2002. Evert _Lemmer door de jaren heen: Door columnist Johannes de Vries.

Telnr: 0514-561638.

 

EVERT: 14-05-2002

LEMMER - Zaterdagavond. Lemmer-Ahoy is weer bijna achter de rug. Zo direct is er nog vuurwerk. Een paar knallen heb ik er van gehoord. Van alle activiteiten heb ik niets gezien, alleen vanavond heb ik even rondgekeken bij alles wat er op de kermis stond. Dat was niet zo erg veel en er had wat meer publiek moeten zijn om het gezellig te maken. Op de terugweg langs de Nieuwedijk werd ik binnen geroepen bij de oud-voorzitter van Gemeentebelangen, Jaap Aukema en zijn vrouw Griet. Zij waren juist terug van hun vakantie in Spanje. We hebben even bijgepraat wat de ontwikkelingen in de Lemsterlandse politiek betreft. In hun vakantie hebben we af en toe wel gebeld, maar zulke gesprekken houd je nu eenmaal zo kort mogelijk.

Maandagmiddag goed zes uur. Zoals zo vaak staat de radio aan maar luister ik er maar met een half oor naar. Er moet tegelijk ook nog brood gegeten worden en de krant kun je meteen ook nog lezen. Dan ineens een bericht op de radio. Het dringt maar half tot mij door, maar het leek of er over een aanslag op Pim Fortuyn werd gesproken. Dat kan toch niet, zo gaan we hier niet met anderen om, zelfs niet met degenen waar wij het helemaal mee oneens zijn. De televisie aan en dan weet ik dat het waar is. Erger zelfs dan het eerste bericht; er is niet gestoken maar geschoten! We hebben vanavond een vergadering van commissie I, de vroegere commissie VROM/OW. In het Gemeentekantoor sta ik met Joop Bangma en Follie Gort in de kantine bij de televisie. We wisselen geen woord. Ieder heeft zijn eigen gedachten. Als we in de kelder komen heeft Roel Kingma juist voorgesteld om onder deze omstandigheden maar niet te vergaderen. Er wordt nog even getwijfeld. Er is immers nog niet bekend of Pim Fortuyn overleden of zwaar gewond is. Als er gezegd wordt dat er een lijkauto op het terrein is, wordt het wel duidelijk. We stellen alle vergaderingen van deze week uit. Uit respect en medeleven maar ook uit praktisch oogpunt. Met dit nieuws in gedachten kun je je niet voldoende op andere onderwerpen concentreren.

Dinsdagmorgen bracht de post een rouwbrief. Mevrouw Loen overleden. Dat betekent dat er weer een stukje verleden van de Centrale Bakkerij tot het verleden behoort. Dat brengt mij weer terug naar de tijd dat zij en haar man Hendrik aan ons bedrijf verbonden waren. Altijd actief. Niet alleen in het werk en het bestuur van de bakkerij maar ook in de zaken die daarnaast speelden. Vooral in het organiseren van de jaarlijkse bakkersreisjes. Loen was dan reisleider en hij wist er altijd een prachtige dag van te maken. Hoogtepunt was wel onze reis naar Tecklenburg. 's Avonds belde ik nog even met Hidde de Blauw in Delft. Hij is tijdelijk opgenomen in een verzorgingstehuis waar hij, zoals hij vertelde, aan het opknappen is van een inzinking.

Als je geen e-mail hebt tel je tegenwoordig niet meer mee. Woensdag heeft Margriet van der Pal dat voor mij in orde gemaakt. Zij zal nu nog voor mij op papier zetten hoe ik er mee om moet gaan. Zo kom ik langzamerhand verder in deze wonderlijke wereld van de techniek. De volgende dag ben ik weer iets verder gekomen met internet. De jaarlijkse kaart van NUON was gekomen voor het invullen van de standen van elektriciteit- en watermeter. Die verzond ik altijd per post maar ik hoorde van iemand die het voor het eerst per telefoon had doorgegeven. Dat bracht mij op het idee om het eens met internet te proberen. Dat slaagde en het geeft dan toch voldoening dat je weer wat nieuws geleerd hebt. Over een poosje zal ik deze dingen wel weer als iets heel gewoons bekijken.

Vrijdag tien mei. Twee en zestig jaar geleden dat de Duitsers Nederland binnen vielen. Een dag later stonden zij in Lemmer. De dagen vallen dit jaar weer op dezelfde data. Vooral met de politieke moord in het begin van deze week in gedachten komen de beelden uit die tijd weer nadrukkelijk naar voren. Toen een fanaat die aan het hoofd van een volk land voor land in Europa in bezit nam, nu een fanaat die in zijn eentje een heel aparte geest uitschakelt. Deze morgen was dan de uitvaart van Fortuyn. Een groots gebeuren. Bizar zoals er geregeld geklapt werd. Dan die bloemen die op de auto gegooid werden. Hoe is het mogelijk dat dit alles in Nederland kon gebeuren. 's Middags de begrafenis van mevrouw Loen. Een korte dienst in de Gereformeerde kerk. Een schets van haar leven waarvan we voor een groot gedeelte getuige zijn geweest. Na de tocht naar het kerkhof nog even koffie drinken in Het Baken. Dat werd een weerzien met mensen die we om ons heen hebben zien opgroeien. Die allemaal wel in de bakkerij hebben geholpen. Vooral als vacantiehulpen en later achter de broodsnijmachine. Mensen waarvan je bij hun trouwen de bruiloft hebt meegemaakt, die je soms in geen jaren hebt gezien en waarmee je toch weer enkele herinneringen kunt ophalen.


