LEMMER - Zaterdagmiddag. Het is onvoorstelbaar dat het bijna Sinterklaas is. Als we naar buiten zien is het wel een beetje donker, maar het is de hele dag droog. Wanneer je buiten komt is de temperatuur aangenaam. De straten zijn niet alleen droog maar ook schoon. Dat hebben we wel eens anders meegemaakt. Voorheen hadden we rond vijf December sjoelen, balgooien en schieten in de bakkerij. Het is verschillende keren geweest dat we, voordat het begon, eerst in de steeg sneeuw moesten ruimen. Wat een verschil! Eén van de redenen voor het succes van onze sjoelavonden was dat het in de bakkerij altijd behaaglijk warm was. Nu hadden we gisteravond een toneelavond van de buurtvereniging. Toen de leden Het Baken binnen kwamen kreeg ik de vraag of de kachels niet wat omlaag konden omdat zij het te warm vonden. Vanmiddag kwam Sinterklaas op bezoek bij de kinderen uit de buurt. Ik heb een kwartiertje de winkel dicht gedaan om bij het feest in Het Baken te kijken. Toen ik er kwam had Sinterklaas net ons nieuwe bestuurslid Richtje Bouma aan het zingen. Ik heb gezorgd dat hij mij niet zag, anders had ik misschien ook nog een opdracht gekregen. Dat is mij wel eens eerder overkomen. Maar gezellig was het. Zo juist kwam Zwarte Piet in de winkel om sigaretten. Hij was precies in de tijd dat ik weg was aan de deur geweest. Ik kreeg nu geen pepernoten meer want alles was verstrooid. Hij probeerde mij er nog tussen te nemen door mij een zakje uit mijn eigen voorraad te geven. Maar dat ging niet door.

Maandag bracht ik nog een berichtje naar de redactie. Dat werk voor de krant doe ik nu bijna 28 jaar. Al die tijd zonder legitimatiebewijs. Er is ook nooit naar gevraagd. Bij de meeste organisaties waar ik kwam voor een verslagje was ik langzamerhand bekend genoeg. Maar nu is het er dan toch van gekomen. Een perskaart, geldig tot 1 januari 2010! Dat schijnt er nu bij te horen. Optimistisch van onze eindredacteur om te veronderstellen dat ik zo lang actief kan blijven. De 80 komt dan in zicht en als ik dat al mag meemaken, zullen de beste jaren toch wel voorbij zijn.

Maandagavond hadden we Raadsvergadering. Het leek niet zo'n moeilijke agenda. Toen de burgemeester om half tien de vergadering schorste voor de rookpauze dacht ik nog: 'Man, zet nu een paar minuten door, dan zijn we er doorheen.' Het duurde later nog een uur voordat de hamer voor de laatste keer viel. De volgende avond kon ik direct weer doorgaan met het lezen van de stukken voor de commissievergaderingen van December. Dat komt er al weer vlug achteraan. De Raadsvergadering is, met het oog op de Kerstdagen, ook eerder in de maand.

Woensdag was het maar een trieste dag. Begrafenissen van twee oud-bakkers op dezelfde dag. 's Morgens Kroes en 's middags Klaas Huisman. Voor Kroes eerst een bijeenkomst in Het Baken en toen met de bus naar het kerkhof. Bij de begrafenis van Huisman ben ik na de rouwdienst naar huis gegaan. Anders zou de winkel te lang dicht zijn. Achteraf speet me dat toen ik hoorde dat vrouw Verhoef en onze vroegere buren Willen en Anne van der Veen er ook geweest waren. In de kerk had ik al eens naar hen rondgekeken. Maar tussen zoveel mensen is het niet gemakkelijk om iemand te vinden. De komende week maar eens even bellen. De band met Huisman was losser dan met Kroes. Hij was immers niet bij onze Centrale Bakkerij aangesloten. Toch was er een goede verstandhouding. Met onze bakkersreisjes gingen hij en zijn vrouw ook meestal mee. De laatste jaren waren zij ook trouwe bezoekers van de Kriteavonden. Hij ruste in Vrede.

Woensdagavond was ik weer eens in de gelegenheid om de uitzending van een radioprogramma bij te wonen. De Souwe, het politiek praatprogramma van Popke Popma. Interessant als altijd. Een paar items uit de gemeentelijke politiek, wat over de Haagse politiek en de onderwerpen die door de panelleden zelf worden aangedragen. Dat is nog haast het leukste deel van het programma omdat je vooraf niet weet wat de deelnemers gekozen hebben.

