap "de Zeven Grietenijen en Stad Sloten"
9 Wegener Sleeswijk, A., Partic.
23 Woude, Fa. Wed. A. v.d., Stoomvetsmelterij en vleeschh., Langestreek

 

Namenlijst, met beroepen en kadasternummer.

Met dank aan Hillebrand Visser.

 

Home

 

 

 


Niets uit deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt of op andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.