 

EVERT: 22-05-2002

LEMMER - Zaterdagavond. Zonet hebben we de zon dan toch nog even gezien. Nadat het de hele dag donker en fris weer was geweest konden we er nog een ogenblik van genieten. Ik kwam toen juist terug van een wandeling. De dokter in Heerenveen heeft vorig jaar gezegd dat ik wel geregeld moest lopen. Dat zal wel waar zijn en ik loop graag maar dan moet je wel een doel hebben. Dat had ik deze keer want ik wou zien wat er rond het strand gebeurt. Je moet toch op de hoogte blijven van wat er in de Lemsterland gedaan wordt. Het was vandaag wel behoorlijk druk en gezellig in Lemmer maar toch niet zoals we dat voorheen gewoon waren. Het kan zijn dat we nog niet ver genoeg in het seizoen zijn, er kan sprake zijn van teruglopen van de recreatie in het algemeen maar in verhouding tot andere jaren vond ik het nog rustig.

Maandagavond hadden we de eerste vergadering van commissie I, ongeveer de commissie VROM/OW van voorheen. Met het nieuwe stelsel, het dualisme, nu onder voorzitterschap van een Raadslid, in dit geval Cor Wursten. Die volbracht die taak op een heel goede manier al werd dit niet door iedereen zo ervaren. In deze commissie wordt D66 vertegenwoordigd door Claus Stender. Op onze introductiemorgen had hij al verteld dat hij de 'derde taal van Lemmer' sprak. Daarmee bedoelde hij het Duits. De eerste keer dat hij in deze vergadering het woord kreeg had hij niets over het onderwerp te zeggen maar hij verzocht wel om geen Fries meer te spreken omdat hij het niet kon verstaan. Dat verzoek heb ik maar voor kennisgeving aangenomen en in de rest van de vergadering heb ik gewoon het Fries gebruikt. Sake Barelds eveneens. Er is verder die avond niet over gesproken.

Het zou gemakkelijk genoeg zijn om aan zo'n verzoek tegemoet te komen. In het Nederlands kan ik mij ook wel uitdrukken maar het wordt nooit zo duidelijk en spontaan als in de eigen taal. Daarnaast is het natuurlijk ook een principiële kwestie. Als de heer Stender zijn best doet - men zegt dat hij een cursus Fries wil volgen - dan zegt hij misschien over twee jaar: 'Praet mar Frysk'. Maar het is best mogelijk dat er dan ondertussen een nieuw commissielid gekomen is dat met dezelfde moeilijkheden zit. Zo zou het jaren kunnen duren voordat onze eigen taal weer een kans krijgt.

Noot van Roelie:

( Geplaatst op 28 mei 2006, toen Johannes zelf nog even in het archief zat te lezen: Zo zag ik ook nog een stukje over die Duitser van D66 die mij wou beletten om in de commissie Fries te spreken. Dat hele voorval was ik eigenlijk al vergeten. De man is maar een paar keer op een vergadering geweest. Het presentiegeld dat hij hier ontving werd van zijn Duitse pensioen afgetrokken en toen had hij er geen zin meer in. Hij woont hier ook niet meer en ondertussen is D66 uit onze Raad verdwenen. )

Dinsdagmorgen belde Feike Wouda van de Leeuwarder Courant. Of hij wel over dat voorval mocht schrijven. Daar had ik uiteraard geen bezwaar tegen. Een ogenblik later werd ik door één van de dames van Omrop Fryslân gebeld. Om inlichtingen over hetzelfde onderwerp. Weer een kwartiertje later belde Jan Durk de Haan, ook van de Omrop. Mijn eerste gedachte was dat de mensen daar langs elkaar heen werkten. Maar deze keer ging het om wat anders. In een gesprekje van een paar minuten vertellen over het zitten op een stembureau. De volgende dag op het stembureau werd mij duidelijk hoeveel er naar Omrop Fryslân geluisterd wordt. Zelfs deze uitzending van v¢¢r zeven uur hadden velen gehoord. Ook op het geval van het gebruiken van het Fries kreeg ik veel reacties. Op het stembureau en de volgende dag in de winkel. Tientallen positieve en één negatieve mening. Naar mij verteld werd is dit onderwerp ook nog ter sprake geweest in het sjoernalistenforum van de Friese radio en op Radio Noordzee. Vrijdag had de Leeuwarder Courant er zelfs de wekelijkse cartoon in Freed aan gewijd. In mijn ogen te veel aandacht waar er in feite niets gebeurd is.