Donderdagmorgen om negen uur kreeg ik mijn beide fractiegenoten op bezoek. De stukken voor de commissies doornemen en voorlopige standpunten vastleggen. Toen zij vertrokken was het omstreeks half twaalf. Het had wel een morgen gekost maar als er wat belangrijke punten op de agenda staan heb je toch wel wat overleg nodig. Op de terugweg gingen de dames nog even door de Flevostraat om te zien waar het college het logeerhuis denkt onder te brengen. Dinsdagavond komt de Raad informeel bijeen om er over te praten en later op de avond staat het op de agenda van de commissie met de brieven van de omwonenden.

Vrijdagavond hadden we een toneelavond van de buurtvereniging. 'Meiïnoar ien' uit Drachten bracht de klucht 'Brike kueren'. Een heel komisch stuk waarbij enkele speelsters aan het eind even hard stonden te lachen als het publiek in de zaal. Vorige week Zondag zijn we met een bus vol mensen naar Leeuwarden geweest. Een initiatief van het Nutsbestuur. Een geslaagd experiment. In de Harmonie werd een operaprogramma opgevoerd. Het was de eerste keer dat ik in de nieuwe Harmonie kwam. Iets dergelijks is voor Lemmer natuurlijk te hoog gegrepen maar een gevoel van jaloersheid is er toch wel. Maar we blijven moed houden dat hier ook nog eens een behoorlijke accommodatie tot stand komt. Het hoofdprogramma was de opvoering van de opera in één akte Cavalleria Rusticana. Het was lang geleden dat ik de uitvoering van een opera bijwoonde. Dat was in mijn diensttijd, 1953 dus. Vanuit Haarlem was ik naar Amsterdam gegaan voor een bezoekje. Dat liep even anders en zo kwamen we bij de opera Faust terecht. Dat was in een tijd dat je er nog niet tegenop zag om een stad als Amsterdam in te gaan. Zonder veel officieel vertoon is bij de sluis de stormpaal teruggekomen. Niet op zijn oorspronkelijke plaats maar aan de andere kant van de sluiskolk. Voor mijn gevoel ook wat lichter uitgevoerd dan voorheen, maar dat kan wel verbeelding zijn. Het was tenslotte ook al zo lang geleden dat dit teken aan de haven verdwenen is. In ieder geval is het een goede zaak dat ook dit onderdeel van de havenwerken weer terug is.

Op bijgaande foto, genomen uit de richting van de sluiswoningen, zien we de paal op zijn oude plaats staan. Het gebouwtje dat daarachter staat is de 'skûle'. Misschien nog het beste te vergelijken met de 'hangplekken' die we tegenwoordig kennen zoals de luifel bij het Gemeentehuis. Althans wat functie betreft. Verwacht nu niet dat ik hier ga pleiten om ook dit bouwsel weer terug te brengen. Het zou nu wel eens een functie kunnen krijgen die we helemaal niet op prijs stellen. Beter zou het zijn om dan eerst het paalwerk van het eindje van de dam te herstellen. Toen we deze zomer met de LE 50 de haven uit voeren naar het skûtsjesilen heb ik mij vreselijk geërgerd aan de toestand van het hokje daar. Helemaal beklad met graffity. Er wordt wel eens geklaagd dat men bij binnenkomst vanaf het IJsselmeer van Lemmer eerst de industrie ziet. Dat is geen schande, men mag best weten dat hier mensen wonen die werken. Dat men meteen kan zien dat hier ook vandalen wonen vind ik wel heel erg. Het hokje op het eindje is niet het enige slachtoffer van de misbruikers van spuitbussen. Onlangs kreeg ik toevallig inzage van de foto's over deze vorm van baldadigheid die door de afdeling milieu in de computer worden bewaard. Het is gewoon schandalig. Zelfs een nieuw gebouw als de supermarkt van Poimar is er al het slachtoffer van geworden. Het zal ook moeilijk zijn om de daders te betrappen want zij maken bij hun activiteiten geen lawaai.

LEMMER - Zaterdagavond. Het einde van een koude dag. Er brandt wel veel licht in Lemmer; dat geeft een warme indruk, maar echt helpen doet het niet. Zoals het nu lijkt zal de warmte van de vuurmanden op de Kerstmarkt de komende dagen wel welkom zijn. Volgens de weerprofeten wordt het een echt winterse week. We zullen maar rustig afwachten wat of het wordt. Meteen nog maar niet aan een Elfstedentocht denken. Onder het schrijven hoor ik af en toe een knalletje van vuurwerk. De laatste dagen is dat alle avonden te horen. We zullen maar aannemen dat dit voor de schutters een training is en dat wij op deze manier alvast aan het geluid kunnen wennen. Net als de paarden die op Prinsjesdag de Gouden Koets trekken. Van tevoren wordt er ook met deze dieren geoefend in lawaai en rook. Aan de agenda is het te merken dat het tegen het einde van het jaar loopt. Voor Oudejaarsdag moet er meestal nog veel geregeld worden. Tenminste op papier. De praktijk is dat het voor Kerstmis moet omdat de laatste dag of tien toch haast alles stil ligt. Zo zaten de vergaderingen van de Raadscommissies ook kort na de Raadsvergadering.

Maandagavond als eerste commissie I. Geen zware agenda, mooi op tijd klaar. Maar dan lijkt het wel of we te vroeg thuis zullen komen want in zo'n geval blijven we vaak met een groepje nog een tijd staan praten. Het was de eerste vergadering die officieel onder voorzitterschap van Wim Koster stond. Het ging prima, maar hij heeft ons vooraf gewaarschuwd: 'Jullie verruilen de ene schoolmeester voor de andere!' De nieuwe voorzitter zal zich in de toekomst nog wel eens herinneren hoe ik de commissieleden bij het afscheid van Cor Wursten heb omschreven: 'Een paar ondeugende jongens en een heel eigenzinnig meisje.'

De volgende avond met commissie II stonden er zwaardere punten op het programma. Vooraf een gesprek met bewoners van de buurt waar het Logeerhuis gedacht werd. Hun argumenten waren niet veranderd, hun standpunt evenmin. Het overkomt ons niet zo vaak dat het publiek applaudisserend vertrekt, maar deze keer wel. Geen wonder, Raadsbreed was er voor hun standpunt gekozen. Daarmee is hun probleem uit de wereld, maar wat opgelost had moeten worden blijft onveranderd. De daklozen blijven dakloos en dat is niet zo aangenaam met de te verwachten kou. Een minstens even moeilijk punt was de aanvraag voor een speelautomatenhal in het gebouw dat aan het begin van de Westdam wordt gebouwd. Een gokhal wordt zoiets informeel meestel genoemd. De vraag is of na een jaar of tien het beleid moet worden doorbroken. Dat beleid is nu hoogstens twee, liefst terug naar nul. Wat is hier wijsheid? De bezwaren die tien jaar geleden golden, gelden nu nog. Aan de andere kant willen we graag slecht weer voorzieningen hebben en ook zien we de economische belangen voor de eigenaar wel. Dit is wat om in de komende weken over na te denken. Niet de gemakkelijkste zaken waar je in het Raadswerk mee te maken krijgt.

Woensdag en donderdag geen vergaderingen. Op Sinterklaasavond is dat traditie, de dag ervoor was het toeval. Voor mij een mooie gelegenheid om wat aan het huiswerk te doen. Dat moest weer eens met het oog op het te verwachten bezoek. Nu ik alleen ben licht ik de hand wel eens met het huiswerk. Maar nu zou het dan ook goed zijn met in de kamer schone gordijnen. De vuile zaten al in de plastic tas voor mijn nichtje in Beverwijk. Die wast altijd de gordijnen voor mij. Toen ik de schone gordijnen uit de kist in de middelste kamer zou halen, waren ze niet te vinden. Een telefoontje naar Beverwijk of ze daar soms nog waren leverde ook niets op. Tot nu toe zijn ze nog niet te voorschijn gekomen.

Vrijdag was het dan mijn verjaardag. Dan denk ik altijd terug aan neef Andries. Als hij op zo'n dag op visite kwam had hij elke keer dezelfde formule: Je werd gefeliciteerd met de eerste keer dat je .... jaar werd. Dat klopte, want elke leeftijd bereik je maar één keer. Hij had met evenveel recht kunnen spreken over de laatste keer, maar dat klinkt zo pessimistisch.

Praktisch de hele vrijdag had ik visite. Als laatsten kwamen Lammert en Anneke die nog wat familienieuwtjes brachten. Zo was het al met al weer een gezellige dag. Toen zij om half elf vertrokken waren de vrijwilligers klaar met het afwerken van de versiering van de Kerstboom voor het Gemeentehuis. Zij hadden toen de klok net zo'n beetje rond gewerkt. We mogen blij zijn dat er nog mensen zijn die al dat werk belangeloos willen doen. Niet alleen dit, maar er is ook al heel wat werk verzet met het verlichten van de schepen in Dok en Binnenhaven. Rondom de Kerstmarkt moet er ook nog wel het een en ander gedaan worden.

Hierboven schreef ik over de plaats waar men aan het bouwen is met het gebouw waar dan een automatenhal in zou moeten komen. Deze foto toont ons ongeveer dezelfde plaats, maar dan aan de andere kant van de dijk. Een plaats waar ook bijna alles veranderd is. De Tramhaven, nu de gemeentelijke buitenjachthaven. Voor ons zal het altijd de Tramhaven blijven. Het is vreemd, maar als ik aan deze plaats denk dan zie ik dit plaatje voor mij en niet wat er de laatste jaren van gemaakt is. De foto is na de afsluiting gemaakt want achter de Oostdam zijn kranen en opgeslagen hopen materiaal te zien. De tramboot ligt er nog. Dat is niet de laatste, de rolbrug die uit één deel bestond maar de tweedelig klapbrug. Dat die trambrug verdwenen is vind ik nog wel een van de grootste fouten. Die brug lag mooi in de looproute en er gingen niet veel dag voorbij dat ik daar niet kwam. Bijna altijd door naar het eindje van de dam, maar als de tijd te kort of het weer te slecht was, toch minstens tot de vuurtoren. Nu hoef je eigenlijk maar een klein stukje om te lopen maar het komt er niet van. Voor ons gevoel is de afstand veel groter geworden. We zien hier de overkapping van de tramboten waar de vracht werd overgeladen in de tram of in Lemmer werd bezorgd. Eén van de tramboten ligt daar voor de wal en wat meer naar rechts, aan de daarvoor bestemde steiger, ligt de Hilda, de reddingsboot die hier lange jaren dienst deed. Een stukje voor de tramboot ligt een zolderschuit van Gosse Wierda met steenkool. Bij het overladen van de kolen kwam er altijd wel wat in het water of in de onderwal terecht. In de oorlog werd er dan met schepnetjes gevist om dat te pakken te krijgen. Het moest eerst wel even gedroogd worden, maar dan had je ook weer uitstekende brandstof als aanvulling van het karige rantsoen waar iedereen over beschikte.

LEMMER - Zaterdag 21 december 2002. Nadat de zon er vanmorgen bij was zitten we nu weer in de mist. Veel beters is er ook niet te verwachten nu de vorst ineens weer verdwenen is. Zo juist kwam er een telefoontje dat Sjoerd de Wreede is overleden. Al weer iemand die we in het verleden veel in de bakkerij zagen.Hij ventte voor de Co”peratie Excelsior die toen een bakkerij had in de Schans, in de vroegere hang van Seerp de Blauw. Die bakkerij werd later gesloten en De Wreede betrok toen zijn spullen van de Centrale Bakkerij, nog wel altijd onder de vlag van Excelsior. Nog later werd zijn brood gebakken in een andere co”peratieve bakkerij, naar ik meen in Leeuwarden. Maar ook toen kwam hij nog geregeld bij ons als hij ergens te weinig van had. Hij ruste in Vrede.

Maandagmorgen was het glad. Niet zo heel erg, maar toch was het oppassen. Gelukkig was er op tijd gestrooid. Dat is hier in het centrum na de herinrichting nog belangrijker dan voorheen. Als je op de rond aflopende geeltjes aan het glijden raakt heb je niet veel meer in te brengen. Ik houd mijn hart vast als er zo eens iemand de rijweg op glijdt, in het gootje valt en voor een auto of een fiets terecht komt. We moeten maar positief blijven denken en hopen dat zoiets nooit zal gebeuren.  's Avonds vergaderde de Raad voor de laatste keer dit jaar. Een uurtje deze keer. Het was wel te verwachten dat het niet erg laat zou worden. Maar je weet nooit wat een ander naar voren zal brengen waardoor het toch weer uitloopt. Daarom wagen we ons ook maar niet meer aan een voorspelling hoe laat we thuis zullen zijn.

Toen ik dinsdagmorgen bij de slager vandaan kwam viel het mij op dat er op de Vissersburen weer bolders verdwenen waren. Het stuk tot aan het kunstwerk 'De Pûst' is nu helemaal vrij van deze bolders. Jammer, maar eigenlijk ook wel te verwachten. Aan de onderkant zijn deze dingen veel smaller dan hoger op waardoor ze breekbaar zijn. Iemand die achteruit rijdt kijkt er over heen en dan is het kwaad zo maar gebeurd. Een poosje geleden werd ik gebeld door Baukje Meetsma, de voorzitter van Het Nut. Zij begon over de Nutsprijs. Veel nieuws kon ze mij daarover niet vertellen; vanaf het instellen van deze prijs heb ik dit altijd wel gevolgd. Mijn eerste gedachte was dat de prijs binnenkort weer zou worden uitgereikt en dat Baukje mij wilde vragen om daar een verslagje van te maken. Het viel heel anders uit. Het Nutsbestuur wilde mij die prijs geven en de vraag was wanneer het mij paste om hem in ontvangst te nemen. Dinsdagmiddag was het dan zo ver. Gelukkig werd er niet te veel spektakel van gemaakt. Vijf bestuursleden en hun 'slachtoffer' aan een tafeltje in De Wildeman. Een paar goede woorden van beide kanten, een paar consumpties en een hapje, alles in een uurtje bekeken. Al vind ik het toekennen van die prijs voor mijn werk wel wat overdreven, het geeft toch het gevoel dat je het nog niet zo beroerd hebt gedaan. De oorkonde krijgt een plaatsje onder die van het lidmaatschap van de Orde van Oranje-Nassau.

Woensdagmorgen weer wat buiten de orde van alledag. Al een poosje heb ik contact met iemand die een televisieprogramma over Lemmer wil maken. Nu kwam zij met een cameraman voor een gesprekje en wat opnamen. Als het al eens uitgezonden wordt blijven er hoogstens een paar minuten van over, maar we zijn er wel de hele morgen mee bezig geweest. Ook een paar klanten die in de winkel kwamen werden gefilmd. Met het oog op de Kerstdagen was de uitzending van 'De Sauwe' een week eerder in de maand dan gewoonlijk. Ik meen dan dat ik als voorzitter van Radio Lemsterland zoveel mogelijk bij de uitzendingen aanwezig moet zijn. Deze keer had ik er ook de gelegenheid voor. Het zijn vaak onderwerpen waar ik ook vanuit Raad of commissies mee te maken heb. Bij zo'n uitzending hoor je het eens van verschillende kanten belicht. Het is dan wel eens moeilijk om je stil te houden maar dat heb ik de afgelopen vier jaar, toen ik het Raadswerk alleen 'vanaf de zijlijn' kon volgen, wel geleerd.

Donderdagavond weer wat heel anders op de agenda. Vergadering van de commissie voor de integrale veiligheid binnen de Rondweg. Een keer of vier per jaar komen we bij elkaar en dan kunnen er allerlei onderwerpen aan de orde komen. Onze commissie wordt gevormd door vertegenwoordigers van de buurtverenigingen, de woningbouwvereniging, politie, horeca en ondernemersvereniging. We hebben officieel niets in te brengen, maar het is goed dat Gemeente en politie zaken horen die onder de mensen leven. Uiteraard hebben we met hetzelfde probleem te maken als de politie. Als niemand wat zegt over dingen waardoor men zich niet veilig voelt dan kunnen wij het niet onder de aandacht brengen. Onder de klanten die woensdag gefilmd werden waren ook een zoon en een dochter van Berend Pietersma met vrouw en man. Pietersma was jarenlang in de Centrale Bakkerij werkzaam. Het brood naar de bakkers brengen, hulp in het magazijn, de man was overal inzetbaar. Zelf had hij ook nog een ventwijkje. Zijn kinderen kwamen met een foto en de vraag of ik wist wie dit was. Het herkennen van mensen is mijn zwakke kant, maar deze keer was het meteen raak. We zien hem hier net nadat hij de steeg van het postkantoor uitgekomen is. Er werd altijd een mandje meegenomen om het brood naar de klanten of naar de winkels te brengen. Dat kwam vaak op het handvat van de kar te staan. Hier zien we precies een van de oren boven het blik op het deksel van de kar uitsteken. Pietersma was een man die elke gelegenheid om wat te verdienen aangreep. Dat was in die jaren ook wel nodig. Zo had hij als bijverdienste het herstellen van schoenen. Nadat hij uit de bakkerij vertrokken was - dat zal kort na de oorlog geweest zijn - werd schoenen maken zijn beroep en kwam hij in dienst bij Jelte Dijkstra.