|
Yde Bouke Yntema, (zoon van
Bauke Yntema
(1871 - 1936)
en
Siementje Schotanus
(1878 - 1929)
geboren op 27 februari 1902
te
Hemelumer Oldeferd,
overleden op 17-03-1945 te Doniaga.
Na de meidagen van 1940
liet hij 'Hâld moed' op het toegangshek naar zijn boerderij
schilderen. Tijdens de bezetting 1940-1945 diende de
boerderij van de familie Yntema als bergplaats voor wapens
en munitie voor het verzet. Verder verleende Yntema
medewerking aan wapentransporten. Toen het bericht kwam dat
er een inval van de Sicherheitsdienst werd verwacht,
weigerde Yntema onder te duiken, omdat op elk moment zijn
tweede kind geboren kon worden.
Na de geboorte bleek het
jongetje niet levensvatbaar. Toen Yntema voor de tweede maal
werd gewaarschuwd, wilde de boer zijn vrouw niet in deze
verdrietige omstandigheden alleen laten. Op 20 februari 1945
haalde de SD hem op voor verhoor op het SD-bolwerk
Crackstate in Heerenveen. Ondanks mishandelingen gaf hij
geen informatie over anderen prijs. Met negen lotgenoten
werd hij gefusilleerd. Yntema werd begraven op de N.H.
begraafplaats in Hemelum.
Gerben Ypma,
(grutte Klaas)
(verzekeringsagent) geboren
op 30 december 1920 te Huizem, overleden op 16-08-1944 te
Koudum.
In de loop van de oorlog kreeg
het georganiseerde verzet, waarin een aantal Koudumers
actief was, steeds meer vorm. Als gevolg van een tweede
overval op het distributiekantoor te Workum, waarna de
koerierster met de schuilnaam Annie Westland in Utrecht werd
opgepakt, werd in 1944 eerst Tjalke van der Wal en vlak
daarna Gerben Ypma (“grutte Klaas”) gefusilleerd.
De 23-jarige assuradeur
verbleef bij de familie Kuiper aan de Zwarteweg in Koudum.
Op het pasje van koerierster haar verzetsnaam was "Annie
Westland" (echte naam "Cornelia Johanna van den Berg-van der
Vlis") stond aangegeven dat men in Koudum op twee
verschillende adressen kon vragen naar Gerard (de schuilnaam
van politieman en KP-leider Gerben Oppewal), die dan de
distributiekaarten zou overdragen. Alle belanghebbenden
werden ingelicht over de arrestatie van Annie Westland (Ze
was hoofdkoerierster in Friesland van de Landelijke
Organisatie tot hulp aan onderduikers) en doken onder.
Onbegrijpelijk was daarom dat Klaas (de schuilnaam van
Gerben Ypma, rayonhoofd van de L.O. in Zuidwest Friesland)
het pasje toch accepteerde. Hij werd gearresteerd en
overgebracht naar de gevangenis in Groningen. In de nacht
van 16 augustus 1944 werd Ypma weer naar Koudum gebracht.
Hij had de afspraak met Gerben Oppewal gemaakt dat hij, als
hij gepakt zou worden, de eerste twee dagen geen namen zou
noemen om iedereen de gelegenheid te geven onder te duiken.
Dit is ook gebeurd. Ook de gastheer van Ypma op zijn
onderduikadres was verdwenen. Toen SD'ers het huis
binnendrongen, werd Ypma doodgeschoten. Hij werd begraven op
het erehof van de Noorderbegraafplaats te Leeuwarden.
|