Woensdag een gezellige dag op het stembureau. We werden goed verzorgd door het personeel van Suderigge. Er werd ons zelfs een warme maaltijd aangeboden. Maar we hadden alle vier onze afspraken al gemaakt. We hebben afgesproken dat er een bloemetje voor het personeel naar toe gaat.

Donderdagavond was de eerste bijeenkomst van commissie II, te vergelijken met de vroegere commissie dienstverlening. We zijn daar met de hele fractie naar toe eweest. Corrie van Deursen als lid van die commissie, Aaltje Pen omdat zij onze mening bij één van de punten naar voren zou brengen en ik om het geheel te volgen en aantekeningen te maken. Niet meer voor de zijlijn maar meer voor intern gebruik binnen de fractie. Onder het nieuwe systeem kunnen Raadsleden en fractieassistenten elkaar in de commissies vervangen. In de praktijk komt het er op neer dat er tijdens de vergadering ook nog wel eens gewisseld wordt. Behalve Gemeentebelangen maakten ook CDA en Christen Unie Donderdag van die mogelijkheid gebruik. Het is een aparte regeling maar het verlevendigt de vergaderingen wel.

Wouter van der Meer en zijn vrouw brachten mij een foto van het personeel van de Zondagsschool van de Ned. Herv. Kerk in Lemmer in 1952. De opname kon wel eens op een fietstochtje gemaakt zijn. Aan beide kanten is tenminste een fietswiel te zien. Op de achterste rij zien we v. l. n. r. Bernard v.d. Veen, Ane Marra, vicaris Huetink en Antje Bakker. De middelste rij bestaat uit Wouter v.d. Meer, Oane de Jong, Alie de Vries ? , Getje Gaastra, Inkje Vellinga en Antje Jaalsma. Daar voor zitten Afke Klijnsma en Annie Klijnsma.


 

EVERT: 22-05-2002

Lemmer - Het is nog erger met mij gesteld dan Harry T'ben veronderstelt. Als er een niet-Friestalige bij mij in de winkel komt krijgt hij/zij zo mogelijk antwoord in de door de klant gebruikte taal. Dat kan Fries, Nederlands, Engels, Duits of Frans zijn. Het laatste met wat meer moeite omdat mijn Franse woordkennis niet zo groot is en hier te weinig Fransen komen om er nog wat bij te leren.

'Als je je wilt inzetten voor het bevorderen van een taal moet je mensen die deze taal niet eigen zijn, helpen', schrijft T'ben. Volkomen mee eens. Dat zou dan moeten door zo iemand in het Nederlands aan te spreken. Ik wil nog verder gaan. Als het eens tot een persoonlijk gesprek tussen de heer Stender en mij komt, zal ik hem zeker in het Nederlands aanspreken. Of, als dat gemakkelijker voor hem is, zo goed mogelijk in het Duits. Daar hoeven de moeilijkheden dus niet te liggen.

De woorden:'Ik spreek alleen maar Fries en als je dat niet verstaat is dat jammer voor je', heb ik niet gebruikt. Op de termen onfatsoen en minachting voor de medemens hoef ik dus niet in te gaan. Stender's inspanning om Nederlands en zijn bereidheid om Fries te leren kan ik alleen maar waarderen. Overigens heb ik ook helemaal niet de indruk dat we hier met een lastige man te doen hebben. Zijn woorden zullen evenmin met een kwetsende bedoeling gesproken zijn. In Lemsterland zijn geen afspraken over taalgebruik in Raad of commissies gemaakt. Dat kan ook niet omdat beide talen wettelijk gelijk gesteld zijn. Ik heb er voor gekozen om bij het werk voor de Gemeente het Fries te gebruiken. Een enkele keer ben ik daarvan afgeweken. Bij het afscheid van secretaris Koffeman, secretaris Maarleveld en wethouder Heijl. Bij het afscheid van burgemeester Eijgelaar tweetalig en bij het vertrek van wethouder De Haan uiteraard in het Fries. Als we aan verzoeken als van de heer Stender toegeven, komt onze eigen Friese taal nooit weer in bestuursorganen aan bod. In 'Lemmer door de jaren heen' heb ik dat al aangegeven en dat ga ik hier niet herhalen.

Nog een enkele opmerking over aanpassen op taalkundig terrein. Ik ken een Groninger die al jaren woont en werkt in Lemmer en waarvan niemand zal horen dat het geen geboren Lemster is. Een andere persoon uit dezelfde provincie spreekt in gelijke omstandigheden nog altijd zijn eigen taal c.q. dialect. Eén Raadslid van onze Gemeente is door haar buitenlandse afkomst vaak moeilijk te verstaan. Hier worden ook geen opmerkingen over gemaakt. We doen ons best om haar te begrijpen.


 

 

Niets uit deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt  of op andere wijze gebruikt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller.